Trong vài năm trở lại đây, blockchain được nhắc đến như một trong những công nghệ có khả năng thay đổi cách doanh nghiệp vận hành dữ liệu và giao dịch. Tuy nhiên, không phải doanh nghiệp nào cũng cần ứng dụng blockchain, bởi trong nhiều trường hợp, hệ thống cơ sở dữ liệu truyền thống vẫn có chi phí thấp hơn, tốc độ xử lý nhanh hơn và dễ vận hành hơn đáng kể.
Giá trị thực sự của blockchain thường chỉ xuất hiện khi doanh nghiệp phải xử lý dữ liệu giữa nhiều bên cùng tham gia trong một quy trình vận hành. Đây là điểm khác biệt lớn giữa blockchain và các hệ thống quản trị dữ liệu thông thường.
Theo các chuyên gia công nghệ, có ba yếu tố quan trọng cho thấy doanh nghiệp nên cân nhắc tích hợp blockchain. Trước hết, dữ liệu cần được chia sẻ và đối soát giữa nhiều tổ chức khác nhau như ngân hàng, nhà cung cấp, đơn vị vận chuyển, đối tác kiểm toán hoặc cơ quan quản lý. Khi số lượng bên tham gia càng lớn, việc đồng bộ và xác minh dữ liệu càng trở nên phức tạp.
Yếu tố thứ hai là chi phí và thời gian đối soát dữ liệu đang trở thành gánh nặng trong vận hành. Với các doanh nghiệp có lượng giao dịch lớn hoặc chuỗi cung ứng phức tạp, việc kiểm tra chéo thông tin giữa các hệ thống riêng biệt có thể kéo dài nhiều giờ hoặc nhiều ngày, làm phát sinh thêm chi phí nhân sự và vận hành.
Ngoài ra, blockchain đặc biệt phù hợp trong các trường hợp doanh nghiệp cần lưu trữ lịch sử dữ liệu khó bị chỉnh sửa nhằm phục vụ kiểm toán, truy xuất nguồn gốc hoặc quản trị rủi ro. Đặc tính dữ liệu khó thay đổi sau khi được ghi nhận giúp blockchain trở thành công cụ hữu ích trong các lĩnh vực yêu cầu tính minh bạch cao.
Chính vì vậy, công nghệ này thường phù hợp hơn với các doanh nghiệp lớn, nơi có mạng lưới vận hành rộng và khối lượng giao dịch đủ lớn để tạo ra hiệu quả thực tế. Một ví dụ tiêu biểu là Walmart, doanh nghiệp đã ứng dụng blockchain trong hệ thống truy xuất nguồn gốc thực phẩm thông qua nền tảng IBM Food Trust. Nhờ đó, thời gian truy xuất thông tin sản phẩm được rút ngắn từ nhiều ngày xuống chỉ còn vài giây.
Trong lĩnh vực tài chính, JPMorgan Chase cũng phát triển nền tảng blockchain Kinexys nhằm xử lý thanh toán và chuyển tài sản giữa các tổ chức tài chính. Mục tiêu của hệ thống là giảm thời gian đối soát, tự động hóa quy trình giao dịch và hạn chế sai sót trong vận hành.
Đối với doanh nghiệp vừa và nhỏ, blockchain có thể phát huy hiệu quả khi doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng đa bên hoặc hoạt động trong thị trường quốc tế. Chẳng hạn, các doanh nghiệp xuất khẩu nông sản có thể sử dụng blockchain để lưu trữ lịch sử kiểm định, quá trình vận chuyển và nguồn gốc hàng hóa. Điều này giúp tăng khả năng kiểm chứng với đối tác nước ngoài, đồng thời nâng cao mức độ minh bạch của sản phẩm.
Dù vậy, blockchain không phải giải pháp phù hợp cho mọi mô hình kinh doanh. Nếu doanh nghiệp chỉ vận hành dữ liệu nội bộ hoặc không có nhu cầu chia sẻ thông tin giữa nhiều bên, cơ sở dữ liệu truyền thống vẫn là lựa chọn hiệu quả và kinh tế hơn. Blockchain chỉ thực sự tạo ra giá trị khi bài toán doanh nghiệp gặp phải liên quan đến niềm tin, tính minh bạch và sự phối hợp dữ liệu giữa nhiều tổ chức khác nhau.
