Bộ Công Thương vừa ban hành Thông tư số 19 ngày 3/4/2026, quy định cơ chế tạm ứng Quỹ bình ổn giá xăng dầu từ nguồn ngân sách nhà nước, nhằm bảo đảm nguồn cung và ổn định giá nhiên liệu trong bối cảnh thị trường biến động.
Thông tư có hiệu lực từ ngày 3/4/2026, áp dụng đối với thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu, các ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản phong tỏa và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Theo quy định, việc trích lập và chi sử dụng Quỹ được thực hiện theo phương án do Bộ Công Thương ban hành, căn cứ các kỳ điều hành giá xăng dầu. Đáng chú ý, khoản tạm ứng từ ngân sách chỉ được thực hiện một lần đối với thương nhân bán ra đầu tiên trên mỗi đơn vị xăng dầu tiêu thụ.
Các thương nhân đầu mối phải mở tài khoản riêng cho Quỹ tại ngân hàng thương mại và tài khoản này bị phong tỏa. Toàn bộ hoạt động tạm ứng, chi sử dụng, trích lập và hoàn trả đều phải thực hiện qua tài khoản này, tách biệt với các nguồn quỹ khác. Phần lãi phát sinh từ số dư sẽ được bổ sung vào Quỹ.
Về quy trình tạm ứng, lần đầu tiên được xác định dựa trên sản lượng xăng dầu tiêu thụ trong 7 ngày liền kề và mức chi theo phương án đã phê duyệt. Các lần tiếp theo được thực hiện định kỳ hàng tuần hoặc khi cần thiết, căn cứ vào số tiền đã sử dụng và số dư Quỹ. Trường hợp đề nghị vượt mức, doanh nghiệp phải giải trình rõ nguyên nhân.
Trong quá trình vận hành, tổng số tiền chi Quỹ được tính theo mức chi do cơ quan quản lý công bố nhân với sản lượng tiêu thụ thực tế. Việc trích lập Quỹ phải hoàn thành trong vòng 5 ngày làm việc sau mỗi kỳ điều hành.
Đối với việc hoàn trả ngân sách, Thông tư quy định căn cứ trên kết quả kiểm toán độc lập. Trong vòng 90 ngày kể từ khi có yêu cầu, thương nhân phải hoàn tất kiểm toán và báo cáo. Sau đó, trong 5 ngày làm việc kể từ khi có thông báo, toàn bộ số dư Quỹ phải được nộp về ngân sách nhà nước. Trường hợp sau 12 tháng vẫn chưa đủ nguồn hoàn trả, Bộ Công Thương sẽ phối hợp Bộ Tài chính báo cáo Chính phủ xem xét xử lý.
Thông tư cũng phân công rõ trách nhiệm các bên liên quan. Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước có nhiệm vụ tổ chức thực hiện, theo dõi và công bố số liệu về Quỹ, đồng thời kiểm tra, giám sát hoạt động của doanh nghiệp. Các thương nhân đầu mối phải tuân thủ đầy đủ quy định, chịu trách nhiệm về tính chính xác của số liệu và thực hiện báo cáo định kỳ hằng tháng, 6 tháng.
Bên cạnh đó, Thông tư cũng quy định các chế tài xử lý đối với hành vi vi phạm như báo cáo sai lệch, chậm hoàn trả hoặc không tuân thủ quy định về Quỹ bình ổn giá xăng dầu.
