Trong bối cảnh các thị trường xuất khẩu ngày càng siết chặt tiêu chuẩn về chất lượng và khả năng truy xuất nguồn gốc, việc ứng dụng công nghệ blockchain vào nông nghiệp đang mở ra hướng đi mới cho nông sản Việt Nam. Tại Bắc Ninh, một hộ nông dân đã tiên phong đưa quy trình sản xuất vải thiều lên nền tảng số, tạo tiền đề để sản phẩm tiếp cận các thị trường khó tính như Nhật Bản và châu Âu.
Ông Vũ Văn Mến, trú tại xã Kiên Lao, là một trong những nông dân đầu tiên tại địa phương triển khai mô hình quản lý sản xuất và chuỗi cung ứng vải thiều bằng công nghệ blockchain kết hợp chuẩn mã số mã vạch quốc tế GS1. Mô hình này giúp toàn bộ quá trình từ canh tác đến phân phối được ghi nhận minh bạch và có thể xác minh theo thời gian thực.
Vườn vải thiều rộng khoảng 1,5 ha của ông Mến đã được cấp chứng nhận sản xuất hữu cơ từ năm 2024 và còn hiệu lực đến năm 2026. Theo dự kiến, vụ thu hoạch năm nay đạt sản lượng khoảng 3 đến 4 tấn. Toàn bộ sản lượng đã được các doanh nghiệp ký hợp đồng thu mua để phục vụ xuất khẩu sang Nhật Bản và thị trường châu Âu.
Để đáp ứng yêu cầu của các đối tác nhập khẩu, sản phẩm vải thiều của ông Mến đã được cấp mã GTIN theo tiêu chuẩn GS1 quốc tế. Đây là mã định danh hàng hóa toàn cầu, được chấp nhận tại hơn 150 quốc gia và là điều kiện quan trọng để sản phẩm có thể tham gia vào hệ thống phân phối của các chuỗi siêu thị, nhà bán lẻ lớn trên thế giới.
Không chỉ dừng lại ở mã vạch thông thường, hệ thống còn tích hợp chuẩn GS1 Digital Link cùng nền tảng blockchain Polygon nhằm số hóa toàn bộ chuỗi cung ứng. Mỗi lô hàng đều được gắn mã QR chứa dữ liệu liên quan đến quy trình chăm sóc, thời điểm thu hoạch, vận chuyển và kiểm định chất lượng. Người tiêu dùng hoặc đối tác nhập khẩu chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh quét mã để theo dõi đầy đủ hành trình của sản phẩm.
Theo các chuyên gia công nghệ, ưu điểm lớn nhất của blockchain nằm ở khả năng lưu trữ dữ liệu theo hướng bất biến. Sau khi thông tin được ghi nhận lên hệ thống, dữ liệu gần như không thể chỉnh sửa hay xóa bỏ. Mỗi thao tác đều có dấu thời gian và xác thực điện tử, góp phần nâng cao độ tin cậy của thông tin truy xuất nguồn gốc.
Việc ứng dụng blockchain vào quản lý nông sản được đánh giá là bước tiến quan trọng trong quá trình chuyển đổi số nông nghiệp tại Việt Nam. Mô hình này không chỉ giúp nâng cao giá trị cho quả vải thiều mà còn mở ra cơ hội để nhiều loại nông sản khác tiếp cận các thị trường xuất khẩu cao cấp trong tương lai.
