Bộ Công an cảnh báo nhiều thủ đoạn mới
Việt Nam hiện có khoảng 17 triệu người sở hữu tài sản mã hóa. Trong giai đoạn từ tháng 7/2024 đến tháng 6/2025, tổng giá trị giao dịch tài sản mã hóa liên quan đến Việt Nam ước đạt 220-230 tỷ USD. Việt Nam đứng thứ 4 thế giới về mức độ chấp nhận tài sản mã hóa năm 2025.
Qua thực tiễn đấu tranh, lực lượng chức năng ghi nhận nhiều thủ đoạn vi phạm. Các đối tượng có thể tạo token, website, ứng dụng và quảng bá dự án với cam kết lợi nhuận cao để huy động tiền. Một số trường hợp sử dụng hình ảnh KOL, người nổi tiếng hoặc giả danh chuyên gia để tạo lòng tin, sau đó đánh sập hệ thống, bán tháo token hoặc rút tài sản.
Một thủ đoạn khác là lập sàn giao dịch, sử dụng BOT tạo cung cầu và thanh khoản giả nhằm thao túng giá. Tội phạm cũng sử dụng mã độc, đường link và mã QR để chiếm quyền kiểm soát tài khoản, ví tài sản mã hóa.
Bộ Công an dẫn vụ án tại Bắc Ninh hồi tháng 7/2024, khi 4 đối tượng bị khởi tố vì liên quan đến việc truy cập trái phép tài khoản Binance của người dùng. Các đối tượng được xác định đã dụ người bị hại quét mã QR độc hại để chiếm quyền kiểm soát tài khoản và tài sản.
Tài sản mã hóa cũng có thể bị lợi dụng để rửa tiền, chuyển tiền xuyên biên giới. Các đối tượng chia nhỏ giao dịch, chuyển tài sản qua nhiều ví, nền tảng blockchain hoặc sử dụng ví ở nước ngoài nhằm gây khó khăn cho việc truy vết.
Đề xuất phạt tù đến 7 năm nếu vi phạm trong lĩnh vực tài sản số
Theo Bộ Công an, hành lang pháp lý về tài sản mã hóa đang từng bước được hoàn thiện. Nghị định 284/2026/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa được ban hành ngày 16/7/2026 và có hiệu lực từ 1/9/2026.
Đáng chú ý, Dự thảo Bộ luật Hình sự sửa đổi đang được Quốc hội cho ý kiến đề xuất bổ sung các hành vi vi phạm liên quan đến thị trường tài sản mã hóa. Theo phương án được đề cập, cá nhân vi phạm có thể bị phạt tiền tối đa 10 tỷ đồng hoặc phạt tù từ 3 đến 7 năm. Đối với pháp nhân, mức phạt tiền có thể lên tới 20 tỷ đồng, thậm chí bị đình chỉ hoạt động vĩnh viễn.
Bộ Công an khuyến cáo người dân cần thận trọng trước các lời mời đầu tư cam kết lợi nhuận cao, không cung cấp mật khẩu, OTP, khóa riêng tư hoặc cụm từ khôi phục ví cho người khác; đồng thời không truy cập đường link, quét mã QR hoặc cài đặt ứng dụng từ nguồn không xác minh.
Doanh nghiệp, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực tài sản mã hóa cần chủ động cập nhật quy định, tuân thủ các nghĩa vụ về thuế, phòng chống rửa tiền và quản lý dữ liệu. Khi phát hiện dấu hiệu lừa đảo, chiếm đoạt tài sản hoặc giao dịch bất hợp pháp, cần lưu giữ thông tin và kịp thời thông báo cho cơ quan chức năng.
