Đọc thêm: Bảo mật là lời giải cho bài toán thanh khoản của thị trường tài sản số Việt Nam
Siết chặt kỷ cương thị trường tài sản mã hóa
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 284/2026 quy định cụ thể về việc xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa. Đây được xem là bước đi pháp lý quan trọng, nhằm tạo chế tài quản lý cho giai đoạn thí điểm thị trường tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025.
Theo quy định mới, khung xử phạt tiền được áp dụng với mức tối đa là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân. Trong trường hợp cá nhân thực hiện cùng hành vi vi phạm như tổ chức, mức phạt áp dụng sẽ bằng một nửa so với tổ chức. Nghị định này chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 9 năm 2026 và sẽ áp dụng song hành trong suốt thời gian Nghị quyết 05/2025 về thí điểm thị trường tài sản mã hóa còn hiệu lực thi hành.
Mức chế tài cụ thể đối với nhà đầu tư cá nhân
Điểm đáng chú ý trong Nghị định 284/2026 là lần đầu tiên cơ quan quản lý đưa ra chế tài xử phạt rõ ràng đối với các cá nhân thực hiện giao dịch ngoài hệ thống được cấp phép. Cụ thể, các nhà đầu tư trong nước thực hiện mua bán, giao dịch tài sản mã hóa không qua các tổ chức cung cấp dịch vụ do Bộ Tài chính cấp phép sẽ bị phạt tiền từ 30 triệu đồng đến 50 triệu đồng.
Bên cạnh đó, nếu nhà đầu tư trong nước tham gia giao dịch các loại tài sản mã hóa vốn chỉ được phép chào bán cho nhà đầu tư nước ngoài, mức phạt sẽ tăng lên từ 70 triệu đồng đến 100 triệu đồng. Nhằm bảo vệ an toàn cho thị trường, các tổ chức cung cấp dịch vụ không thực hiện đúng quy định xác minh danh tính khách hàng khi mở tài khoản cũng chịu mức phạt từ 50 triệu đồng đến 70 triệu đồng.
Đọc thêm: Đề xuất xử phạt giao dịch tài sản mã hóa qua sàn không phép
Trách nhiệm và vi phạm của các đơn vị cung cấp dịch vụ
Nghị định cũng tăng cường quản lý chặt chẽ hoạt động của các đơn vị cung cấp dịch vụ và phát hành tài sản mã hóa. Những hành vi thu thập, lưu trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho hoặc công khai trái phép dữ liệu và thông tin tài khoản tài sản mã hóa sẽ bị xử phạt từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng.
Đối với các tổ chức tự ý cung cấp dịch vụ hoặc thực hiện quảng cáo, tiếp thị dịch vụ tài sản mã hóa khi chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, mức phạt tài chính dao động từ 180 triệu đồng đến 200 triệu đồng.
Các hành vi chào bán sai đối tượng, phát hành khi chưa đủ điều kiện, không công bố bản cáo bạch hoặc công bố không đúng nội dung cũng chịu mức phạt từ 150 triệu đồng đến 200 triệu đồng. Ngoài ra, việc cung cấp thông tin không chính xác, thiếu đầy đủ hoặc gây hiểu nhầm cho cơ quan quản lý và nhà đầu tư sẽ bị phạt từ 100 triệu đồng đến 150 triệu đồng.
Đọc thêm: Cộng đồng tài sản số Việt nói gì về Nghị định số 284/2026/NĐ-CP?
Định hướng và điều kiện hoạt động của sàn giao dịch thí điểm
Tài sản mã hóa được định nghĩa là một dạng tài sản số áp dụng công nghệ mã hóa hoặc công nghệ số để xác thực trong suốt quá trình tạo lập, phát hành, lưu trữ và chuyển giao. Thị trường này được triển khai thí điểm tại Việt Nam trong thời gian 5 năm, tính từ tháng 9 năm 2025.
Mọi hoạt động chào bán, phát hành, giao dịch cũng như thanh toán liên quan đến tài sản mã hóa bắt buộc phải thực hiện bằng Đồng Việt Nam. Trong thời gian chưa có chính sách thuế riêng biệt, các hoạt động chuyển nhượng và kinh doanh tài sản mã hóa sẽ thực hiện nghĩa vụ thuế tương tự như thị trường chứng khoán.
Để kiểm soát rủi ro hiệu quả, Chính phủ định hướng chỉ cho phép tối đa 5 doanh nghiệp tham gia thí điểm thành lập sàn giao dịch. Các doanh nghiệp này phải đáp ứng điều kiện vốn điều lệ tối thiểu 10.000 tỷ đồng, đồng thời tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư nước ngoài được khống chế ở mức tối đa 49%.
