Trong nhiều thập kỷ, thị trường IPO vận hành theo một cấu trúc khép kín, nơi các ngân hàng đầu tư và quỹ lớn nắm quyền phân phối cổ phần trước khi doanh nghiệp niêm yết. Nhà đầu tư cá nhân thường chỉ có thể tham gia khi cổ phiếu đã giao dịch công khai, bỏ lỡ giai đoạn tăng trưởng sớm nhất — vốn là phần “lợi nhuận alpha” lớn nhất của thương vụ.
Sự xuất hiện của Backpack, hợp tác cùng Superstate trên nền tảng Solana, đang thách thức cấu trúc này bằng cách đưa quyền phân bổ IPO lên on-chain. Theo kế hoạch được CEO Armani Ferrante công bố, người dùng có thể tiếp cận cổ phần trước khi giao dịch trên sàn truyền thống, với quyền sở hữu được ghi nhận trực tiếp trên blockchain.
Vấn đề cốt lõi mà Backpack nhắm tới không chỉ là công nghệ, mà là sự bất cân xứng trong tiếp cận cơ hội đầu tư. Theo dữ liệu từ các thị trường Mỹ, trong nhiều thương vụ IPO lớn giai đoạn 2020–2021, mức tăng giá ngày đầu trung bình dao động từ 20% đến 40%, phần lớn lợi nhuận này rơi vào tay nhà đầu tư tổ chức. Trong khi đó, nhà đầu tư nhỏ lẻ chỉ tham gia khi giá đã phản ánh kỳ vọng thị trường.
Bản chất nằm ở việc token hóa không chỉ giúp số hóa tài sản, mà còn tái cấu trúc cách phân phối tài sản đó. Backpack định vị mình như một “cổng phân phối IPO mới”, nơi cộng đồng người dùng trở thành một phần trong vòng gọi vốn, thay vì đứng ngoài cuộc chơi. Điều này đồng thời biến quy mô người dùng thành một loại “tài sản tài chính”, quyết định khả năng thu hút deal IPO của nền tảng.
Điều này đã được triển khai thông qua việc mở danh sách chờ, ưu tiên những người dùng đăng ký sớm tham gia các đợt IPO đầu tiên. Đây không chỉ là bước thử nghiệm sản phẩm, mà còn là phép đo nhu cầu thị trường. Trong bối cảnh các nền tảng như Binance hay Coinbase từng thử nghiệm cổ phiếu token hóa nhưng chưa đạt quy mô lớn, Backpack đang chọn hướng đi khác: tập trung vào phân phối sơ cấp thay vì giao dịch thứ cấp.
Mở ra một tương lai không chỉ dừng ở một sản phẩm mới. Nếu thành công, mô hình này có thể mở ra một lớp thị trường trung gian giữa crypto và tài chính truyền thống, nơi IPO không còn là sân chơi độc quyền của Phố Wall mà trở thành một hoạt động có thể tiếp cận toàn cầu. Đặc biệt, với việc Backpack đã sở hữu giấy phép hoạt động tại châu Âu sau thương vụ liên quan đến FTX EU, yếu tố pháp lý — rào cản lớn nhất của token hóa tài sản — đang dần được tháo gỡ.
Trong bức tranh rộng hơn, token hóa tài sản thực (RWA) đang trở thành một trong những narrative tăng trưởng nhanh nhất của thị trường crypto. Theo một số ước tính, quy mô thị trường RWA có thể đạt hàng nghìn tỷ USD trong thập kỷ tới nếu các sản phẩm như cổ phiếu, trái phiếu được đưa lên blockchain. IPO on-chain, vì vậy, không chỉ là một tính năng mới, mà có thể là bước thử nghiệm đầu tiên cho việc tái thiết toàn bộ chuỗi giá trị của thị trường vốn.
