Giá băm (hash price) của Bitcoin, thước đo doanh thu cốt lõi của hoạt động khai thác, vừa chạm mức thấp lịch sử. Trong bối cảnh lợi nhuận teo tóp sau sự kiện "halving", các công ty đào Bitcoin niêm yết ở Phố Wall đang gấp rút chuyển đổi cơ sở hạ tầng sang kinh doanh trí tuệ nhân tạo (AI) và điện toán hiệu năng cao (HPC) để tìm lối thoát.
Theo dữ liệu từ Hashrate Index, giá băm của Bitcoin – đại diện cho doanh thu mà thợ đào kiếm được trên mỗi đơn vị sức mạnh tính toán – gần đây đã sụt giảm nghiêm trọng. Nguyên nhân chính là do số lượng Bitcoin còn lại để khai thác đang ngày càng cạn kiệt. Kể từ khi bắt đầu khai thác năm 2009, hơn 19 triệu trong tổng giới hạn 21 triệu Bitcoin đã được đưa vào lưu thông, chỉ còn khoảng 1,5 triệu đồng chưa được khai thác.
Cùng lúc đó, chi phí trung bình để đào Bitcoin (bao gồm điện, đầu tư và vận hành) lại cao hơn mức giá băm này. Báo cáo từ TheMinerMag chỉ ra, điều đó đồng nghĩa với việc tổng chi phí đang vượt doanh thu đối với phần lớn các công ty đào Bitcoin niêm yết công khai.
"Khi giá băm giảm, chúng tôi quan sát thấy tốc độ băm (hash rate) trên toàn mạng lưới Bitcoin tụt gần 8%," ông Ethan Vera, Giám đốc Vận hành của Luxor Technology, cho biết. "Đây là kết quả của việc các công ty đào Bitcoin phải dùng phần mềm để giảm xung nhịp chip nhằm tiết kiệm điện." (Tốc độ băm là sức mạnh tính toán dùng để xác minh giao dịch và bảo mật mạng lưới).
Cú sốc Halving đẩy ngành vào cuộc đua sống còn
Cuộc khủng hoảng này phản ánh mức độ cạnh tranh khốc liệt sau sự kiện "halving" (diễn ra 4 năm một lần) vào tháng 4-2024, vốn đã giảm một nửa phần thưởng Bitcoin cho việc xử lý giao dịch. Sự kiện này không chỉ làm chậm tốc độ tạo Bitcoin mới mà còn khiến việc khai thác ngày càng khó khăn hơn.
Tình hình đã thúc đẩy nhiều công ty đào Bitcoin chuyển hướng sang mô hình lai (hybrid), kết hợp khai thác tiền số với kinh doanh hạ tầng cho AI và HPC. Đây chính là lý do giúp cổ phiếu của họ trở thành một trong những nhóm tăng trưởng mạnh nhất năm nay, bởi cả việc đào Bitcoin lẫn huấn luyện AI đều sử dụng chung một loại phần cứng: Card đồ họa (GPU).
Tuy nhiên, hoạt động đào Bitcoin vẫn là dòng doanh thu lớn nhất của họ. Trong quý 3, Core Scientific và Terawulf chỉ kiếm lần lượt 21% và 14% doanh thu từ HPC. Con số này ở IREN chỉ đạt vỏn vẹn 4%, bất chấp cổ phiếu công ty này đã tăng vọt gấp 4 lần trong năm.
TheMinerMag ước tính giá hòa vốn trung bình của các công ty niêm yết ở Phố Wall đã tăng 20% lên 90.000 đô la/Bitcoin trong quý 3. Mức này khiến hầu hết công ty thua lỗ khi giá Bitcoin gần đây rơi sâu xuống sát 80.000 đô la.
AI là điểm sáng thu hút nhà đầu tư
Ông Mike Colonnese, Giám đốc Nghiên cứu Cổ phiếu của HC Wainwright & Co, nhận định: "Nhà đầu tư đổ xô mua cổ phiếu của những công ty này trong những tháng gần đây chủ yếu quan tâm đến mảng kinh doanh AI, chứ chẳng mấy để ý đến mảng đào Bitcoin của họ."
Diễn biến tách rời giữa giá Bitcoin và giá cổ phiếu của các công ty đào trở nên rõ rệt hơn khi họ chuyển đổi các cơ sở khai thác hiện có thành các trung tâm dữ liệu hỗ trợ ứng dụng AI.
Các công ty như Core Scientific, Terawulf, IREN và Cipher Mining đã ký các hợp đồng nhiều năm với các nhà cung cấp dịch vụ điện toán đám mây quy mô lớn như Google của Alphabet và Microsoft, dự kiến mang về doanh thu hàng tỉ đô la.
"Đã có một sự thay đổi cơ bản trong hoạt động đào Bitcoin khi nhiều tay chơi lớn rời khỏi lĩnh vực này," nhà phân tích Wolfie Zhao của TheMinerMag nhận định.
Tháng trước, Bitfarms cũng công bố kế hoạch thu hẹp hoạt động khai thác Bitcoin để tập trung vào xây dựng các trung tâm dữ liệu AI.
Sự trỗi dậy của AI đã mở ra một lối thoát quan trọng cho các công ty đào Bitcoin trong bối cảnh nền kinh tế khai thác suy giảm mạnh. Với hơn 95% tổng nguồn cung đã được khai thác, các công ty này sẽ chỉ kiếm được phí giao dịch thay vì Bitcoin mới khi nguồn cung cạn kiệt hoàn toàn vào khoảng năm 2140.
"Chỉ còn một lượng Bitcoin nhỏ còn có thể khai thác. Trừ khi giá Bitcoin tăng vọt, tập trung vào nhu cầu về AI dường như là một lựa chọn tốt hơn cho các công ty đào Bitcoin vì đó là một chiếc bánh lớn hơn nhiều ngay từ đầu," Zhao kết luận.
Theo Bloomberg/KTSG
