Dựa trên phỏng vấn, dữ liệu thương mại và khảo sát thực địa, báo cáo chỉ ra rằng vàng khai thác bất hợp pháp ở Colombia, thường do các nhóm vũ trang và băng đảng ma túy kiểm soát, được “rửa nguồn gốc” thông qua các trung gian, sau đó xuất khẩu với giấy tờ hợp pháp trước khi thâm nhập vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
Trong một số trường hợp, dòng vàng này đã đi vào chuỗi cung ứng của Sở đúc tiền Hoa Kỳ, cơ quan chịu trách nhiệm đúc tiền của Mỹ. Theo quy định liên bang, các đồng tiền vàng đầu tư phải sử dụng nguồn vàng khai thác trong nước.
Cuộc điều tra cho thấy trách nhiệm bị phân tán trong toàn bộ chuỗi cung ứng. Khi được chất vấn, Sở đúc tiền Mỹ đổ lỗi cho nhà cung cấp, trong khi các nhà cung cấp lại chuyển trách nhiệm cho các bên trung gian khác. Tất cả đều khẳng định đã ngừng tiếp nhận vàng từ Colombia.
Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ đã bác bỏ độ chính xác của các phát hiện này. Một người phát ngôn cũng cho rằng việc mua vàng từ nước ngoài cho mục đích đúc tiền đầu tư không vi phạm quy định.
Tuy nhiên, các phóng viên điều tra lưu ý rằng Sở đúc tiền từ lâu đã áp dụng cách hiểu khá “linh hoạt” về khái niệm “vàng Mỹ”. Theo đó, vàng có nguồn gốc nước ngoài vẫn có thể được chấp nhận nếu được bù đắp bằng lượng mua trong nước, một yêu cầu thực tế đã không được thực thi trong hơn 20 năm, theo báo cáo giám sát liên bang năm 2024.
Dữ liệu thương mại do Liên Hợp Quốc tổng hợp cho thấy, riêng năm đó, khoảng 1,5 tỷ USD trong tổng số 4,1 tỷ USD vàng xuất khẩu của Colombia đã chảy vào Mỹ, khiến nước này trở thành thị trường tiêu thụ lớn nhất.
Vàng “bẩn” len lỏi vào thị trường Mỹ
Phát hiện mới nhất bổ sung thêm bằng chứng cho thấy vàng khai thác trái phép đã xâm nhập vào thị trường chính thức của Mỹ trong nhiều năm qua.
Các cuộc điều tra trước đây từng lần theo dấu vết vàng từ khu vực Mỹ Latin, bao gồm Peru và Colombia, đi vào các nhà tinh luyện và giao dịch tại Bắc Mỹ. Quá trình này thường diễn ra sau khi vàng bất hợp pháp được trộn lẫn với nguồn hợp pháp và xuất khẩu kèm hồ sơ giả mạo.
Những vụ việc này cho thấy việc xác minh nguồn gốc đối với vàng, một loại tài sản có lịch sử lâu đời trong hệ thống tài chính toàn cầu, là đặc biệt khó khăn đối với các bên mua ở hạ nguồn. Báo cáo của Quỹ Bảo tồn Thiên nhiên Thế giới chi nhánh Anh (WWF UK) công bố đầu năm nay cho thấy hơn 80% tổ chức tài chính, bao gồm cả tại Mỹ, có nguy cơ liên quan đến các giao dịch gắn với hoạt động khai thác vàng bất hợp pháp.
Các phát hiện mới tiếp tục làm nổi bật thách thức trong việc minh bạch hóa chuỗi cung ứng vàng, đồng thời cho thấy những hạn chế của các cơ chế giám sát hiện tại.
Sau cuộc điều tra, Bộ Tài chính Mỹ cho biết đang rà soát lại quy trình thu mua của Sở đúc tiền và đã siết chặt các tiêu chuẩn lựa chọn nguồn cung, theo báo cáo của NYT.
