Kevin Warsh thúc đẩy cải tổ toàn diện ngay sau khi nhậm chức
Ngay trước cuộc họp chính sách đầu tiên trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) diễn ra vào ngày 16/6, ông Kevin Warsh đã mời toàn bộ 18 thành viên của Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) tham dự một bữa tối làm việc. Tại đây, ông công bố kế hoạch thành lập năm nhóm chuyên gia độc lập nhằm rà soát lại cách Fed đánh giá nền kinh tế, xây dựng chính sách và truyền đạt thông điệp tới thị trường tài chính.
Động thái này nhanh chóng tạo ra cuộc tranh luận ngay trong nội bộ Fed. Thống đốc Christopher Waller đã đặt câu hỏi về mục đích thực sự của các nhóm công tác mới, cho rằng chỉ cần biết thành phần tham gia cũng có thể phần nào dự đoán trước các kết luận mà họ sẽ đưa ra.
Cuộc trao đổi thẳng thắn ngay trong bữa tối được xem là minh chứng cho thách thức lớn nhất mà ông Warsh đang phải đối mặt là thuyết phục chính những đồng nghiệp đã nhiều năm tham gia hoạch định chính sách từ bỏ những phương pháp mà ông cho là nguyên nhân khiến Fed mắc nhiều sai lầm trong thời gian qua.
Được Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm vào vị trí Chủ tịch Fed, Kevin Warsh nhanh chóng bắt tay vào kế hoạch cải tổ sâu rộng dù trước đó ông vốn được biết đến là người có quan điểm cứng rắn trong kiểm soát lạm phát. Trong hai tháng đầu nhiệm kỳ, ông nhiều lần nhấn mạnh Fed cần thay đổi tư duy điều hành thay vì chỉ tập trung vào việc điều chỉnh lãi suất.
Điều trần trước Quốc hội Mỹ trong tháng này, ông Warsh cho biết chỉ sau khoảng sáu tuần, Fed đã chứng kiến "một sự thay đổi lớn trong cách suy nghĩ". Theo ông, các thành viên FOMC đã đón nhận những đề xuất cải cách một cách tích cực và văn hóa mới mà ông mong muốn xây dựng đang từng bước lan tỏa trong toàn bộ ngân hàng trung ương.
Một số quan chức Fed cũng thừa nhận Kevin Warsh có khả năng tạo cảm giác được tôn trọng đối với những người đối thoại, ngay cả khi họ biết ông đang tìm cách thay đổi quan điểm của mình.
Năm nhóm công tác do ông Warsh thành lập sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề cốt lõi như khuôn khổ kiểm soát lạm phát, chiến lược truyền thông chính sách, quản lý bảng cân đối kế toán cùng nhiều nội dung quan trọng khác. Thành phần tham gia gồm 15 chuyên gia bên ngoài, trong đó có một chủ nhân giải Nobel, các cựu thống đốc ngân hàng trung ương và nhiều lãnh đạo doanh nghiệp.
Theo ông Warsh, các nhóm này chỉ đóng vai trò nghiên cứu và đưa ra khuyến nghị, còn mọi quyết định chính sách cuối cùng vẫn thuộc thẩm quyền của FOMC.
Cách tiếp cận này được đánh giá là khá khác biệt so với truyền thống lâu nay của Fed, vốn hiếm khi giao các vấn đề chiến lược cho các chuyên gia bên ngoài và thường thay đổi rất thận trọng. James Bullard, cựu Chủ tịch Fed chi nhánh St. Louis, cho rằng đây là hướng đi hợp lý bởi việc mời các chuyên gia độc lập tham gia đánh giá có thể giúp xây dựng sự đồng thuận khi cải tổ một tổ chức lớn.
Chiến lược mới của Chủ tịch Fed gây nhiều tranh cãi
Dù vậy, không phải mọi thành viên FOMC đều đồng tình với định hướng cải cách của Kevin Warsh.
Một số quan chức ủng hộ việc rà soát lại các chính sách về bảng cân đối kế toán cũng như cách Fed truyền thông với thị trường. Tuy nhiên, nhiều người nghi ngờ liệu lịch trình cải tổ đầy tham vọng của ông có đủ thời gian để đạt được sự đồng thuận trong một ủy ban gồm 19 thành viên hay không.
Kevin Warsh từ lâu đã chỉ trích phương pháp dự báo truyền thống của Fed. Trong thời gian giữ cương vị Thống đốc Fed giai đoạn 2006-2011, ông nhiều lần cho rằng các mô hình dự báo kinh tế dễ khiến các nhà hoạch định chính sách rơi vào tư duy đồng thuận, trong khi dữ liệu được sử dụng thường đã lạc hậu khi đến tay người ra quyết định.
Trong một bài phát biểu từ năm 2016, ông cũng từng đặt dấu hỏi về mức độ chính xác của các phương pháp đo lường lạm phát. Khi điều trần trước Quốc hội gần đây, Warsh nhiều lần nhắc tới khoảng thời gian 63 tháng mà lạm phát Mỹ liên tục cao hơn mục tiêu 2% để lập luận rằng Fed cần xem xét lại toàn bộ phương pháp điều hành hiện nay.
Tuy nhiên, nhiều quan chức Fed cho rằng cách đánh giá này là quá khắt khe. Theo họ, lạm phát từng tiến sát mục tiêu vào đầu năm trước trước khi các yếu tố như chính sách thuế quan và căng thẳng tại Trung Đông khiến áp lực giá cả quay trở lại.
Một trong những thay đổi đáng chú ý nhất kể từ khi Kevin Warsh nhậm chức lại không phải là việc thành lập các nhóm công tác mà là chiến lược hạn chế phát tín hiệu chính sách ra thị trường.
Khác với nhiều đời Chủ tịch Fed trước đây, ông gần như không công khai quan điểm về những cú sốc đang tác động đến nền kinh tế hay định hướng xử lý trong tương lai.
Trong một phiên điều trần tại Thượng viện, Thượng nghị sĩ John Kennedy nhiều lần đề nghị ông cho biết Fed sẽ giữ nguyên, tăng hay giảm lãi suất cũng như cách phân biệt giữa lạm phát tạm thời và lạm phát kéo dài. Tuy nhiên, Kevin Warsh không đưa ra câu trả lời trực tiếp mà cho rằng những vấn đề lớn cần được giải quyết thông qua quá trình nghiên cứu và cải tổ, thay vì tiếp tục áp dụng những cách tiếp cận đã chứng minh là chưa đủ hiệu quả.
Ngay cả trong các cuộc họp nội bộ, nhiều quan chức Fed cũng cho biết họ vẫn chưa thực sự hiểu rõ cách ông Warsh sẽ xử lý các lựa chọn khó khăn trong thời gian tới. Trong khi nhiều thành viên cho rằng luôn tồn tại sự đánh đổi giữa mục tiêu kiểm soát lạm phát và bảo vệ thị trường lao động trong ngắn hạn, Warsh lại bác bỏ quan điểm này.
Theo ông, Fed nên giảm bớt việc định hướng kỳ vọng để tránh việc các nhà hoạch định chính sách bị ảnh hưởng bởi chính những dự báo của mình. Ông cũng tin rằng một ngân hàng trung ương phát tín hiệu ít hơn sẽ giúp thị trường phản ánh trung thực hơn kỳ vọng của nhà đầu tư thay vì chỉ chạy theo thông điệp từ Fed.
Quan điểm này tiếp tục tạo ra nhiều tranh luận trong giới kinh tế. Michael Gapen, Kinh tế trưởng phụ trách Mỹ của Morgan Stanley, cho rằng rất khó để thị trường tự đánh giá dữ liệu kinh tế nếu không biết Fed đang diễn giải các dữ liệu đó theo hướng nào.
Trong khi đó, Thống đốc Christopher Waller cũng công khai phản đối chiến lược này trong tháng 7. Ông cho rằng trong toàn bộ sự nghiệp nghiên cứu kinh tế, chưa từng có lý thuyết nào chứng minh việc giữ kín suy nghĩ của ngân hàng trung ương sẽ giúp thị trường vận hành hiệu quả hơn.
William English, cựu Giám đốc phụ trách các vấn đề tiền tệ của Fed, cũng bày tỏ hoài nghi về khả năng duy trì chiến lược "im lặng" trong thời gian dài. Theo ông, nếu Fed bất ngờ tăng lãi suất mà không giải thích định hướng tiếp theo, thị trường có thể hiểu nhầm đây là khởi đầu của một chu kỳ thắt chặt kéo dài. Ngược lại, nếu tiếp tục giữ nguyên lãi suất nhưng không làm rõ điều kiện để thay đổi chính sách, những tuyên bố cứng rắn về mục tiêu chống lạm phát của Kevin Warsh sẽ ngày càng khó tạo được sức thuyết phục.
Trong bối cảnh đó, kỳ vọng của thị trường đối với chính sách tiền tệ cũng đang thay đổi. Theo dữ liệu từ CME Group, hiện có khoảng 33,7% nhà đầu tư dự báo Fed sẽ đưa lãi suất trở lại mức 4% tại cuộc họp FOMC sắp tới, cho thấy giới đầu tư đang chuẩn bị cho khả năng ngân hàng trung ương Mỹ quay lại chu kỳ thắt chặt nếu áp lực lạm phát tiếp tục gia tăng.
