Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026, xác lập danh mục công nghệ chiến lược và sản phẩm công nghệ chiến lược trong giai đoạn mới. Văn bản này được xem là cơ sở quan trọng để tập trung nguồn lực phát triển các công nghệ lõi, công nghệ nền tảng, qua đó nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và bảo đảm an ninh.
Theo quyết định, có 10 nhóm công nghệ trọng điểm được lựa chọn, bao trùm các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế số và công nghiệp tương lai. Trong đó, công nghệ số giữ vai trò trung tâm với hàng loạt trụ cột như trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, điện toán biên, Internet vạn vật và đặc biệt là công nghệ chuỗi khối (blockchain). Đây được xác định là nền tảng quan trọng phục vụ quá trình chuyển đổi số quốc gia và phát triển kinh tế số trong giai đoạn tới.
Bên cạnh nhóm công nghệ số, danh mục còn bao gồm nhiều lĩnh vực chiến lược khác như công nghệ mạng di động thế hệ mới, robot và tự động hóa, công nghệ sinh học và y sinh tiên tiến, năng lượng và vật liệu mới, công nghệ bán dẫn, an ninh mạng và lượng tử, công nghệ biển và lòng đất, hàng không vũ trụ cũng như hạ tầng đường sắt tốc độ cao và đô thị.
Song song với danh mục công nghệ, Chính phủ cũng công bố danh mục sản phẩm công nghệ chiến lược, chia thành hai nhóm lớn. Nhóm thứ nhất là các sản phẩm đã có thị trường, có khả năng tạo tác động trực tiếp tới nền kinh tế. Trong đó đáng chú ý có các mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt, trợ lý ảo và AI chuyên ngành, hệ thống camera AI xử lý tại biên, nền tảng bản sao số, hạ tầng điện toán đám mây, thiết bị và hệ thống 5G/5G-Advanced, robot công nghiệp, các nền tảng sản xuất thông minh và giải pháp an ninh mạng cho hạ tầng trọng yếu.
Danh mục này cũng nhấn mạnh các sản phẩm trong lĩnh vực y sinh và công nghệ sinh học như vắc xin thế hệ mới, liệu pháp tế bào, hệ thống sản xuất y tế cá thể hóa ứng dụng in 3D, cảm biến sinh học thông minh và các giống cây trồng, vật nuôi, thủy sản thế hệ mới được tạo ra bằng công nghệ tế bào và chỉnh sửa gen.
Ở lĩnh vực năng lượng và vật liệu, các sản phẩm chiến lược bao gồm pin và hệ thống lưu trữ năng lượng tiên tiến, công nghệ hydrogen xanh, giải pháp thu giữ và lưu trữ carbon, cùng các loại vật liệu chức năng hiệu năng cao phục vụ sản xuất công nghiệp.
Nhóm thứ hai tập trung vào các sản phẩm mang tính nền tảng cho tương lai và bảo đảm tự chủ công nghệ, đặc biệt trong các lĩnh vực an ninh, quốc phòng. Những công nghệ nổi bật gồm chip chuyên dụng, truyền thông và tính toán lượng tử, công nghệ khai thác tài nguyên sâu, lò phản ứng hạt nhân mô-đun nhỏ, vệ tinh quỹ đạo thấp và các hệ thống phục vụ phát triển hạ tầng đường sắt hiện đại.
Theo quy định, Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để định kỳ rà soát, cập nhật danh mục phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội từng giai đoạn. Quyết định này có hiệu lực từ ngày 1/7/2026 và thay thế văn bản ban hành trước đó vào năm 2025, đánh dấu bước điều chỉnh chiến lược nhằm thích ứng với bối cảnh công nghệ toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.
