Nhập khẩu hàng hóa của Mỹ từ châu Á đã giảm trong tháng 9, khi các biện pháp thuế quan diện rộng của Tổng thống Mỹ Donald Trump gây sức ép lên thương mại xuyên Thái Bình Dương, theo số liệu thương mại của Mỹ công bố mới đây.
Thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với các quốc gia châu Á giảm 5,3% so với tháng 8, xuống còn 61 tỷ USD trong tháng 9, do các doanh nghiệp nhập khẩu ít hàng hơn. Tuy nhiên, thâm hụt thương mại hàng hóa toàn cầu của Mỹ lại gia tăng, khi mức giảm từ châu Á bị bù đắp bởi nhập khẩu tăng từ Liên minh châu Âu, Mexico và Canada, theo dữ liệu của Cục Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA).
Tính chung cả hàng hóa và dịch vụ, thâm hụt thương mại toàn cầu của Mỹ thu hẹp xuống còn 52,8 tỷ USD trong tháng 9, nhờ xuất khẩu vàng phi tiền tệ và mức tăng nhẹ trong các dịch vụ tài chính.
Nhập khẩu từ Trung Quốc giảm 4 tỷ USD so với tháng trước, xuống còn 11,4 tỷ USD, trong khi xuất khẩu của Mỹ sang Trung Quốc tăng thêm 200 triệu USD. Các cuộc đàm phán thương mại giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới hiện vẫn đang tiếp diễn.
Trái lại, nhập khẩu từ các quốc gia Đông Nam Á như Việt Nam, Thái Lan và Indonesia lại tăng nhẹ trong tháng 9, sau khi các mức thuế quan mới được công bố.
Dữ liệu mới nhất đã phản ánh các mức thuế “có đi có lại” của ông Trump, có hiệu lực từ tháng 8. Một số quốc gia nhỏ ở Đông Nam Á chịu mức thuế lên tới 40%, dù vẫn thấp hơn so với các mức ban đầu được công bố hồi tháng 4.
Theo các nhà phân tích, doanh nghiệp Mỹ đã trì hoãn nhập hàng từ các trung tâm sản xuất ở châu Á khi thuế suất có thời điểm lên tới 49%.
Xuất khẩu hàng hóa của Mỹ trong tháng 9 tăng 8,8 tỷ USD, đưa tổng kim ngạch lên 187,6 tỷ USD, nhờ phần còn lại của thế giới mua nhiều vàng và dầu mỏ hơn. Trong khi đó, nhập khẩu dược phẩm của Mỹ gần như tăng gấp đôi, vượt mức 28 tỷ USD.
“Nếu không có sự phục hồi mạnh mẽ trị giá 12,9 tỷ USD trong nhập khẩu dược phẩm, nhập khẩu hàng hóa nói chung đã chạm mức thấp nhất trong vòng hai năm rưỡi”, ông Paul Ashworth, Kinh tế trưởng khu vực Bắc Mỹ tại Capital Economics, nhận định.
“Sự gia tăng này nhiều khả năng xuất phát từ việc Tổng thống Trump đe dọa áp thuế lên dược phẩm có thương hiệu, dù lời đe dọa đó mới chỉ được đưa ra trên mạng xã hội và vẫn chưa được thực thi.”
Báo cáo này lẽ ra được công bố vào tháng 11 nhưng đã bị trì hoãn do Chính phủ liên bang Mỹ đóng cửa trong 43 ngày. Dữ liệu mới cho thấy mức độ biến động mà các nhà nhập khẩu và các nhà cung cấp châu Á phải đối mặt trong năm nay. Các loại thuế mới của ông Trump áp lên gần như toàn bộ các đối tác thương mại đã làm đảo lộn chuỗi cung ứng toàn cầu và làm thay đổi nhịp độ vận chuyển theo mùa.
Theo Budget Lab thuộc Đại học Yale, người tiêu dùng Mỹ hiện đang phải đối mặt với mức thuế quan bình quân 16,8% sau khi các mức thuế mới có hiệu lực từ tháng 8. Một số quốc gia châu Á như Nhật Bản và Hàn Quốc đã đàm phán được mức thuế thấp hơn so với thông báo ban đầu hồi tháng 4.
Trong khi đó, hàng hóa của Ấn Độ phải chịu mức thuế 50%. Mức thuế hiện hành đối với Trung Quốc, bao gồm cả Hồng Kông và Macao, là 47,5% sau thỏa thuận đạt được vào tháng 10 nhằm hạ nhiệt căng thẳng thương mại.
Dù thuế quan của Mỹ đã kìm hãm thương mại giữa Mỹ và Trung Quốc, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã chuyển hướng xuất khẩu sang các thị trường khác, qua đó nâng thặng dư thương mại hằng năm lên hơn 1.000 tỷ USD trong năm nay, theo số liệu chính thức mới nhất của Trung Quốc.
Các mức thuế của ông Trump cũng đang đứng trước nguy cơ bị xem xét lại, sau khi Tòa án Tối cao Mỹ tháng trước đã nghe tranh luận về tính hợp pháp của các biện pháp này, vốn được ban hành dựa trên Đạo luật Quyền hạn Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977. Các nhà kinh tế cho rằng, nếu các mức thuế bị bác bỏ, thâm hụt thương mại của Mỹ nhiều khả năng sẽ gia tăng trở lại.
Tham khảo Nikkei Asia
