Phố Wall ngày càng lo ngại về khoản đầu tư lên tới hàng trăm tỷ USD mà các tập đoàn công nghệ lớn đang đổ vào trí tuệ nhân tạo (AI). Điều này diễn ra trong bối cảnh căng thẳng chiến sự tại Iran tái bùng phát làm phủ bóng lên triển vọng kinh tế vĩ mô toàn cầu.
Trong phiên giao dịch ngày thứ Năm (23/7), nhóm Magnificent Seven – gồm bảy gã khổng lồ công nghệ của Mỹ – ghi nhận mức giảm mạnh nhất trong một ngày kể từ đợt bán tháo vì thuế quan hồi tháng 4/2025. Chỉ số theo dõi nhóm này lao dốc 4,8%, khiến tổng vốn hóa thị trường "bốc hơi" khoảng 797 tỷ USD.
Cổ phiếu Tesla lao dốc 15%, ghi nhận mức giảm trong ngày mạnh nhất kể từ tháng 3/2025. Alphabet cũng mất 7,1%, đánh dấu phiên giảm sâu nhất kể từ tháng 5/2025. Microsoft giảm 2,2%, Amazon mất 4,6%, trong khi Meta Platforms lùi 3,4%.
Đà bán tháo cũng kéo theo thị trường chứng khoán Mỹ suy yếu. Chỉ số S&P 500 giảm 1,2%, trong khi Nasdaq 100, vốn tập trung nhiều cổ phiếu công nghệ, mất 1,9%.
Kết quả kinh doanh của Alphabet và Tesla châm ngòi làn sóng bán tháo
Nguyên nhân trực tiếp đến từ báo cáo lợi nhuận của Alphabet và Tesla, công bố sau khi thị trường đóng cửa hôm thứ Tư. Các kết quả này đã khiến giới đầu tư đặt câu hỏi về tính bền vững của "cơn sốt AI" – động lực chính thúc đẩy thị trường chứng khoán tăng trưởng trong hơn ba năm qua.
Alphabet nâng dự báo chi phí vốn năm nay lên tới 205 tỷ USD. Trong khi đó, CEO Tesla Elon Musk cho biết năm 2026 sẽ là "một năm bùng nổ về chi tiêu vốn", sau khi hãng xe điện công bố lợi nhuận thấp hơn đáng kể so với kỳ vọng của các nhà phân tích.
"Vấn đề thực sự nằm ở quy mô chi tiêu. Không ai biết chắc tỷ suất sinh lời từ những khoản đầu tư đó sẽ ra sao", ông Ken Mahoney, Giám đốc điều hành Mahoney Asset Management, nhận định.
Theo ông Mahoney, bối cảnh kinh tế vĩ mô cũng đang tạo thêm sức ép lên nhóm cổ phiếu công nghệ, khi giá dầu tăng do chiến sự Iran leo thang. "Đây là một cơn bão hoàn hảo", ông nói.
Nhóm cổ phiếu bán dẫn – vốn được xem là bên hưởng lợi lớn nhất từ làn sóng đầu tư AI – cũng không tránh khỏi đà giảm. Chỉ số Philadelphia Semiconductor Index mất 0,5%.
Dù vậy, chỉ số này vẫn tăng hơn 70% từ đầu năm nhờ kỳ vọng AI. Tuy nhiên, biến động giao dịch đang trở nên ngày càng mạnh. Trong hai tháng gần đây, chỉ có 5 phiên giao dịch mà biên độ dao động trong ngày dưới 1%.
Nhà đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi về hiệu quả của "cuộc đua AI"
Đợt bán tháo diễn ra trong bối cảnh giới đầu tư ngày càng thận trọng trước quy mô chi tiêu khổng lồ của các tập đoàn công nghệ nhằm xây dựng hạ tầng AI.
Kể từ mức đỉnh lập vào cuối tháng 5, chỉ số Magnificent Seven đã giảm 11%, tương đương khoảng 2.000 tỷ USD vốn hóa thị trường bị xóa sổ.
Báo cáo tài chính công bố hôm thứ Tư càng làm dấy lên những lo ngại đó.
Dù Alphabet ghi nhận kết quả kinh doanh tích cực với mảng điện toán đám mây tăng trưởng mạnh, dự báo chi tiêu của công ty vẫn cao hơn kỳ vọng của thị trường, ngay cả khi ban lãnh đạo đã phát tín hiệu về việc tăng vốn từ đầu tháng 6.
Khoản chi 45 tỷ USD trong quý II khiến dòng tiền tự do của Alphabet chuyển sang âm lần đầu tiên kể từ khi niêm yết.
"Điều đó cho thấy rủi ro của cổ phiếu hiện lớn hơn nhiều so với trước đây, khi Alphabet từng là một cỗ máy tạo ra dòng tiền", ông Jason Lemire, Giám đốc đầu tư của Bold Wealth Partners, nhận xét.
Trong khi đó, Elon Musk khẳng định Tesla: "Nên chi cho đầu tư vốn nhanh nhất có thể - miễn là không lãng phí".
Apple trở thành ngoại lệ
Trong khi toàn bộ thành viên của nhóm Magnificent Seven đều chìm trong sắc đỏ, Apple là cổ phiếu giảm ít nhất.
Nhà sản xuất iPhone gần như đứng ngoài cuộc đua đầu tư AI quy mô lớn, và điều này gần đây lại được thị trường đánh giá tích cực. Cổ phiếu Apple đã tăng 11% trong tháng này và 18% từ đầu năm.
Theo các chuyên gia, những rủi ro đang thúc đẩy làn sóng bán tháo là hoàn toàn có cơ sở và cần được theo dõi sát sao.
Trong nhiều năm, Phố Wall luôn hoan nghênh các kế hoạch đầu tư AI quy mô lớn, khiến giá cổ phiếu công nghệ liên tục tăng sau mỗi thông báo mở rộng chi tiêu.
Tuy nhiên, tâm lý thị trường hiện đã đảo chiều. Các doanh nghiệp giờ đây bị trừng phạt nếu những khoản đầu tư khổng lồ chưa tạo ra kết quả kinh doanh rõ ràng và tương xứng.
"Những công ty này từng sở hữu các bảng cân đối kế toán lành mạnh nhất trong lịch sử doanh nghiệp Mỹ. Giờ đây, họ nắm giữ khối tài sản khổng lồ nhưng lại xuất hiện dấu hỏi về hiệu quả đầu tư (ROI)", ông Jason Lemire nhận định.
Theo ông, đây là sự thay đổi lớn trong cách nhà đầu tư cần định giá các doanh nghiệp công nghệ. "Và đó còn chưa tính đến việc thị trường vẫn thiếu minh bạch về quy mô nghĩa vụ nợ mà các công ty này sẽ phải gánh trong những năm tới".
