Tại chương trình Cà phê Doanh nhân HUBA do Hiệp hội Doanh nghiệp TPHCM (HUBA) tổ chức với chủ đề “Dự báo kinh tế năm 2026: Tăng trưởng, lãi suất và tỷ giá, nhiều vấn đề đáng chú ý về diễn biến vĩ mô đã được các chuyên gia kinh tế đưa ra. Ông Vũ Anh Khoa, Phó Chủ tịch HUBA, cho biết nỗi lo lớn nhất của cộng đồng doanh nghiệp hiện nay nằm ở khả năng lãi suất cho vay có thể tăng theo đà tăng của lãi suất huy động, cùng sức ép tỷ giá được dự báo còn kéo dài đến cuối năm 2025 và cả năm 2026.
TS. Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng, nhận định lãi suất huy động đã có xu hướng nhích lên gần đây trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ lãi suất điều hành ở mức thấp, khoảng 4,5%, nhằm hỗ trợ tăng trưởng.
Theo ông Lực, lãi suất huy động tăng có nhiều nguyên nhân, trong đó có yếu tố đến từ việc các kênh đầu tư khác như chứng khoán, tiền số, bất động sản hay khởi nghiệp trở nên hấp dẫn, khiến dòng tiền nhàn rỗi chảy vào ngân hàng không còn mạnh như kỳ vọng. Trong khi nhu cầu vốn lại tăng rất lớn: tín dụng trong 10 tháng đã tăng xấp xỉ 15% và hệ thống ngân hàng đang hướng tới mức tăng trưởng tín dụng cả năm khoảng 16-17%.
Dù vậy, theo ông Lực, Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các ngân hàng không được tăng lãi suất cho vay, đồng nghĩa phải tự tiết giảm chi phí và chấp nhận thu hẹp biên lợi nhuận. Điều này diễn ra trong bối cảnh lãi suất huy động đang bước vào đợt điều chỉnh rõ rệt từ cuối năm.
Từ ngân hàng quốc doanh đến tư nhân đều nhập cuộc. Ngân hàng VietinBank vừa nâng lãi suất tiền gửi trực tuyến ở loạt kỳ hạn ngắn, trở thành ngân hàng Big4 đầu tiên tham gia đợt điều chỉnh của tháng 11.
Theo bảng lãi suất mới công bố, VietinBank tăng 0,4% ở kỳ hạn dưới 3 tháng lên 2,4%/năm; các kỳ hạn 3 - 5 tháng tăng 0,5%, đạt 2,8%/năm. Nhóm kỳ hạn 6-11 tháng cũng được nâng thêm 0,6% lên 3,9%/năm.
VPBank cũng vừa công bố biểu lãi suất huy động mới, áp dụng từ ngày 28/1 với mức tăng 0,25%/năm cho tiền gửi kỳ hạn 3-5 tháng, qua đó đưa lãi suất kỳ hạn này chạm mức tối đa theo quy định đối với tiền gửi có kỳ hạn dưới 6 tháng là 4,75%/năm. Trong khi giữ nguyên các kỳ hạn còn lại.
Đây là lần thứ hai VPBank tăng lãi suất huy động trong chưa đầy một tuần. Trước đó, VPBank đã tăng 0,1%/năm với tiền gửi kỳ hạn 1-5 tháng và tăng 0,3%/năm kỳ hạn 6-36 tháng vào đầu tuần này.
Tính từ đầu tháng 11 đến nay đã có 21 ngân hàng nâng lãi suất huy động, phản ánh áp lực cạnh tranh thu hút vốn ngày càng lớn. Theo báo cáo kinh tế vĩ mô của Techcombank, tính đến cuối tháng 10, tăng trưởng tín dụng đã đạt 15,1% so với đầu năm - mức cao nhất trong nhiều năm, thể hiện nhu cầu vốn mạnh mẽ từ khu vực doanh nghiệp.
Ở góc độ quốc tế, TS Cấn Văn Lực cho hay Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) đang trong chu kỳ cắt giảm lãi suất, dự kiến có thêm một đợt vào tháng 12 và tiếp tục lộ trình này trong năm 2026. Việc Mỹ giảm lãi suất USD được đánh giá là tín hiệu tích cực cho doanh nghiệp Việt Nam khi giúp hạ mặt bằng lãi suất quốc tế, giảm áp lực lên tỷ giá và hạn chế dòng vốn dịch chuyển ra khỏi thị trường Việt Nam.
Đối với tỷ giá USD/VND, mức tăng khoảng 3,36% trong 11 tháng qua khiến các doanh nghiệp, đặc biệt là khối FDI, rất quan tâm.
Theo TS Lực, biến động tỷ giá có nguyên nhân liên quan đến thị trường vàng, vốn đã được Chính phủ xử lý quyết liệt nhằm bình ổn. Sắp tới, việc cho phép nhiều ngân hàng và doanh nghiệp được nhập khẩu, sản xuất vàng sẽ tăng nguồn cung, góp phần xóa thế độc quyền vàng miếng SJC và giảm sức nóng trên thị trường. Cùng với xu hướng cắt giảm lãi suất của Fed và thị trường vàng ổn định, tỷ giá USD/VND trong năm tới được dự báo “dễ thở” hơn. Thực tế, tỷ giá trên thị trường tự do đã hạ nhiệt trong hai tuần gần đây và thị trường chính thức cũng ổn định hơn.
"Thực tế, tỷ giá trên thị trường tự do đã 'êm' hơn nhiều trong 2 tuần qua và tỷ giá trên thị trường chính thức cũng không tăng nhiều như trước đó"
TS.Cấn Văn Lực - thành viên Hội đồng tư vấn chính sách của Thủ tướng
Liên quan đến lạm phát, TS Lực cho rằng chưa cần quá lo ngại, vì giá hàng hóa nhìn chung đi ngang, trong khi giá xăng dầu nhiều khả năng sẽ không tăng, thậm chí có thể giảm nhờ nguồn cung dồi dào, năng lượng thay thế ngày càng phổ biến và sức cầu yếu đi.
Ông đánh giá năm 2026 là thời điểm kinh tế có thể lấy lại nhịp tăng trưởng tự nhiên khi các yếu tố bên ngoài thuận lợi hơn, doanh nghiệp thích ứng tốt hơn với trạng thái mới. Việt Nam, với thị trường gần 100 triệu dân, tầng lớp trung lưu mở rộng và sức hút lớn với nhà đầu tư quốc tế, được cho là sở hữu dư địa tăng trưởng mạnh trong giai đoạn này.
