Trong bối cảnh thế giới chấn động trước thông tin Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei vừa thiệt mạng trong một cuộc tấn công do Mỹ và Israel thực hiện, nền tảng thị trường dự đoán Kalshi đã trở thành tâm điểm tranh cãi vì cách xử lý một hợp đồng liên quan đến việc ông “rời vị trí lãnh đạo”.
Hợp đồng mang tên “Khi nào Ali Khamenei bị phế truất khỏi vị trí Lãnh đạo tối cao?”được mở từ ngày 9/1 và nhanh chóng thu hút hơn 50 triệu USD khối lượng giao dịch. Riêng trong ngày xảy ra sự kiện, thị trường ghi nhận khoảng 20 triệu USD được trao tay, phản ánh mức độ quan tâm cực lớn từ giới đầu cơ.
Giữa làn sóng chỉ trích, CEO Tarek Mansour lên tiếng bảo vệ quyết định của công ty. Ông khẳng định Kalshi không niêm yết các thị trường “liên quan trực tiếp đến cái chết” và đã thiết kế điều khoản nhằm ngăn người dùng trục lợi từ sự ra đi của một cá nhân. Theo đó, các vị thế sẽ được thanh toán theo mức giá giao dịch cuối cùng trước thời điểm ông Khamenei qua đời, thay vì trả thưởng theo cơ chế nhị phân “Có/Không”. Những lệnh mở sau thời điểm tử vong sẽ được hoàn tiền đầy đủ.
Tuy nhiên, quá trình xử lý không hoàn toàn suôn sẻ. Kalshi phải tạm dừng giao dịch và ban hành các thông báo làm rõ điều khoản do tồn tại cách diễn đạt gây hiểu nhầm giữa “giá trước khi chết” và “giá trước khi có xác nhận chính thức về cái chết”. Khoảng thời gian chênh lệch giữa hai mốc này kéo dài nhiều giờ, trong đó vẫn diễn ra hoạt động giao dịch sôi động, khiến một bộ phận người dùng cho rằng họ bị ảnh hưởng quyền lợi.
Chỉ trích còn tập trung vào cách Kalshi truyền thông về thị trường này. Một số ý kiến cho rằng việc cập nhật “tỷ lệ ông Khamenei rời ghế tăng vọt” trong lúc tin tức về cái chết lan truyền đã tạo cảm giác như một thị trường “ăn theo ám sát”. Bà Amanda Fischer từ tổ chức Better Markets nhận định đây “ít nhiều là một thị trường ủy nhiệm cho hành vi ám sát”.
Tranh cãi càng bùng lên khi cộng đồng nhắc lại tiền lệ Kalshi từng mở thị trường “Ai sẽ có mặt tại lễ nhậm chức của Donald Trump?”, trong đó có cựu Tổng thống Jimmy Carter. Sau khi ông Carter qua đời vào cuối năm 2024, hợp đồng được thanh toán về “Không”, tức vẫn gián tiếp dựa trên yếu tố tử vong để quyết toán.
Sự việc diễn ra trong thời điểm nhạy cảm của ngành thị trường dự đoán tại Mỹ. Trước đó, sáu thượng nghị sĩ Dân chủ do Adam Schiff dẫn đầu đã gửi thư tới Chủ tịch Ủy ban Giao dịch Hàng hóa Tương lai Mỹ (CFTC) Michael Selig, đề nghị cấm các hợp đồng có kết quả phụ thuộc hoặc tương quan với cái chết của một cá nhân.
Trong bối cảnh toàn ngành chịu áp lực siết chặt quản lý, Kalshi tự định vị là nền tảng tuân thủ pháp lý nghiêm ngặt hơn so với các đối thủ hoạt động ngoài lãnh thổ Mỹ như Polymarket. Dù vậy, vụ việc lần này cho thấy ranh giới giữa “dự đoán địa chính trị” và “trục lợi từ bi kịch cá nhân” vẫn vô cùng mong manh.
Song song đó, các nền tảng giao dịch tài sản số như BingX cũng tăng cường nội dung giáo dục nhằm giúp nhà đầu tư hiểu rõ sự khác biệt giữa thị trường dự đoán và các sản phẩm phái sinh truyền thống. Điều này phản ánh xu hướng chung khi khi dòng tiền đổ vào các công cụ đầu cơ sự kiện ngày càng lớn, yếu tố đạo đức và khuôn khổ pháp lý sẽ trở thành bài toán trung tâm quyết định tương lai của toàn ngành.
