Ngân hàng Nhà nước Việt Nam vừa đưa ra dự thảo sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước cùng Luật Phòng chống rửa tiền. Động thái này nhằm mục tiêu hoàn thiện hành lang pháp lý trước sự phát triển phức tạp của các tài sản mã hóa. Dựa trên những khuyến nghị từ Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế FATF và các ý kiến đóng góp từ Bộ Tài chính cùng Bộ Công an, cơ quan chức năng đã xác định 15 dấu hiệu đáng ngờ cần được giám sát chặt chẽ.
Các biểu hiện đầu tiên liên quan trực tiếp đến hành vi giao dịch bất thường. Cụ thể là việc người dùng chia nhỏ các giao dịch tài sản mã hóa thành nhiều khoản có giá trị thấp để tránh mức quy định báo cáo hoặc thực hiện hàng loạt giao dịch giá trị lớn trong thời gian ngắn mà không có lý do kinh doanh hợp lý. Bên cạnh đó, việc khách hàng nạp, giao dịch và rút tiền liên tiếp ngay sau khi mới thiết lập quan hệ cũng là một hành vi cần thận trọng, đặc biệt khi các giao dịch này không khớp với hồ sơ đặc điểm khách hàng.
Một khía cạnh khác cần lưu ý là việc chuyển tiền đến các nhà cung cấp dịch vụ tại những vùng lãnh thổ có rủi ro cao về rửa tiền hoặc có khuôn khổ pháp lý yếu kém. Ngoài ra, người dùng thực hiện chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định hay các loại tài sản khác trong điều kiện thua lỗ hoặc chịu mức phí giao dịch cao một cách bất thường mà không rõ mục đích kinh doanh cũng rơi vào diện cần giám sát.
Hành vi sử dụng nhiều tài khoản, nhiều ví không có mối liên hệ rõ ràng cùng chuyển về một địa chỉ duy nhất hoặc một tài khoản chuyển tới nhiều ví khác nhau với giá trị tương đương trong thời gian ngắn cũng nằm trong nhóm dấu hiệu cần cảnh giác.
Để che giấu nguồn gốc tài sản, các đối tượng xấu thường tìm cách làm gián đoạn khả năng truy vết. Những dấu hiệu nhận biết bao gồm việc sử dụng các tính năng tăng cường ẩn danh hoặc dịch vụ trộn giao dịch.
Người dùng cũng có thể truy cập nền tảng qua các công cụ ẩn danh địa chỉ IP hoặc sử dụng nhiều địa chỉ IP không nhất quán với thông tin địa lý đã khai báo. Nguy hiểm hơn là việc nhiều ví tài sản mã hóa đứng tên các danh tính khác nhau nhưng được vận hành từ cùng một thiết bị hoặc một địa chỉ giao thức Internet.
Cơ quan chức năng cũng đặc biệt lưu ý đến các giao dịch có liên quan đến những địa chỉ ví đã bị cảnh báo về tội phạm, chợ đen, lừa đảo, tống tiền hoặc cờ bạc trực tuyến bất hợp pháp. Các ví có lịch sử giao dịch qua những cầu nối liên chuỗi được đánh giá là rủi ro cao cũng nằm trong danh sách kiểm soát.
Nếu khách hàng từ chối cung cấp thông tin hoặc trì hoãn việc xác minh danh tính, cung cấp tài liệu giả mạo hoặc không thể giải thích hợp lý về nguồn gốc tài sản, đây là những biểu hiện rõ ràng của việc cố tình né tránh quy định.
Cuối cùng, các giao dịch liên quan đến những đơn vị cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa chưa được cấp phép hoặc các sàn giao dịch nằm trong khu vực được thế giới xác định là điểm nóng về tội phạm xuyên quốc gia cũng bị đưa vào tầm ngắm.
Những trường hợp khách hàng có dấu hiệu đứng tên hộ hoặc bị lợi dụng làm trung gian trong các vụ lừa đảo, cũng như việc sử dụng tài sản có nguồn gốc từ các đợt phát hành thiếu minh bạch, đều là những tín hiệu cảnh báo quan trọng giúp các cơ quan quản lý và các đơn vị báo cáo kịp thời ngăn chặn rủi ro cho hệ thống tài chính.
