Chỉ 9/80 đơn vị môi giới đạt chuẩn đạo đức
Tại tọa đàm “Chuẩn hóa nghề môi giới bất động sản – Kiến tạo sự nghiệp bền vững”, theo TS. Nguyễn Văn Đính - Phó Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản Việt Nam (VNREA), Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), hệ thống pháp luật điều chỉnh hoạt động môi giới bất động sản hiện nay đã được quy định khá đầy đủ và rõ ràng trong Luật Kinh doanh bất động sản, cùng các nghị định, thông tư hướng dẫn do Bộ Xây dựng ban hành. Trong đó, luật đã xác định cụ thể những việc được làm, không được làm và bắt buộc phải làm đối với sàn giao dịch, nhà môi giới và hoạt động đào tạo môi giới.
“Trên cơ sở luật, các nghị định xử phạt đã được xây dựng với mức chế tài rất nặng. Những vi phạm có thể bị phạt tới hàng trăm triệu, thậm chí hàng tỷ đồng; trường hợp nghiêm trọng còn có thể chuyển sang xử lý hình sự”, TS. Đính nhấn mạnh.
Đáng chú ý, các hành vi vi phạm nếu bị phát hiện không chỉ dừng ở xử phạt tiền mà còn buộc phải gỡ bỏ, hủy bỏ toàn bộ kết quả của hành vi sai phạm, kể cả các chứng chỉ, chứng nhận liên quan. Đây được coi là bước đi thể hiện quyết tâm lập lại trật tự thị trường.
Một trong những vấn đề nổi cộm được TS. Nguyễn Văn Đính thẳng thắn chỉ ra là tình trạng đào tạo môi giới theo kiểu “mì ăn liền”, hứa hẹn cấp chứng chỉ, thậm chí có dấu hiệu lừa dối người học.
Theo ông, việc đào tạo không đủ thời lượng, không đúng khung chương trình, không đạt tiêu chuẩn theo quy định pháp luật đều là hành vi vi phạm. Các chứng nhận đào tạo không đạt chuẩn sẽ bị thu hồi; nếu người học sử dụng những chứng nhận này để thi hoặc xin cấp chứng chỉ hành nghề, thì chứng chỉ hành nghề cũng có thể bị hủy bỏ.
“Đây không phải là câu chuyện kỹ thuật hay thủ tục, mà là vi phạm pháp luật. Và khi cơ quan quản lý tiến hành hậu kiểm, chắc chắn sẽ xử lý triệt để”, TS. Đính nói.
Ở góc độ tổ chức nghề nghiệp, Chủ tịch VARS cho rằng việc có chứng chỉ hành nghề mới chỉ là điều kiện cần. Một nhà môi giới muốn hành nghề bền vững còn phải đáp ứng các yêu cầu về văn hóa, đạo đức và chuẩn mực ứng xử.
VARS hiện đang xây dựng Bộ quy tắc đạo đức hành nghề môi giới, tập trung vào các chuẩn mực ứng xử với khách hàng, đồng nghiệp, cơ quan quản lý nhà nước, pháp luật, thị trường và đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, thực tế cho thấy mức độ tuân thủ còn rất hạn chế.
“Năm ngoái có khoảng 80 đơn vị đăng ký đánh giá theo bộ quy tắc đạo đức, nhưng chỉ có 9 đơn vị đạt chuẩn. Điều này cho thấy khoảng cách rất lớn giữa mong muốn và thực tiễn hành nghề”, TS. Đính thẳng thắn nhìn nhận.
Mã hóa, định danh toàn bộ môi giới và sàn giao dịch
Một điểm nhấn quan trọng được TS. Nguyễn Văn Đính công bố là đề xuất mã hóa, định danh toàn bộ đội ngũ môi giới và các sàn giao dịch bất động sản trên phạm vi cả nước. Theo đó, mỗi môi giới, mỗi sàn giao dịch sẽ có mã định danh riêng, được quản lý trên nền tảng số hóa thống nhất.
Trên hệ thống này, thông tin về sàn giao dịch, nhà môi giới, mức độ đạt chuẩn đạo đức và chuẩn nghề nghiệp sẽ được công khai. Những cá nhân, tổ chức đạt chuẩn sẽ được xác nhận, thậm chí gắn “tích xanh”, ngược lại, các vi phạm sẽ bị công bố để thị trường và khách hàng có cơ sở lựa chọn.
“Đây không chỉ là biện pháp quản lý, mà còn là cơ chế để thị trường tự thanh lọc. Ai làm tốt sẽ được ghi nhận, ai vi phạm sẽ bị loại bỏ”, TS. Đính nhấn mạnh.
Liên quan đến những vướng mắc trong công tác tổ chức thi sát hạch, cấp chứng chỉ hành nghề môi giới tại các địa phương thời gian qua, TS. Nguyễn Văn Đính cho biết VARS đã kiến nghị và được Bộ Xây dựng tiếp thu, điều chỉnh một số quy định nhằm tháo gỡ ách tắc.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng đang được đề xuất xây dựng đề án số hóa hoạt động thi sát hạch và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới bất động sản ở quy mô quốc gia. Bộ đề thi sẽ thống nhất trên toàn quốc, ứng dụng công nghệ được cơ quan quản lý thẩm định, các địa phương chỉ tổ chức thực hiện trên nền tảng chung.
“Nếu triển khai đúng lộ trình, từ năm 2026, hoạt động thi và cấp chứng chỉ hành nghề môi giới sẽ minh bạch, thuận tiện và chuẩn hóa hơn rất nhiều”, TS. Đính kỳ vọng.
Theo TS. Nguyễn Văn Đính, mục tiêu cuối cùng của việc chuẩn hóa, mã hóa và siết chặt kỷ cương không phải để “làm khó” người hành nghề, mà để nâng tầm nghề môi giới bất động sản, đưa nghề này trở thành một nghề chuyên nghiệp, được xã hội tôn trọng.
“Khi có chuẩn mực thống nhất, có kỷ luật thị trường và sự đồng hành giữa Nhà nước với tổ chức nghề nghiệp, nghề môi giới chắc chắn sẽ chuyên nghiệp hơn, minh bạch hơn và phát triển bền vững hơn”, Chủ tịch VARS khẳng định.
