Trong thế giới tiền mã hóa đầy biến động, Do Kwon - người sáng lập đứng sau đế chế sụp đổ của TerraUSD và Luna từng là một ngôi sao được săn đón. Nhưng giờ đây, hào quang đó đã tắt, chỉ còn lại sự thật đau đớn, một bản án 15 năm tù vì tội danh lừa đảo, trong một vụ án mà thẩm phán mô tả là một "cú lừa kinh thiên động địa, mang tính thế hệ."
Mức án và sự ăn năn muộn màng
Ngày Thứ Năm vừa qua, tại Tòa án liên bang Manhattan, Thẩm phán Paul A. Engelmayer đã tuyên phạt nhà sáng lập 34 tuổi này. Khi tuyên án, Thẩm phán Engelmayer đã kịch liệt lên án Do Kwon vì hành vi nói dối hết lần này đến lần khác với các nhà đầu tư bình thường, những người đã đặt niềm tin và thậm chí là toàn bộ tiền tiết kiệm cả đời vào dự án của anh ta.
"Đây là một vụ lừa đảo ở quy mô sử thi, mang tính thế hệ. Trong lịch sử truy tố liên bang, rất ít vụ lừa đảo gây ra thiệt hại lớn như những gì ông đã làm, ông Kwon," Thẩm phán Engelmayer nhấn mạnh.
Trong bộ trang phục tù nhân màu vàng, Do Kwon đã lên tiếng xin lỗi, gửi lời đến hàng trăm nạn nhân đã viết thư trình bày về những tổn thất khủng khiếp họ phải gánh chịu. "Tất cả những câu chuyện của họ đều rất đau lòng và nhắc nhở tôi một lần nữa về những mất mát lớn mà tôi đã gây ra. Tôi muốn nói với những nạn nhân này rằng tôi xin lỗi," Kwon nói.
Sự xin lỗi này, dù chân thành đến mấy, cũng không thể bù đắp cho những mất mát. Một nạn nhân tên Ayyildiz Attila cho biết ông đã mất từ 400.000 USD đến 500.000 USD: "Tiền tiết kiệm, tương lai của tôi, và thành quả của nhiều năm hy sinh đã biến mất. Mọi thứ tôi đã làm việc vì nó đều bị xóa sổ."
Bí mật đằng sau sự ổn định giả tạo
Điều gì đã biến một đồng tiền số được thiết kế để ổn định giá trị (stablecoin) thành một thảm họa gây thiệt hại ước tính 40 tỷ USD vào năm 2022?
TerraUSD (UST) được quảng cáo là một "stablecoin thuật toán", tức là nó được lập trình để luôn giữ giá ở mức 1 USD. Do Kwon và công ty Terraform Labs đã cam kết rằng một "giao thức Terra" dựa trên máy tính sẽ tự động điều chỉnh và giữ giá đồng coin ổn định ngay cả trong những giai đoạn thị trường biến động.
Tuy nhiên, khi UST bắt đầu trượt khỏi mốc 1 đô la vào tháng 5 năm 2021, sự thật kinh hoàng dần được hé lộ. Các công tố viên cáo buộc rằng thay vì dựa vào thuật toán, Do Kwon đã bí mật dàn xếp với một công ty giao dịch tần suất cao để mua hàng triệu đô la token nhằm đẩy giá lên một cách giả tạo, che đậy điểm yếu chết người của hệ thống.
Nói cách khác, sự ổn định mà UST khoe khoang hóa ra lại là một màn kịch được tài trợ và dàn dựng.
Hệ quả thảm khốc và kết cục pháp lý
Vụ sụp đổ của Terra/Luna đã không chỉ hủy hoại tài sản cá nhân mà còn tạo ra một cuộc khủng hoảng dây chuyền trên toàn thị trường crypto năm 2022, kéo theo sự sụp đổ của nhiều công ty khác.
Công tố viên Hoa Kỳ tại Manhattan, Jay Clayton, tuyên bố rằng Kwon đã "nghĩ ra những kế hoạch phức tạp để thổi phồng giá trị" và sau đó "chạy trốn trách nhiệm khi tội ác bị phanh phui."
Do Kwon đã nhận tội hai cáo buộc: âm mưu lừa đảo và lừa đảo qua mạng. Anh ta cũng đã đồng ý nộp phạt dân sự 80 triệu USD và bị cấm tham gia các giao dịch crypto, như một phần của thỏa thuận dàn xếp 4.55 tỷ USD với Ủy ban Chứng khoán và Giao dịch Hoa Kỳ (SEC) vào năm 2024.
Dù các luật sư của Kwon đã đề nghị mức án không quá 5 năm để anh có thể trở về Hàn Quốc đối mặt với các cáo buộc hình sự ở đó, Thẩm phán đã bác bỏ. Tuy nhiên, như một phần của thỏa thuận, các công tố viên sẽ không phản đối việc chuyển Kwon ra nước ngoài sau khi anh ta chấp hành một nửa bản án tại Mỹ.
Bản án 15 năm tù giam dành cho Do Kwon là một lời cảnh tỉnh mạnh mẽ. Nó tái khẳng định rằng, dù trong lĩnh vực công nghệ cao và phi tập trung như tiền mã hóa, luật pháp vẫn là tối thượng và những kẻ lừa đảo sẽ phải chịu trách nhiệm về "cú lừa" của mình, bất kể quy mô là bao nhiêu.
