Ngân hàng phát hiện gần 600.000 tài khoản có dấu hiệu lừa đảo

Theo số liệu từ Vụ Thanh toán (Ngân hàng Nhà nước), đến ngày 11/12/2025, đã có 122/147 đơn vị kết nối và báo cáo thành công lên Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO). Tổng cộng 592.000 bản ghi liên quan đến tài khoản thanh toán và ví điện tử có dấu hiệu nghi vấn lừa đảo, gian lận hoặc vi phạm pháp luật đã được đưa vào hệ thống.

SIMO đồng thời phát đi 2,13 triệu lượt cảnh báo đến khách hàng. Nhờ đó, hơn 670.000 lượt giao dịch đã được tạm dừng hoặc hủy bỏ sau khi nhận cảnh báo, với tổng giá trị lên tới hơn 2.570 tỷ đồng. Việc hệ thống đi vào vận hành từ năm 2025 được xem là bước tiến lớn trong giám sát thanh toán, cho phép các tổ chức tín dụng chủ động ngăn chặn giao dịch bất thường hoặc yêu cầu khách hàng xác thực bổ sung trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến.

Bức tranh thanh toán số cho thấy sự mở rộng mạnh mẽ của thị trường trong hai thập kỷ qua. So với năm 2005, giao dịch không dùng tiền mặt đã tăng khoảng 500 lần về số lượng và hơn 60 lần về giá trị.

Giai đoạn 2015–2025 ghi nhận mức tăng trưởng đột phá: giao dịch Internet tăng 59 lần về số lượng và 21 lần về giá trị; giao dịch Mobile tăng 280 lần về số lượng và 600 lần về giá trị. Thanh toán qua QR Code – phổ biến từ năm 2018 – cũng tăng hơn 700 lần về số lượng và hơn 400 lần về giá trị.

Hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử do Napas vận hành tiếp tục là trục giao dịch quan trọng. Từ năm 2018 đến 2025, lượng giao dịch hằng năm qua hệ thống này tăng trung bình hơn 170% về số lượng và 180% về giá trị.

Giai đoạn 2017–2025 đánh dấu bước chuyển mình quyết liệt của hoạt động ngân hàng số với nhiều chính sách mang tính dẫn dắt: eKYC được áp dụng rộng rãi, cho phép người dân mở tài khoản và sử dụng dịch vụ trực tuyến; thanh toán nhanh 24/7, QR Code, ví điện tử và mobile banking trở thành thói quen phổ biến; dữ liệu dân cư, doanh nghiệp và phòng chống rửa tiền được kết nối phục vụ Đề án 06.

Hệ sinh thái thanh toán số cũng liên tục được mở rộng với sự liên thông sang các lĩnh vực giáo dục, y tế, giao thông và dịch vụ công. Những kết nối này đang tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy dịch vụ công trực tuyến cấp độ 4 và góp phần vào sự tăng trưởng mạnh mẽ của kinh tế số.

Bên cạnh nhiệm vụ giám sát và hoàn thiện chính sách, Vụ Thanh toán cũng là lực lượng đi đầu trong nghiên cứu và quản lý mô hình đổi mới: triển khai Fintech Sandbox nhằm thử nghiệm công nghệ tài chính trong khuôn khổ kiểm soát; phát triển Mobile Money giúp người dân vùng sâu vùng xa tiếp cận dịch vụ tài chính; thúc đẩy thanh toán QR xuyên biên giới với ASEAN, Trung Quốc, Hàn Quốc… để hỗ trợ thương mại và du lịch.

Đáng chú ý, đơn vị này cũng nghiên cứu tiền kỹ thuật số ngân hàng trung ương (CBDC), theo dõi xu hướng crypto và stablecoin nhằm đánh giá tác động đến ổn định tài chính – tiền tệ và tận dụng cơ hội từ đổi mới thanh toán trong bối cảnh thị trường tài sản số phát triển nhanh.