Thị trường giao dịch hợp đồng tương lai hay giao dịch Futures trong lĩnh vực tiền điện tử từ lâu đã được ví như một “canh bạc” đầy rủi ro. Phần lớn nhà đầu tư đều hiểu rằng xác suất thua lỗ cao hơn nhiều so với thắng lợi, với tỷ lệ lên tới 90% nhà đầu tư thua lỗ theo các báo cáo từ Tradeciety. Thế nhưng, bất chấp những cảnh báo liên tục, rất nhiều người vẫn tham gia. Điều gì khiến họ “biết thua vẫn chơi”?
Yếu tố tâm lý là nguyên nhân then chốt cho vấn đề này. Giao dịch Futures ở thị trường tiền điện tử hấp dẫn nhờ đòn bẩy cao, cho phép nhà đầu tư tìm kiếm lợi nhuận lớn chỉ với số vốn ban đầu nhỏ. Chính đặc điểm này cũng khiến thua lỗ bị khuếch đại nhanh chóng, đôi khi chỉ trong vài phút.
Bên cạnh đó, sự sụt giảm về thanh khoản trong dịp cuối năm cũng khiến nhiều nhà đầu tư mất kiên nhẫn, khi không có sóng tăng hoặc giảm. Nhiều người chọn tìm đến những đòn bẩy lớn như X50, X100 để kiếm lợi nhuận từ chênh lệch vài % của thị trường.
Một lý do khác đến từ sức ảnh hưởng của cộng đồng. Trên các nhóm chat Telegram, Reddit hay những diễn đàn tài chính trong nước, các câu chuyện “làm giàu nhanh” thường được chia sẻ rộng rãi, trong khi những thất bại hiếm khi được nhắc đến. Theo khảo sát từ Tiger Research, hơn 60% nhà đầu tư trẻ dưới 30 tuổi tham gia Futures tiền điện tử do ảnh hưởng từ bạn bè hoặc đồng nghiệp, thay vì dựa trên kiến thức chuyên môn bài bản.
Câu chuyện của Mai Hoàng L, 24 tuổi, nhân viên văn phòng tại Hà Nội, là minh chứng rõ nét. L bắt đầu tham gia thị trường tiền điện tử từ năm 2022 sau khi được các anh đồng nghiệp giới thiệu. “Ban đầu, em chỉ thử với số vốn khoảng 10 triệu đồng. Thị trường đi lên, em kiếm được gấp đôi chỉ trong vài tháng. Khi đó, em cảm giác tiền kiếm được quá dễ”, L chia sẻ.
Đọc thêm: Cựu sinh viên Đại học Bách khoa Hà Nội nuối tiếc vì đổi hơn 10.000 BTC lấy một chiếc Iphone 4
Tham vọng nhanh chóng lớn dần. Mong muốn mua nhà riêng ở ngoại ô Hà Nội khiến Mai quyết định “tất tay” vào các hợp đồng Futures của Altcoin trên Binance. “Em nghĩ mình đã nắm được xu hướng thị trường, nhưng đến tháng 10, thị trường sụp đổ khiến Altcoin mất 90% giá trị. Toàn bộ lợi nhuận biến mất, thậm chí em còn lỗ thêm 100 triệu đồng tiền tiết kiệm. Biết rủi ro rất cao, nhưng lúc đó em chỉ nghĩ ‘chỉ cần một lần thắng lớn là đủ’”, L thừa nhận. Áp lực cuộc sống, thu nhập văn phòng hạn chế trong khi giá nhà đất tăng mạnh đã khiến cô coi Futures như một “lối thoát” nhanh chóng.
Không chỉ Mai, nhiều nhà đầu tư khác cũng rơi vào vòng xoáy tương tự. Anh Trần Minh K, 28 tuổi, làm freelancer cho một công ty thiết kế tại TP.HCM, bắt đầu chơi Futures tiền điện tử từ năm 2023 sau khi thấy bạn bè khoe lợi nhuận lớn trên mạng xã hội. Ban đầu, anh kiếm được vài triệu đồng từ các lệnh long Bitcoin, nhưng sau đó bị cuốn vào việc sử dụng đòn bẩy cao, có lúc lên tới 50x. “Mình nghĩ thị trường sẽ tiếp tục tăng, nên chơi lớn để gỡ lại những lệnh thua nhỏ. Kết quả là tài khoản cháy chỉ trong một đêm khi giá đảo chiều vào năm 2024. Mất sạch tiền tiết kiệm, thậm chí còn vay mượn để gỡ nhưng càng lún sâu hơn”, anh K kể lại.
Số lượng tài khoản giao dịch Futures tiền điện tử tại Việt Nam tăng khoảng 150% trong giai đoạn 2022 đến 2025, dù tỷ lệ thua lỗ trung bình vẫn ở mức 85%. Ngoài tâm lý FOMO và tác động từ môi trường xung quanh, nhiều người còn bị cuốn vào cảm giác hưng phấn, hồi hộp khi thị trường biến động mạnh.
Đọc thêm: Nhà đầu tư tiền số chọn cách không nhìn đồ thị để được "nhẹ đầu"
Sau những biến cố, Mai Hoàng L đã rút khỏi thị trường, quay lại với các hình thức tiết kiệm an toàn hơn. “Dù rất thích phương pháp giao dịch này nhưng em sẽ cần suy nghĩ thêm nếu có muốn quay lại. Em cũng học được một bài học rất đắt giá rằng đừng để giấc mơ làm giàu nhanh che mờ lý trí”, L cay đắng chia sẻ. Câu chuyện của L và nhiều nhà đầu tư trẻ khác là lời cảnh báo rõ ràng rằng giao dịch Futures tiền điện tử có thể hấp dẫn, nhưng cái giá của sự mạo hiểm đôi khi vượt xa những gì người ta tưởng tượng.
