Bitcoin kéo râu về 47.000 USD trên Perp DEX Lighter, quét sạch order book

Thị trường tiền mã hóa vừa chứng kiến một khoảnh khắc “thót tim” khi giá Bitcoin trên nền tảng Perp DEX Lighter bất ngờ xuất hiện một cú rút chân sâu tới gần 30%, từ vùng khoảng 67.500 USD lao thẳng xuống 47.600 USD chỉ trong tích tắc. Diễn biến này nhanh chóng được lan truyền trên mạng xã hội, kèm theo hình ảnh biểu đồ và order book cho thấy một cây nến đỏ dựng đứng rồi bật ngược trở lại gần như ngay lập tức.

Theo các dữ liệu được cộng đồng phân tích, nguyên nhân xuất phát từ một lệnh market sell quy mô lớn, ước tính khoảng 1.000–1.100 BTC, được thực hiện trực tiếp trên sổ lệnh của Lighter. Một số ý kiến cho rằng trader này có thể đã định đặt lệnh quanh mức 67.511 USD nhưng do thao tác nhầm giá nên lệnh được thực hiện ở vùng 47.511 USD. Trong môi trường thanh khoản mỏng, sai sót này đã khiến toàn bộ các mức giá mua (bid) phía dưới bị quét sạch. Chỉ riêng cú trượt giá này, theo ước tính của một số tài khoản trên X, có thể khiến người thực hiện thiệt hại khoảng 8 triệu USD.

Tuy nhiên, điều đáng chú ý nằm ở bản chất cơ chế vận hành của order book. Khác với các sàn giao dịch tập trung phổ biến hiện nay như Binance, Bybit hay BingX có độ sâu thanh khoản dày đặc và đội ngũ market maker chuyên nghiệp, Lighter là một DEX còn tương đối mới, do đó khối lượng thanh khoản trên từng mức giá còn hạn chế. Khi một lệnh market đủ lớn được đưa vào, hệ thống sẽ khớp tuần tự từ mức giá cao xuống thấp cho đến khi đủ khối lượng. Nếu lượng người mua không đủ hấp thụ, giá buộc phải “lao dốc” để tìm thanh khoản. Chính vì vậy, nhiều ý kiến khẳng định đây không phải bug hay hack, mà đơn thuần là hệ quả tự nhiên của cấu trúc sổ lệnh trong điều kiện thanh khoản mỏng.

Sau cú sụt mạnh, giá Bitcoin trên Lighter nhanh chóng phục hồi về vùng 68.000 USD khi lực mua quay trở lại. Dù vậy, sự kiện này vẫn làm dấy lên nhiều tranh luận, đặc biệt khi một số người dùng cho rằng biểu đồ sau đó không còn hiển thị rõ cây nến rút chân sâu như ban đầu. Điều này khiến cộng đồng đặt câu hỏi về cách nền tảng xử lý và hiển thị dữ liệu giao dịch trong những tình huống biến động cực đoan.

Quan trọng hơn, câu chuyện của Lighter một lần nữa phơi bày khoảng cách giữa Perp DEX và các sàn CEX về mặt thanh khoản. Chỉ với khoảng 1.000 BTC – tương đương xấp xỉ 70 triệu USD – giá đã bị đẩy xuống gần 20.000 USD trong tích tắc. Trên các sàn tập trung lớn như Binance hay OKX, một lệnh tương tự khó có thể gây ra biến động sâu như vậy nhờ hệ thống thanh khoản dày, nhiều tầng giá và cơ chế bảo vệ khỏi trượt giá quá mức. Điều này cho thấy, dù DeFi và DEX đang phát triển mạnh, yếu tố thanh khoản vẫn là thách thức cốt lõi nếu muốn cạnh tranh trực tiếp với hạ tầng giao dịch tập trung.

Đọc thêm: Lighter (LIT) chính thức niêm yết: “kèo airdrop” lớn nhất năm đã nổ, token lên sàn loạt nền tảng lớn

Sự kiện cũng mang đến bài học rõ ràng cho giới giao dịch. Trong môi trường thanh khoản hạn chế, việc sử dụng market order với khối lượng lớn tiềm ẩn rủi ro trượt giá rất cao. Một sai sót nhỏ khi nhập giá hoặc khối lượng có thể dẫn đến tổn thất hàng triệu USD chỉ trong vài giây. Đồng thời, nhà đầu tư cần hiểu rằng tính phi tập trung không đồng nghĩa với độ sâu thị trường, và các nền tảng mới nổi thường cần thời gian để xây dựng thanh khoản bền vững.

Tóm lại, cú “wick” 30% của Bitcoin trên Lighter không phải một sự cố kỹ thuật, mà là minh chứng điển hình cho tác động của một lệnh lớn trong môi trường thanh khoản mỏng. Trong bối cảnh các Perp DEX đang nỗ lực thu hẹp khoảng cách với CEX, sự kiện này cho thấy con đường phía trước vẫn còn dài, đặc biệt nếu muốn đạt được độ ổn định và khả năng hấp thụ khối lượng giao dịch tương đương các sàn tập trung hàng đầu.