Hệ sinh thái công nghệ chuỗi khối tại khu vực Đông Nam Á đang chứng kiến những bước chuyển mình mạnh mẽ sau giai đoạn thanh lọc khắt khe của thị trường tài sản số toàn cầu.
Theo báo cáo mới nhất từ nền tảng dữ liệu theo dõi doanh nghiệp Tracxn, toàn khu vực hiện có 1.323 công ty từng nhận được vốn đầu tư với tổng giá trị tài trợ tích lũy đạt 6,2 tỷ USD.
Tính riêng từ đầu năm 2026 đến nay, các doanh nghiệp khởi nghiệp trong lĩnh vực này đã huy động thành công khoảng 680 triệu USD, cho thấy niềm tin của giới đầu tư tổ chức đang dần quay trở lại với thị trường đầy tiềm năng này.
Dòng vốn đầu tư phục hồi và bài toán thích ứng qua các chu kỳ
Bức tranh tài chính của lĩnh vực blockchain tại Đông Nam Á trong những năm qua ghi nhận biên độ dao động rất lớn theo nhịp đập của kinh tế toàn cầu. Sau khi thiết lập mức đỉnh lịch sử 2,2 tỷ USD vào năm 2022, dòng vốn đổ vào khu vực đã sụt giảm mạnh xuống còn 386 triệu USD trong năm 2023 do mùa đông tiền mã hóa kéo dài. Bước sang năm 2024, thị trường có sự khởi sắc ấn tượng khi hồi phục lên mốc 804 triệu USD, trước khi bước vào giai đoạn điều chỉnh giảm còn 319 triệu USD trong năm 2025.
Mặc dù số lượng các vòng gọi vốn sụt giảm đáng kể từ 206 vòng vào năm 2022 xuống 46 vòng năm 2025 và hiện đạt 25 vòng trong năm 2026, chất lượng các thương vụ lại có xu hướng được nâng cao. Tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm trong ba năm gần nhất vẫn duy trì ở mức 21%, một con số phản ánh sức sống bền bỉ của công nghệ này. Dòng tiền hiện nay không còn giải ngân dàn trải vào những dự án mang tính đầu cơ, thay vào đó các quỹ mạo hiểm tập trung nguồn lực vào những mô hình kinh doanh có doanh thu thực tế và lộ trình phát triển minh bạch.
Vị thế vượt trội của Singapore và sự vươn lên của các đô thị vệ tinh
Tại Đông Nam Á, bức tranh địa lý khởi nghiệp thể hiện sự phân bổ nguồn lực tương đối rõ rệt. Singapore tiếp tục khẳng định vai trò là trung tâm tài chính công nghệ hàng đầu khi thu hút đến 82,5% tổng vốn đầu tư blockchain của toàn khu vực. Quốc gia này cũng là nơi đặt trụ sở của 2.285 trên tổng số 3.957 doanh nghiệp công nghệ được Tracxn theo dõi, nhờ vào khung pháp lý tiến bộ và môi trường kinh doanh minh bạch dành cho tài sản số.
Song hành cùng sức hút của Singapore, các đô thị lớn trong khu vực cũng đang nỗ lực khẳng định vị trí riêng trên bản đồ công nghệ mới. Thành phố Hồ Chí Minh, Bangkok và Kuala Lumpur hiện là những trung tâm blockchain quan trọng của Đông Nam Á, với quy mô đều vượt mốc 120 công ty tại mỗi địa phương. Trong đó, Thành phố Hồ Chí Minh thu hút sự chú ý nhờ đội ngũ kỹ sư phần mềm dồi dào, chi phí vận hành cạnh tranh cùng tinh thần đón nhận công nghệ rất cởi mở của người dùng trẻ.
Dịch vụ tài chính tiền mã hóa chiếm lĩnh thị phần vốn rót
Xét theo từng phân khúc hoạt động trong 12 tháng qua, nhóm dịch vụ tài chính tiền mã hóa chứng minh sức hút vượt trội khi thu hút 498 triệu USD thông qua 19 vòng gọi vốn, ghi nhận mức tăng trưởng 48,4% so với cùng kỳ năm trước. Sự bùng nổ này phản ánh nhu cầu cấp thiết về các giải pháp lưu ký, thanh toán qua biên giới và các dịch vụ quản lý tài sản số có sự giám sát chặt chẽ.
Ở các mảng công nghệ chuyên sâu hơn, những nền tảng ứng dụng phi tập trung đã huy động được 77 triệu USD, trong khi các doanh nghiệp phát triển hạ tầng mạng lưới blockchain nhận về 49,5 triệu USD. Sự phân bổ này cho thấy các nhà đầu tư đang ưu tiên hoàn thiện lớp ứng dụng thực tế để kết nối người dùng đại chúng trước khi tiếp tục rót tiền vào các giải pháp hạ tầng phức tạp.
Kỳ lân công nghệ tăng tốc nhưng đối mặt thách thức mở rộng quy mô
Đông Nam Á hiện ghi nhận 6 kỳ lân blockchain với định giá từ 1 tỷ USD trở lên. Điểm nổi bật là thời gian để các doanh nghiệp này vươn mình từ vòng hạt giống Series A lên mức định giá kỳ lân chỉ mất trung bình 1,7 năm, tốc độ ấn tượng hơn rất nhiều so với mức trung bình 5,5 năm của các startup công nghệ trên quy mô toàn cầu. Đại diện tiêu biểu cho bước tiến thần tốc này là Sky Mavis, một tên tuổi lớn có ba trong số năm nhà sáng lập là người Việt Nam, từng tạo nên cơn sốt toàn cầu với mô hình trò chơi kết hợp tài chính số.
Dẫu vậy, khả năng duy trì sức bật và mở rộng quy mô sản phẩm vẫn là bài toán nan giải đối với phần lớn các nhà sáng lập. Trong số 1.323 doanh nghiệp từng nhận vốn tại Đông Nam Á, hiện mới chỉ có 50 công ty tiến được đến vòng Series B trở lên, 14 công ty chạm tới Series C và vỏn vẹn 4 công ty đủ năng lực bước vào Series D. Rào cản về pháp lý xuyên biên giới cùng sự biến động khó lường của thị trường khiến việc nhân rộng mô hình kinh doanh gặp nhiều trở ngại.
Bên cạnh đó, thị trường thoái vốn tại khu vực vẫn phụ thuộc chủ yếu vào các thương vụ sáp nhập và mua lại với 43 giao dịch thành công, trong khi số lượng doanh nghiệp bước lên sàn giao dịch chứng khoán công khai chỉ dừng lại ở con số 4.
Để hệ sinh thái tiếp tục phát triển bền vững trong thập kỷ tới, các doanh nghiệp khởi nghiệp cần chuyển trọng tâm từ tăng trưởng nóng sang xây dựng giá trị nội tại, tối ưu hóa dòng tiền và tuân thủ các quy chuẩn quản trị quốc tế.
