Thị trường tài chính Việt Nam đang chứng kiến bước chuyển mình quan trọng khi khuôn khổ pháp lý dành cho tài sản số chính thức bước vào giai đoạn triển khai thực tế. Việc thiết lập một môi trường thử nghiệm có kiểm soát không chỉ giúp bảo vệ nhà đầu tư mà còn đặt nền móng cho nền kinh tế số phát triển minh bạch.
Trong bối cảnh các cơ quan quản lý tiến hành sàng lọc hồ sơ, câu hỏi về việc đơn vị nào sẽ trở thành sàn giao dịch đầu tiên được cấp phép vận hành đang thu hút sự quan tâm đặc biệt. Những phân tích chuyên sâu về năng lực thực tế cho thấy cuộc đua đang nghiêng về các tổ chức có tiềm lực tài chính vững chắc và sở hữu nền tảng công nghệ vượt trội.
Khung pháp lý mở đường và cuộc đua của năm ứng viên
Cơ sở pháp lý nền tảng cho tiến trình này bắt nguồn từ Nghị quyết số 05 ban hành ngày 09 tháng 09 năm 2025 của Chính phủ về việc triển khai thí điểm thị trường tài sản mã hóa với thời hạn năm năm. Theo văn bản này, Bộ Tài chính đóng vai trò chủ trì, phối hợp cùng Bộ Công an và Ngân hàng Nhà nước để trực tiếp thẩm định, sau đó lựa chọn tối đa năm tổ chức cung cấp dịch vụ đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn khắt khe.
Hiện tại, danh sách năm doanh nghiệp đã hoàn tất hồ sơ hợp lệ và chính thức bước vào vòng thẩm định liên ngành bao gồm Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng (CAEX), Công ty Cổ phần Sàn giao dịch Tài sản mã hóa Sacom (SCEX, tiền thân là LPEX), Sàn giao dịch TCEX gắn liền với Techcom Capital và Công ty Chứng khoán Kỹ Thương, Sàn giao dịch VIXEX của Chứng khoán VIX cùng đối tác FTG và 3C, cùng Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam thuộc Tập đoàn Mặt Trời. Mỗi đơn vị đều mang đến những thế mạnh riêng, tạo nên một bức tranh cạnh tranh đa dạng từ quy mô vốn đến chiến lược phát triển hạ tầng.
Lợi thế áp đảo về quy mô vốn và công nghệ của CAEX
Trong số các hồ sơ tham gia, CAEX đang nổi lên là ứng viên sáng giá nhất cho vị trí dẫn đầu nhờ sự chuẩn bị vượt trội về mọi mặt. Đối với một dịch vụ tài chính mới mẻ và tiềm ẩn nhiều rủi ro, cơ quan quản lý luôn đặt tiêu chí an toàn vốn lên hàng đầu nhằm bảo đảm khả năng bồi thường cho người dùng trong mọi tình huống.
Vào tháng 04 năm 2026, CAEX đã hoàn tất đợt tăng vốn điều lệ đầy ấn tượng từ 25 tỷ đồng lên tới 10.000 tỷ đồng, tương đương khoảng 380 triệu USD. Con số khổng lồ này đã tạo ra một khoảng cách rất xa so với các đối thủ còn lại, đồng thời đáp ứng trọn vẹn yêu cầu về một tấm đệm tài chính vững chắc tương đương quy mô của các định chế tài chính quốc gia.
Bên cạnh nguồn vốn dồi dào, CAEX còn tháo gỡ được bài toán hóc búa nhất về công nghệ nhờ sự đồng hành của đối tác quốc tế. Sàn giao dịch tiền mã hóa toàn cầu OKX đã chính thức góp vốn và sở hữu 10,6% cổ phần tại CAEX.
Sự hợp tác chiến lược này mang lại cho CAEX hạ tầng xử lý hàng triệu giao dịch mỗi giây mà không lo nghẽn mạng, tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 và hệ thống ví lưu trữ bảo mật tách biệt hoàn toàn đã được kiểm chứng tại các thị trường tài chính khắt khe như Dubai hay Hong Kong. Nhờ đó, người dùng phổ thông có thể hoàn toàn an tâm về tính an toàn của tài sản mà không cần phải lo lắng về các sự cố kỹ thuật.
Một điểm cộng quyết định khác của CAEX nằm ở bệ phóng từ hệ sinh thái Ngân hàng Thương mại Cổ phần Việt Nam Thịnh Vượng cùng Công ty Chứng khoán VPBankS và LynkID. Theo quy định thí điểm, toàn bộ hoạt động mua bán phải thanh toán bằng tiền đồng Việt Nam thông qua tài khoản ngân hàng chuyên dùng.
Nhờ mối liên kết chặt chẽ này, CAEX sở hữu sẵn cổng nạp rút tiền thông suốt, cơ sở dữ liệu định danh khách hàng hoàn chỉnh và quy trình giám sát giao dịch đáng ngờ nhằm phòng chống rửa tiền theo đúng chuẩn mực pháp luật hiện hành.
Bước tiến nhanh chóng của SCEX trong khâu thử nghiệm thực tế
Nếu như CAEX gây ấn tượng bằng sức mạnh tài chính và công nghệ quốc tế thì SCEX lại là đối thủ cạnh tranh trực tiếp nhờ tốc độ phát triển sản phẩm thực tế rất nhanh. Điểm nổi bật nhất của SCEX là đã sớm vận hành hệ thống giao dịch mô phỏng mang tên SCEX Simulator. Nền tảng này giúp cộng đồng và nhà đầu tư có thể trải nghiệm trực tiếp việc đặt lệnh, khớp lệnh mua bán tài sản số bằng tiền đồng Việt Nam trong môi trường an toàn trước khi đi vào hoạt động chính thức.
Không dừng lại ở đó, SCEX còn ghi điểm rất lớn đối với tiêu chí an ninh khi nền tảng này đã tích hợp cơ chế xác thực điện tử kết nối thẳng với Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội thuộc Bộ Công an. Giải pháp này cho phép nhận diện danh tính công dân thông qua thẻ căn cước gắn chip và ứng dụng VNeID, giúp quá trình đăng ký tài khoản diễn ra chuẩn xác, ngăn chặn triệt để tình trạng giả mạo danh tính.
Đồng thời, SCEX cũng đã hoàn tất việc nâng vốn điều lệ lên mức 5.000 tỷ đồng và liên kết mạng lưới thanh toán cùng Sacombank cũng như Ngân hàng Lộc Phát, củng cố vị thế vững vàng trong nhóm dẫn đầu.
Tương quan năng lực giữa các hồ sơ tham gia
Nhìn sang các ứng viên còn lại, mức độ sẵn sàng có phần khiêm tốn hơn khi đặt cạnh hai cái tên kể trên. VIXEX sở hữu mức vốn điều lệ 1.000 tỷ đồng với sự hậu thuẫn từ Công ty Chứng khoán VIX và các đơn vị công nghệ trong nước, song đơn vị này vẫn chưa công bố bất kỳ phiên bản thử nghiệm nào ra thị trường. Tương tự, Công ty Cổ phần Tài sản số Việt Nam thuộc Tập đoàn Mặt Trời cũng ghi nhận mức vốn 1.000 tỷ đồng và đang trong quá trình phát triển giải pháp nội bộ.
Trong khi đó, Sàn giao dịch TCEX gắn liền với Techcom Capital và Công ty Chứng khoán Kỹ Thương hiện mới chỉ ghi nhận mức vốn ban đầu khoảng 101 tỷ đồng và chưa có động thái tăng vốn tương ứng. Với quy mô vốn này, TCEX sẽ cần thêm thời gian để nâng cao tiềm lực tài chính nếu muốn cạnh tranh sòng phẳng về tiêu chí bảo đảm an toàn trước các đối thủ lớn.
Kịch bản cấp phép và triển vọng cho thị trường tài sản số
Dựa trên thực tế xét duyệt hồ sơ, giới chuyên môn nhận định cơ quan quản lý có thể cân nhắc giữa hai kịch bản cấp phép khả thi.
Ở kịch bản thứ nhất, Bộ Tài chính có thể cấp phép đồng loạt trong đợt đầu tiên cho cả CAEX và SCEX. Phương án này giúp thị trường tránh được thế độc quyền ngay từ những ngày đầu, tạo động lực cạnh tranh lành mạnh về thanh khoản, đồng thời giúp cơ quan quản lý có cơ sở đối chiếu thực tế giữa một mô hình ứng dụng công nghệ quốc tế và một mô hình thuần nội địa.
Ở kịch bản thứ hai, nếu cơ quan quản lý lựa chọn cấp phép cho một đơn vị duy nhất trước để theo dõi sát sao, CAEX sẽ là cái tên nắm giữ cơ hội lớn nhất. Lợi thế vốn điều lệ 10.000 tỷ đồng, kinh nghiệm vận hành tuân thủ chuẩn quốc tế từ đối tác OKX và bệ đỡ thanh toán từ hệ sinh thái ngân hàng giúp CAEX đáp ứng trọn vẹn những đòi hỏi khắt khe nhất của một thị trường tài chính thí điểm. Dù kịch bản nào xảy ra, việc các sàn giao dịch chính thức đi vào hoạt động cũng sẽ đánh dấu một bước ngoặt văn minh, an toàn và minh bạch hơn cho cộng đồng nhà đầu tư tại Việt Nam.
