Báo cáo phân tích về tài sản số của SHS chỉ ra, năm 2024, khoảng hơn 21 triệu người Việt Nam sở hữu tiền điện tử, chiếm 20% dân số - mức độ phổ cập gấp 3 - 4 lần trung bình toàn cầu. Con số này gần gấp đôi nhà đầu tư chứng khoán.
Hiện nay, Việt Nam thu hút trung bình 25 - 30 tỷ USD FDI mỗi năm, nhưng dòng vốn hơn 100 tỷ USD chảy vào thông qua giao dịch tài sản số không chính thức đang tạo ra một nền kinh tế ngầm khổng lồ.
Riêng năm 2024, tổng giá trị giao dịch tài sản số tại Việt Nam dự kiến đạt hơn 1.000 tỷ USD, bao gồm các hoạt động từ mua bán, giao dịch tiền ổn định (stablecoin) đến giao dịch phái sinh. Chỉ riêng tháng 11/2024, tổng khối lượng giao dịch tài sản số ước đạt 70 tỷ USD, khẳng định tốc độ phát triển chóng mặt của thị trường.
Việt Nam có cơ hội lớn để tận dụng nguồn thu từ giao dịch tài sản số. Nếu áp dụng mức thuế thu nhập cá nhân 0,1% như giao dịch chứng khoán, hơn 800 triệu USD tiền thuế có thể được thu về mỗi năm. Bên cạnh đó, các nền tảng giao dịch thường áp dụng mức phí từ 0,01% - 0,8% mỗi giao dịch. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn tạo điều kiện để giám sát và điều tiết thị trường, bảo vệ nhà đầu tư trước các rủi ro.
Nhiều nhà đầu tư đăng ký mở sàn, chỉ 5 cái tên được chọn
Trước cơ hội tiếp cận nguồn vốn và lợi nhuận từ phí giao dịch, không ít doanh nghiệp đã đăng ký tham gia thực hiện sàn tiền số, bao gồm: SSID, VIX, TCEX, HDS, Upbit MB, VPBankS, DNEX, Vimexchange.
Tuy nhiên, dự kiến sẽ chỉ có 5 sàn được cấp phép chính thức. Các quy định đặt ra cho sàn giao dịch ở Việt Nam đang loại bỏ hầu hết start-up đang tham gia thị trường crypto do rào cản vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng và gần như chỉ còn các định chế tài chính lớn đủ tiềm lực tham gia.
SHS nhận định, SSID của SSI có hồ sơ tổ chức vững mạnh, tuy nhiên vốn điều lệ vẫn thấp hơn nhiều so với ngưỡng yêu cầu 10.000 tỷ đồng. Đây là cái tên có khả năng trở thành sàn giao dịch tập trung (CEX) đầu tiên mang thương hiệu Việt.
VIX được hậu thuẫn một phần bởi Chứng khoán VIX. Quy mô vốn ban đầu lớn hơn các đối thủ nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với yêu cầu tối thiểu theo quy định.
TCEX có mối liên kết trực tiếp với hệ sinh thái tài chính của Techcombank, mang lại mức độ tín nhiệm cao. Tuy nhiên, quy mô vốn hiện tại vẫn quá nhỏ so với yêu cầu pháp lý.
HDS là một trong những đơn vị có cam kết vốn lớn nhất hiện nay, giúp sàn này có vị thế thuận lợi hơn so với phần lớn đối thủ. Dù vẫn dưới ngưỡng yêu cầu, nhưng tiềm năng mở rộng cao hơn mặt bằng chung.
Upbit MB sở hữu năng lực tài chính mạnh của MB và đối tác chiến lược là một sàn giao dịch quốc tế uy tín. Đây được xem là ứng viên có tính khả thi và độ tin cậy cao nhất trong nhóm hiện nay.
Động thái thành lập CAEX và kế hoạch IPO của VPBankS được xem là bước chuẩn bị chiến lược để VPBank mở rộng sang lĩnh vực tài sản số, phù hợp với định hướng của VPBank.
DNEX đang thiếu vốn nghiêm trọng, nhưng được chú ý nhờ gắn với định hướng phát triển Trung tâm Tài chính Quốc tế Đà Nẵng. Kế hoạch tăng vốn nhanh được đề ra, song tính khả thi và năng lực huy động vẫn là dấu hỏi.
Cái bắt tay giữa Vimedimex và Bảo Tín Mạnh Hải cho thấy xu hướng liên kết giữa tài chính truyền thống và kinh doanh vàng bạc nhằm tạo niềm tin, đảm bảo thanh khoản và gắn kết giữa tài sản thực - tài sản số. Đây là hướng đi phù hợp với mô hình tài sản mã hóa có bảo chứng, khi Vimexchange có thể định vị mình là sàn tài sản mã hóa kết hợp tài sản thực, hướng tới việc số hóa vàng, bất động sản, dược phẩm hoặc các tài sản hữu hình khác, phù hợp với xu thế chuyển đổi số trong đầu tư tài chính hiện nay.
SHS cũng đánh giá, gần như sẽ không có sàn giao dịch tài sản mã hóa nào tự xây dựng hệ thống giao dịch từ đầu; phần lớn sẽ mua giải pháp có sẵn trên thế giới và điều chỉnh theo quy định pháp luật Việt Nam để đưa hệ thống vào vận hành.
