Cơ quan An ninh điều tra thuộc Công an thành phố Hà Nội vừa hoàn tất bản kết luận điều tra, đồng thời đề nghị truy tố Hồ Quốc Thân cùng 12 đồng phạm liên quan.
Cựu Giám đốc Công ty Cổ phần Triệu nụ cười bị cáo buộc hai tội danh gồm lừa đảo chiếm đoạt tài sản và tàng trữ tiền giả. Vụ án đã bóc trần phương thức huy động vốn theo mô hình kim tự tháp, nơi các khái niệm tài chính mới bị bóp méo nhằm thao túng tâm lý nhà đầu tư phổ thông.
Ma trận thuật ngữ công nghệ và chiêu bài hứa hẹn tương lai
Vào năm 2023, Hồ Quốc Thân đứng ra thành lập Công ty Cổ phần Triệu nụ cười với tư cách người đại diện theo pháp luật, đồng thời chỉ đạo trực tiếp mọi đường hướng hoạt động. Chỉ một năm sau, bộ máy điều hành được củng cố bằng việc bổ nhiệm thêm bốn phó tổng giám đốc phụ trách các mảng công việc khác nhau. Doanh nghiệp này thực chất được vận hành như một bình phong nhằm thực hiện cơ chế lấy tiền của người tham gia sau chi trả cho người tham gia trước.
Nhóm này đã lựa chọn đồng tiền lượng tử với mã quy ước QFS làm công cụ dẫn dụ trọng tâm. Dưới sự tiếp sức của một cộng sự tên Phạm Thị Ba, Thân cho phát hành 5 nghìn đơn vị tiền kỹ thuật số mang tên QFS TNCVN để phân phối cho các khách hàng cá nhân và doanh nghiệp. Mức giá quy đổi được nhóm tự quy định từ 3 triệu rưỡi đến 6 triệu đồng cho một đồng cá nhân. Đối với đối tượng doanh nghiệp, mức giá quy đổi bị đẩy lên rất cao, dao động từ 39 đến 52 triệu đồng mỗi đồng.
Nhằm tăng tính thuyết phục, Thân xây dựng kịch bản truyền thông chặt chẽ để gán cho dự án một tầm vóc vĩ mô. Các đối tượng tuyên truyền rằng QFS là một di sản tài chính đặc biệt, chỉ dành riêng cho những ai có đủ tâm trí và nguồn lực kinh tế. Hàng loạt thuật ngữ gây hiểu lầm như số hóa toàn bộ tài sản hay đồng tiền lượng tử thay thế hoàn toàn tiền giấy trong tương lai liên tục được đưa vào các buổi hội thảo. Đáng chú ý, nhóm còn cam kết mỗi đồng QFS đều được bảo chứng bằng 2.000 đô la Mỹ, tương đương khoảng 52 triệu đồng, kèm theo lời hứa giá trị sẽ vọt lên 2 triệu đô la Mỹ khi thị trường bùng nổ.
Vỏ bọc an sinh xã hội và mạng lưới bán hàng đa tầng
Bên cạnh việc thêu dệt về tiềm năng công nghệ, Hồ Quốc Thân còn tạo thêm một sản phẩm mang tính dân sinh để tiếp cận nhóm khách hàng đại chúng. Công ty Triệu nụ cười cho phát hành thẻ an sinh với mức phí 2 triệu 6 trăm nghìn đồng cho một năm sử dụng. Khách hàng mua thẻ được hứa hẹn quyền lợi mua sắm giá ưu đãi và nhận miễn phí số hàng hóa trị giá 500 nghìn đồng mỗi tuần sau một tháng kích hoạt.
Để củng cố niềm tin tuyệt đối cho người tham gia, Thân đã mở 27 cửa hàng bán thực phẩm tại nhiều tỉnh thành như Hà Nội, Hưng Yên, Thừa Thiên Huế, Bắc Ninh và Hải Phòng. Chuỗi cửa hàng thực phẩm này đóng vai trò bảo chứng hình ảnh, khiến người mua lầm tưởng doanh nghiệp đang sở hữu một hệ sinh thái thương mại có dòng tiền khỏe mạnh, thay vì nhận diện đây chỉ là màn kịch luân chuyển vốn.
Song song với việc mở rộng cơ sở, Thân ban hành mức hoa hồng hậu hĩnh để thúc đẩy các nhân viên tư vấn tích cực tìm kiếm nguồn vốn mới. Mỗi nhân viên được chi trả từ 500 nghìn đến 1 triệu đồng khi bán thành công một đồng QFS cho cá nhân, và nhận từ 3 đến 5 triệu đồng nếu hợp đồng ký kết với một doanh nghiệp. Chính sách dùng lợi ích trước mắt này đã biến các thành viên công ty thành những mắt xích tích cực trong việc lôi kéo người thân và đối tác vào mạng lưới.
Thực trạng thiệt hại và bài học cảnh giác cho thị trường
Tổng số tiền mà nhóm của Thân đã thu về từ những người tham gia lên tới gần 34 tỷ đồng. Khoản tiền này chủ yếu được dùng để chi trả lương, thưởng hoa hồng cho nhân viên và duy trì các hoạt động che đậy của công ty. Riêng Thân đã trích ra hơn 7 tỷ 4 trăm triệu đồng để phục vụ các mục đích tiêu xài cá nhân. Ngoài ra, Thân còn dùng các thủ đoạn gian dối để chiếm đoạt 500 triệu đồng từ một cá nhân khác nhằm mục đích trả nợ và lấy vốn lập doanh nghiệp.
Dù số tiền chiếm đoạt trên hồ sơ sổ sách rất lớn, công tác điều tra vẫn gặp nhiều rào cản do tâm lý của chính các nạn nhân. Cơ quan chức năng mới tiếp nhận đơn tố giác của 35 người mua đồng QFS với tổng số tiền 5 tỷ 9 trăm triệu đồng, cùng 17 cá nhân và đại diện cơ sở mua thẻ an sinh với số tiền 6 tỷ 2 trăm triệu đồng.
Phần lớn người làm đơn đều cho biết họ tin vào các lời quảng cáo hào nhoáng nên đã dồn tiền với mong muốn đổi đời. Trên thực tế, lợi nhuận không thấy đâu và toàn bộ số tiền gốc cũng không thể thu hồi. Một bộ phận lớn những người nộp tiền còn lại vẫn mù quáng tin tưởng hoặc mang tâm lý buông xuôi, chấp nhận mất tài sản nên không chủ động phối hợp tố giác, gây khó khăn cho việc thu hồi triệt để dòng tiền.
Sự việc là lời cảnh báo đắt giá về những cạm bẫy huy động vốn núp bóng công nghệ mới. Việc gán ghép các khái niệm như tiền tệ lượng tử hay bảo chứng quốc tế vào những mô hình phân quyền đa cấp là chiêu thức đánh thẳng vào sự thiếu hụt kiến thức tài chính của nhà đầu tư phổ thông. Trước mọi cơ hội đầu tư được gắn mác đột phá công nghệ, sự tỉnh táo và việc thẩm định tính pháp lý của tổ chức phát hành luôn là nguyên tắc sống còn để bảo vệ tài sản.
