Liên minh châu Âu (EU) ngày 12/12 đã đạt được đồng thuận về việc phong tỏa không thời hạn các tài sản của Ngân hàng Trung ương Nga đang được nắm giữ tại châu Âu. Quyết định này được xem là bước đi then chốt, giúp loại bỏ một trở ngại lớn đối với việc sử dụng nguồn tiền này nhằm hỗ trợ Ukraine.
Được biết, EU muốn tiếp tục bảo đảm nguồn tài chính cho Ukraine. Các nước này đặt mục tiêu đưa vào sử dụng một phần tài sản chủ quyền của Nga đã bị phong tỏa sau khi xung đột Nga - Ukraine nổ ra năm 2022.
Theo thỏa thuận mới, khoảng 210 tỷ euro tài sản của Nga sẽ bị phong tỏa trong thời gian cần thiết, thay vì phải gia hạn định kỳ 6 tháng một lần như trước.
Cách làm này giúp EU tránh nguy cơ một số nước thành viên, đặc biệt là Hungary và Slovakia – những quốc gia duy trì quan hệ mềm mỏng hơn với Moskva – có thể ngăn cản việc gia hạn, qua đó buộc khối phải hoàn trả tài sản cho Nga.
Trước đó, ngày 8/12, lãnh đạo bảy quốc gia EU gồm Estonia, Phần Lan, Ireland, Latvia, Litva, Ba Lan và Thụy Điển đã đồng loạt kêu gọi Brussels đẩy nhanh các bước đi nhằm sử dụng tài sản Nga bị phong tỏa để hỗ trợ Ukraine.
Trong thư gửi Chủ tịch Hội đồng châu Âu Antonio Costa và Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen, nhóm lãnh đạo này nhấn mạnh rằng việc hỗ trợ Ukraine "không chỉ là nghĩa vụ đạo lý mà còn là lợi ích của chính chúng ta".
Bức thư cũng thúc giục EU sớm triển khai đề xuất dùng phần tiền mặt phát sinh từ tài sản bị phong tỏa để cấp các khoản vay cho Kiev, phục vụ công tác bồi thường thiệt hại.
Về phía Ukraine, chính quyền Kiev đang tích cực vận động châu Âu đưa ra quyết định chính trị đối với khoản vay trị giá khoảng 163 tỷ USD, được bảo đảm bằng tài sản của Nga bị đóng băng. Nhu cầu thanh khoản của Ukraine được đánh giá là đặc biệt cấp bách trong những tháng đầu năm tới.
Các chuyên gia kinh tế cảnh báo Ukraine có nguy cơ cạn kiệt nguồn tiền ngay trong quý I nếu không nhận được thêm hỗ trợ từ châu Âu, nhất là trong bối cảnh triển vọng viện trợ trực tiếp từ Mỹ dưới thời Tổng thống Donald Trump vẫn còn nhiều bất định.
Nếu kế hoạch vay vốn được thông qua, Ukraine có thể tiếp cận tổng cộng khoảng 140 tỷ euro, đủ để đáp ứng phần lớn nhu cầu tài chính trong giai đoạn ngân sách 2026–2027, ước tính gần 137 tỷ euro.
Tuy vậy, đến thời điểm hiện tại, các nhà lãnh đạo EU vẫn chưa đạt được đồng thuận cuối cùng về khoản vay nói trên và dự kiến sẽ tiếp tục thảo luận tại hội nghị thượng đỉnh ngày 18/12.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Tổng thống Volodymyr Zelenskiy cho biết Hội nghị sắp tới có thể là cơ hội cuối cùng để châu Âu thông qua quyết định này trước khi năm 2025 khép lại.
