Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) ngày 16/6 quyết định nâng lãi suất chính sách ngắn hạn thêm 0,25 điểm phần trăm, đưa mức lãi suất lên khoảng 1% - cao nhất kể từ năm 1995. Động thái này đánh dấu thêm một bước tiến trong quá trình bình thường hóa chính sách tiền tệ sau nhiều năm duy trì môi trường lãi suất siêu thấp nhằm chống giảm phát.
Quyết định của BOJ phần lớn nằm trong dự báo của thị trường, trong bối cảnh áp lực lạm phát tại Nhật Bản tiếp tục kéo dài và giá năng lượng duy trì ở mức cao. Trong thông cáo phát đi sau cuộc họp, BOJ cho biết sẽ tiếp tục điều chỉnh mức độ nới lỏng tiền tệ phù hợp với diễn biến của nền kinh tế, lạm phát và điều kiện tài chính.
Bên cạnh việc nâng lãi suất, BOJ cũng thông báo sẽ chấm dứt kế hoạch cắt giảm quy mô mua trái phiếu chính phủ từ tháng 4/2027. Theo đó, lượng trái phiếu mua vào hàng tháng sẽ được duy trì ở mức khoảng 2.000 tỷ yên. Đây cũng là quyết định đã được giới đầu tư dự đoán từ trước.
BOJ đồng thời cảnh báo tác động từ chi phí nhiên liệu cao đang lan rộng trong nền kinh tế với tốc độ nhanh hơn dự kiến. Điều này có thể khiến áp lực giá cả tiếp tục gia tăng và đẩy lạm phát lõi vượt mục tiêu 2% mà ngân hàng trung ương đặt ra.
Kể từ khi chấm dứt chính sách lãi suất âm vào năm 2024, BOJ đã hai lần nâng lãi suất trong năm 2025 và tiếp tục tăng thêm trong năm nay. Nhiều chuyên gia cho rằng ngân hàng trung ương Nhật Bản đang theo đuổi lộ trình thắt chặt dần dần, với chu kỳ tăng lãi suất khoảng mỗi sáu tháng một lần. Một số nhà kinh tế thậm chí dự báo BOJ có thể tiếp tục nâng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm ngay trong tháng 10 tới nếu áp lực lạm phát không hạ nhiệt.
Quyết định tăng lãi suất lần này được thông qua với tỷ lệ 7 phiếu thuận và 1 phiếu chống trong Ủy ban Chính sách tiền tệ. Cuộc họp chỉ có 8 thành viên tham dự do Thống đốc Kazuo Ueda đang điều trị bệnh và không thể góp mặt.
Người bỏ phiếu phản đối là ông Toichiro Asada, cho rằng xung đột tại Trung Đông có thể gây ra những tác động tiêu cực đối với sản xuất và thị trường lao động Nhật Bản, khiến rủi ro suy giảm tăng trưởng trở nên đáng lo ngại hơn áp lực lạm phát.
Ông Stefan Angrick, Trưởng bộ phận nghiên cứu Nhật Bản tại Moody’s Analytics, nhận định kết quả bỏ phiếu cho thấy quan điểm trong hội đồng chính sách hiện đã cân bằng hơn so với trước đây. Theo ông, BOJ đang đứng trước bài toán khó khi việc nâng lãi suất có thể hỗ trợ đồng yên và kiềm chế lạm phát, nhưng đồng thời cũng tạo thêm áp lực đối với tăng trưởng kinh tế.
Theo kế hoạch, Thống đốc Ueda dự kiến sẽ trở lại điều hành cuộc họp chính sách tiếp theo của BOJ vào tháng 7. Trong thời gian ông vắng mặt, Phó thống đốc Ryozo Himino đảm nhiệm vai trò chủ trì cuộc họp vừa qua.
