Fed chuẩn bị kết thúc chương trình thắt chặt định lượng

Chương trình thắt chặt định lượng sẽ kết thúc

Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) Jerome Powell trong bài phát biểu mới nhất cho biết, cơ quan này đang tiến gần đến thời điểm dừng quá trình thắt chặt định lượng, nhưng người đứng đầu Fed không chỉ ra dấu hiệu dài hạn về hướng đi của lãi suất.

Phát biểu tại hội nghị của Hiệp hội Kinh tế Doanh nghiệp Quốc gia (National Association for Business Economics) ở Philadelphia, ông Powell đã trình bày chi tiết về tình hình hiện tại của Fed trong chương trình "thắt chặt định lượng" (quantitative tightening), nhằm giảm hơn 6 nghìn tỷ USD chứng khoán mà ngân hàng trung ương đang nắm giữ trên bảng cân đối kế toán.

Mặc dù không đưa ra ngày cụ thể khi nào chương trình sẽ kết thúc, ông Powell cho biết có những dấu hiệu cho thấy Fed đang tiếp cận mục tiêu về mức dự trữ "đầy đủ" dành cho các ngân hàng.

"Kế hoạch dài hạn của chúng tôi là dừng quá trình giảm bảng cân đối khi mức dự trữ cao hơn một chút so với mức chúng tôi đánh giá là phù hợp với điều kiện dự trữ đầy đủ," ông Powell nói trong bài phát biểu chuẩn bị sẵn. "Chúng tôi có thể đạt đến điểm đó trong vài tháng tới và chúng tôi đang theo dõi chặt chẽ một loạt các chỉ số để đưa ra quyết định này."

Khi điều kiện tài chính căng thẳng, Fed hướng tới mức dự trữ "dồi dào" để các ngân hàng có thể tiếp cận thanh khoản và duy trì hoạt động kinh tế. Khi điều kiện thay đổi, Fed nhắm đến mức dự trữ "đầy đủ", một bước giảm xuống để tránh tình trạng vốn liếng dư thừa trong hệ thống.

Đọc thêm: Chủ tịch Jerome Powell cảnh báo nền kinh tế Mỹ sẽ phải đối mặt với nhiều rủi ro khó lường

Trong đại dịch Covid-19, Fed đã mua mạnh mẽ trái phiếu Kho bạc và chứng khoán được bảo đảm bằng thế chấp, khiến bảng cân đối kế toán phình to lên gần 9 nghìn tỷ USD.

Kể từ giữa năm 2022, Fed đã dần dần để cho các khoản thu nhập từ chứng khoán đến hạn được loại khỏi bảng cân đối, hiệu quả là thắt chặt một khía cạnh của chính sách tiền tệ. Câu hỏi từng đặt ra là Fed cần đi xa đến đâu, và bình luận của ông Powell cho thấy điểm kết thúc đang đến gần.

Ông lưu ý rằng "một số dấu hiệu đã bắt đầu xuất hiện cho thấy điều kiện thanh khoản đang dần thắt chặt" và có thể báo hiệu rằng việc giảm dự trữ thêm nữa sẽ cản trở tăng trưởng. Tuy nhiên, ông cũng nhấn mạnh rằng Fed không có kế hoạch quay trở lại quy mô bảng cân đối trước đại dịch Covid, vốn chỉ khoảng 4 nghìn tỷ USD.

Về một vấn đề liên quan, ông Powell bày tỏ lo ngại về việc Fed tiếp tục trả lãi cho dự trữ của các ngân hàng. Thông thường, Fed chuyển giao lãi suất kiếm được từ các khoản nắm giữ của mình cho quỹ chung của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, do phải tăng lãi suất nhanh chóng để kiểm soát lạm phát, Fed đã ghi nhận lỗ hoạt động. Các nhà lãnh đạo Quốc hội như Thượng nghị sĩ Ted Cruz (Cộng hòa - Texas) đã đề xuất chấm dứt các khoản thanh toán lãi suất cho dự trữ.

"Mặc dù thu nhập lãi ròng của chúng tôi tạm thời âm do sự tăng nhanh của lãi suất chính sách để kiểm soát lạm phát, điều này rất bất thường. Thu nhập ròng của chúng tôi sẽ sớm chuyển sang dương trở lại, như thường lệ trong lịch sử của chúng tôi," ông nói. "Nếu khả năng trả lãi cho dự trữ và các khoản nợ khác bị loại bỏ, Fed sẽ mất kiểm soát đối với lãi suất."

Quan điểm về nền kinh tế của người đứng đầu Fed

Về vấn đề lớn hơn liên quan đến lãi suất, ông Powell chủ yếu bám sát kịch bản gần đây, nhấn mạnh rằng các nhà hoạch định chính sách lo ngại thị trường lao động đang thắt chặt và làm lệch cán cân rủi ro giữa việc làm và lạm phát.

"Mặc dù tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức thấp qua tháng 8, nhưng mức tăng việc làm đã chậm lại mạnh mẽ, phần nào do sự suy giảm tăng trưởng lực lượng lao động vì nhập cư thấp hơn và tỷ lệ tham gia lực lượng lao động giảm," ông nói. "Trong thị trường lao động ít năng động hơn và mềm mại hơn này, rủi ro giảm sút đối với việc làm dường như đã tăng lên."

Ông Powell lưu ý rằng Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) đã phản ứng vào tháng 9 với tình hình bằng cách cắt giảm lãi suất quỹ liên bang 0,25 điểm phần trăm. Mặc dù thị trường mạnh mẽ kỳ vọng hai lần cắt giảm nữa trong năm nay, và một số quan chức Fed gần đây đã ủng hộ quan điểm đó, ông Powell không cam kết cụ thể. "Không có con đường chính sách nào không rủi ro khi chúng tôi điều hướng sự căng thẳng giữa mục tiêu việc làm và lạm phát của mình," ông nói.

Fed đã bị cản trở phần nào bởi chính phủ đóng cửa và tác động của nó đối với việc công bố dữ liệu kinh tế. Các nhà hoạch định chính sách dựa vào các chỉ số như báo cáo việc làm phi nông nghiệp, doanh số bán lẻ và các chỉ số giá để đưa ra quyết định.

Đọc thêm: Fed dự kiến cắt giảm lãi suất 2 lần vào cuối năm, liệu có phải "liều thuốc" cho "cơn đau suy thoái"?

Ông Powell cho biết Fed đang tiếp tục phân tích điều kiện dựa trên dữ liệu có sẵn. "Dựa trên dữ liệu mà chúng tôi có, có thể nói rằng triển vọng việc làm và lạm phát dường như không thay đổi nhiều kể từ cuộc họp tháng 9 của chúng tôi cách đây bốn tuần. Tuy nhiên, dữ liệu có sẵn trước khi đóng cửa cho thấy tăng trưởng hoạt động kinh tế có thể đang trên quỹ đạo vững chắc hơn dự kiến."

Ông Powell cho biết dữ liệu có sẵn cho thấy giá hàng hóa đã tăng, chủ yếu do chức năng của các biện pháp thuế quan hơn là áp lực lạm phát cơ bản.