Xu hướng đầu tư của Gen Z
Năm 2026 đang được nhiều chuyên gia đánh giá là thời điểm thị trường tài chính toàn cầu bước vào chu kỳ phục hồi mạnh mẽ sau giai đoạn biến động kéo dài. Đây cũng là thời điểm hai thế hệ Millennials và Gen Z – hiện chiếm hơn một nửa lực lượng lao động chuẩn bị bước vào một “cuộc cách mạng đầu tư” với tư duy mới, thực tế hơn và mang đậm dấu ấn của kỷ nguyên số.
Theo báo cáo “Opening the Door to Alternatives” do Goldman Sachs công bố vào tháng 10, giới trẻ có xu hướng dành tới 20% tổng tài sản cho các khoản đầu tư thay thế như quỹ tài sản tư nhân hoặc ETF chủ động. Tỷ lệ này cao gấp ba lần so với thế hệ Baby Boomers, cho thấy sự thay đổi rõ rệt trong khẩu vị rủi ro và chiến lược phân bổ tài sản của nhà đầu tư trẻ.
Sự dịch chuyển này phản ánh quá trình trưởng thành về tài chính của những người sinh ra trong thời đại số, đặc biệt sau những trải nghiệm “xương máu” từ đợt sụt giảm nghiêm trọng của thị trường chứng khoán năm 2025, khi lãi suất duy trì ở mức cao khiến nhiều danh mục đầu tư mất cân đối. Thay vì chạy theo lợi nhuận nhanh, giới trẻ ngày càng chú trọng tới khả năng kiểm soát rủi ro và tính bền vững trong dài hạn.
Goldman Sachs dự báo năm 2026 sẽ chứng kiến sự bùng nổ của các khoản đầu tư thay thế trong danh mục của nhà đầu tư trẻ, chiếm khoảng 20% tổng tài sản. Trong bối cảnh lãi suất toàn cầu được dự đoán giảm về mức 3–4%, các sản phẩm như ETF thu nhập cố định hay công cụ phái sinh được xem là “lá chắn” giúp giảm thiểu rủi ro trước những biến động khó lường của thị trường.
Khảo sát trên 1.000 cá nhân có tài sản ròng cao cho thấy Millennials đang dẫn đầu xu hướng này, với mức độ hiểu biết và tỷ lệ phân bổ vào tài sản thay thế vượt xa các thế hệ trước. Báo cáo nhấn mạnh đây là sự chuyển biến mang tính tư duy, khi giới trẻ không còn đầu tư theo cảm xúc mà ưu tiên cấu trúc danh mục hợp lý và đa dạng hơn.
Sự phát triển mạnh mẽ của các nền tảng đầu tư kỹ thuật số như Robinhood hay Vanguard cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này, giúp việc tiếp cận các sản phẩm đầu tư trở nên đơn giản, minh bạch và phù hợp với xu hướng tự quản lý tài chính cá nhân, đặc biệt đối với thế hệ trẻ am hiểu công nghệ.
Trong khi đó, báo cáo “Charting the Year Ahead: Investment Ideas for 2026” của PIMCO cho rằng tiền mã hóa, đặc biệt là Bitcoin, vẫn giữ vị trí nhất định trong chiến lược đa dạng hóa danh mục của Gen Z. Khác với giai đoạn 2021–2024, khi nhiều người sẵn sàng “tất tay” vào tiền điện tử, thế hệ trẻ hiện nay có xu hướng coi tài sản số chỉ là một phần nhỏ trong bức tranh tổng thể. Theo PIMCO, Bitcoin không còn đơn thuần là công cụ đầu cơ mà dần được nhìn nhận như “vàng kỹ thuật số” của thế hệ mới.
Đọc thêm: Gen Z Mỹ muốn được tặng tiền điện tử vào Giáng sinh
Lợi suất kỳ vọng của Bitcoin được dự báo ở mức 8–10% mỗi năm, trong khi độ biến động có thể giảm khoảng 15% so với năm 2025. Việc các ETF Bitcoin được phê duyệt rộng rãi, kết hợp với ảnh hưởng mạnh mẽ từ mạng xã hội, đã khiến mức độ quan tâm của Gen Z đối với tài sản kỹ thuật số tăng thêm khoảng 30% trong năm qua. Tuy nhiên, các chuyên gia vẫn khuyến cáo sự thận trọng, nhấn mạnh rằng crypto chỉ nên đóng vai trò như “gia vị” trong danh mục đầu tư, chứ không phải là “món chính”.
Năm thử lửa
Năm 2025 được xem là “năm thử lửa” đối với thế hệ nhà đầu tư trẻ. Khảo sát của The Motley Fool công bố vào tháng 8 cho thấy 40% người trẻ bắt đầu đầu tư từ năm 19 tuổi, sớm hơn thế hệ trước khoảng 6 năm. Dù vậy, chỉ một nửa trong số họ giữ vững được danh mục sau những biến động mạnh của thị trường.
Hiện tượng FOMO từng khiến nhiều người đổ tiền vào cổ phiếu AI, cổ phiếu rác và tiền mã hóa, làm tần suất giao dịch tăng khoảng 30% trong năm 2025, theo thống kê của Yahoo Finance. Khi lãi suất tăng cao và thị trường đảo chiều, không ít nhà đầu tư trẻ buộc phải “học lại từ đầu”, chuyển sang phong cách đầu tư kỷ luật và dài hạn hơn.
Bước sang năm 2026, xu hướng này tiếp tục được củng cố khi Nasdaq khuyến khích người trẻ tự động hóa việc tiết kiệm từ 30–50% phần thu nhập tăng thêm vào tài khoản hưu trí hoặc các quỹ dài hạn, với thông điệp rằng đầu tư dài hạn luôn mang lại hiệu quả vượt trội so với việc chạy theo lợi nhuận ngắn hạn, đặc biệt sau cú sốc lãi suất của năm 2025.
Đọc thêm: Gen Z Việt Nam giao dịch Crypto năm 2025 như thế nào?
Các khảo sát của U.S. Bank và Talker Research cũng cho thấy Gen Z ngày càng chú trọng đến nền tảng tài chính cá nhân, với tỷ lệ cao xây dựng quỹ khẩn cấp, ưu tiên trả nợ dài hạn và duy trì đầu tư định kỳ. Theo Forbes, sự thay đổi này phản ánh một quan niệm sống mới, khi tài chính không còn bị xem là gánh nặng mà trở thành công cụ giúp giới trẻ chăm sóc bản thân và tìm kiếm sự ổn định trong bối cảnh chi phí sinh hoạt gia tăng.
Báo cáo “The Gen Z Paradox: Spending Less, Expecting More” của PwC cũng chỉ ra rằng dù cắt giảm chi tiêu cho mua sắm và ăn uống, Gen Z vẫn sẵn sàng tăng đầu tư vào các lĩnh vực bền vững và công nghệ phục vụ sức khỏe, cho thấy một cách tiếp cận tài chính thận trọng nhưng có định hướng rõ ràng cho tương lai.
