Theo số liệu từ các sở giao dịch và công ty môi giới, tồn kho tại các kho hàng liên kết với Sàn Giao dịch Hàng hóa kỳ hạn Thượng Hải (SHFE) đã xuống mức thấp nhất kể từ năm 2015, trong khi khối lượng bạc tại Sàn Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) cũng giảm về mức thấp nhất hơn 9 năm.
Đà giảm này diễn ra ngay sau khi xuất khẩu bạc của Trung Quốc tăng vọt lên hơn 660 tấn trong tháng 10, mức cao nhất từng ghi nhận.
“Tình trạng khan hiếm chủ yếu bắt nguồn từ việc xuất khẩu tăng mạnh sang London”, chuyên gia phân tích Zijie Wu của Jinrui Futures nhận định, đồng thời cho biết nhu cầu công nghiệp và chế tác cũng góp phần hút hàng.
Theo ông, tình trạng thiếu hụt có thể hạ nhiệt trong khoảng 2 tháng nữa.
Bạc đã trải qua một năm biến động dữ dội với giá tăng tới 80%, liên tục lập các đỉnh mới khi giá vàng bứt phá mạnh và giới giao dịch đặt cược chính quyền Trump có thể áp thuế lên kim loại rẻ hơn này. Điều đó kéo bạc chảy mạnh vào thị trường Mỹ, khiến London thêm căng thẳng đúng thời điểm nhu cầu từ Ấn Độ tăng đột biến, tạo ra một đợt “siết cung” lịch sử.
Trong khi đó, việc dự trữ tại Trung Quốc lao dốc khiến quốc gia này khó đóng vai trò nguồn cung hỗ trợ trong ngắn hạn.
“Nếu bạc bị áp thuế, lượng bạc đã vào Mỹ sẽ bị ‘giam’ lại”, Daniel Ghali, chiến lược gia hàng hóa của TD Securities, cảnh báo. “Nếu điều đó xảy ra đúng lúc thị trường Thượng Hải còn chưa phục hồi sau lần hỗ trợ London vừa rồi, tác động sẽ rất đáng kể”.
Nguồn cung Trung Quốc “căng như dây đàn”
Tại Trung Quốc, giá bạc giao ngay đã cao hơn giá hợp đồng kỳ hạn, trạng thái backwardation (Bù hoãn bán), cho thấy áp lực khan hiếm nguồn cung trong ngắn hạn. Với lượng tồn kho thấp và nguồn cung “kém đàn hồi”, rủi ro trên thị trường vẫn duy trì ở mức cao, theo Jinrui Futures.
Về phía cầu, nhu cầu bạc của Trung Quốc cho sản xuất linh kiện quang điện, một trong những ứng dụng chính, đang tăng. “Quý IV thường là mùa cao điểm lắp đặt điện mặt trời”, Wu cho biết.
Ngoài ra, một yếu tố bất ngờ khác là quy định thuế mới đã làm chuyển hướng nhu cầu sang bạc. Chính sách sửa đổi chấm dứt ưu đãi hoàn thuế giá trị gia tăng cho một số loại vàng giao dịch ngoài sàn khiến nhiều nhà bán lẻ chuyển sang bạc.
Tại thị trường Shuibei ở Thâm Quyến, nơi từng là “thánh địa” giao dịch vàng ngoài sàn, các thương nhân đang rơi vào trạng thái bối rối.
“Nhiều người không biết phải định giá sản phẩm thế nào sau quy định mới”, ông Liu Shunmin, trưởng bộ phận rủi ro tại Shenzhen Guoxing Precious Metal Co, cho biết. “Vì vậy, một số đã chuyển sang bạc, nhất là những doanh nghiệp vốn đã có sẵn mảng kinh doanh này”.
Giá bạc giao ngay đã vượt 52 USD/ounce trong phiên ngày 26/11, sau khi tăng hơn 1%.
Lo ngại lan ra toàn cầu
Ngoài Trung Quốc, tính thanh khoản trên thị trường bạc quốc tế vẫn đáng lo ngại. Dù lượng bạc chảy vào London đạt kỷ lục, chi phí vay bạc vẫn neo cao. Giới giao dịch đang dõi theo khả năng Mỹ áp thuế lên bạc, sau khi kim loại này được đưa vào danh sách khoáng sản quan trọng của Cơ khảo sát Địa chất Hoa Kỳ (USGS).
“Phần lớn nhu cầu bạc vật chất tại London hiện nay chủ yếu là mang tính đầu cơ”, Ghali cho biết. Khối lượng bạc tại các quỹ ETF vẫn ổn định, không có đợt rút vốn lớn nào ngay cả khi giá đã hạ nhiệt từ đỉnh.
Dù vậy, theo Ghali, thị trường có thể kỳ vọng vào lượng dự trữ bạc ngoài sàn tại Trung Quốc.
“Khả năng cao tình trạng backwardation sẽ kéo bạc quay trở lại sàn”, ông nói. “Tuy nhiên, không rõ lượng tồn kho ‘vô hình’ tại Trung Quốc thực sự là bao nhiêu, nhiều nguồn tin cho rằng vẫn còn khá lớn”.
