Theo các nguồn thạo tin, giới chức cấp cao trong chính quyền cùng các đồng minh bên ngoài Nhà Trắng đang tích cực xem xét nhiều phương án nhằm loại bỏ một số thành viên Hội đồng Thống đốc Fed tại Washington, qua đó tạo điều kiện để Tổng thống Donald Trump bổ nhiệm thêm những nhân sự theo định hướng của mình.
Bà Lisa Cook vẫn là mục tiêu hàng đầu, bất chấp việc Tòa án Tối cao cho phép bà tạm thời tiếp tục giữ chức trong khi vụ kiện liên quan đến quyết định bãi nhiệm vẫn đang được xem xét. Cựu Chủ tịch Fed Jerome Powell cũng nằm trong nhóm mà ông Trump muốn loại khỏi Fed, theo các nguồn tin giấu tên.
Mặc dù phán quyết của Tòa án Tối cao một lần nữa khẳng định tính độc lập của Fed trước nhánh hành pháp, nhiều chuyên gia theo dõi Fed cho rằng quyết định này có phạm vi khá hẹp và chưa đủ để bảo vệ hoàn toàn Ngân hàng Trung ương khỏi các sức ép chính trị trong tương lai.
Theo các nguồn tin, các đồng minh của ông Trump coi phán quyết trên như một "lộ trình thủ tục" cho thấy cách thức có thể thực hiện việc bãi nhiệm bà Cook một cách hợp pháp và hiện đang đẩy mạnh các nỗ lực nhằm đạt được mục tiêu này.
Trả lời CNBC hôm thứ Năm (2/7), ông Trump cho biết phán quyết của Tòa án Tối cao chỉ dựa trên các vấn đề thủ tục chứ không phải bản chất vụ việc. "Chúng tôi sẽ bắt đầu quy trình và sẽ thực hiện đầy đủ các thủ tục một cách hoàn hảo".
Nhắm tới cả Fed Atlanta
Nguồn tin cho biết chính quyền Trump cũng coi vị trí Chủ tịch Fed chi nhánh Atlanta đang bỏ trống là cơ hội để gia tăng ảnh hưởng đối với Ngân hàng Trung ương.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent được cho là đang tận dụng mạng lưới quan hệ của mình để tìm kiếm các ứng viên phù hợp.
Theo nhóm hoạch định chính sách kinh tế của ông Trump, vị trí lãnh đạo Fed Atlanta có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi cơ quan này phụ trách nhiều nghiên cứu kinh tế được thị trường theo dõi sát sao, trong đó có các dự báo tăng trưởng kinh tế Mỹ.
Người đứng đầu Fed Atlanta cũng sẽ có quyền bỏ phiếu về chính sách lãi suất vào năm 2027.
Ông Trump tiếp tục chỉ trích Fed
Kể từ khi trở lại Nhà Trắng vào năm ngoái, ông Trump liên tục gia tăng sức ép lên Fed, nhiều lần công khai chỉ trích cựu Chủ tịch Jerome Powell vì không hạ lãi suất đủ nhanh.
Ông từng nhiều lần đề cập khả năng sa thải ông Powell và khẳng định sẽ lựa chọn một người kế nhiệm có quan điểm phù hợp hơn với định hướng kinh tế của mình.
Người cuối cùng được ông Trump lựa chọn để giữ cương vị Chủ tịch Fed là Kevin Warsh, người được cho là cũng ủng hộ quan điểm cần duy trì lãi suất ở mức thấp hơn trước thời điểm được đề cử.
Tuy nhiên, triển vọng Fed cắt giảm lãi suất trong năm nay đang trở nên kém khả quan khi áp lực lạm phát có dấu hiệu gia tăng trở lại.
Theo các dự báo được Fed công bố hồi tháng 6, khoảng một nửa số quan chức Fed hiện cho rằng Ngân hàng Trung ương có thể sẽ phải nâng lãi suất trong năm nay. Nhiều Chủ tịch Fed khu vực cũng bày tỏ lo ngại về triển vọng lạm phát.
Người phát ngôn Nhà Trắng Kush Desai không bình luận trực tiếp về các thông tin nêu trên.
Ông chỉ khẳng định: "Tổng thống Trump và các quan chức trong chính quyền đều luôn nhất quán rằng mọi người đều tin tưởng Chủ tịch Kevin Warsh. Bất chấp những gián đoạn tạm thời trên thị trường năng lượng, các chính sách thúc đẩy nguồn cung của chính quyền Trump đang góp phần hạ nhiệt lạm phát, tạo điều kiện cho việc cắt giảm lãi suất".
Trong khi đó, Bộ Tài chính Mỹ từ chối đưa ra bình luận.
Ông Trump vẫn không hài lòng với ông Powell
Theo nhiều người thân cận với Tổng thống Trump, ông vẫn tức giận vì ông Jerome Powell quyết định tiếp tục ở lại Hội đồng Thống đốc Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ Chủ tịch.
Ông Trump đặc biệt không hài lòng khi cuối tháng 5, ông Powell nhận Giải thưởng John F. Kennedy Profile in Courage Award và phát biểu rằng Quốc hội Mỹ đã sáng suốt khi bảo đảm các quyết định về chính sách tiền tệ được tách biệt khỏi sức ép chính trị.
Giám đốc Hội đồng Kinh tế Quốc gia Nhà Trắng Kevin Hassett trong tuần này cũng công khai gia tăng chỉ trích đối với ông Powell.
"Tôi lo ngại việc Jerome Powell tiếp tục ở lại Fed. Có đa số thành viên tại Fed không hẳn sẽ bỏ phiếu vì lợi ích quốc gia, mà vì họ muốn chống lại ông Trump. Chúng tôi sẽ phải theo dõi rất sát vấn đề này", ông cho biết.
Thông thường, các Chủ tịch Fed sau khi kết thúc nhiệm kỳ sẽ rời khỏi Ngân hàng Trung ương. Tuy nhiên, ông Powell vẫn tiếp tục đảm nhiệm cương vị Thống đốc Fed, với nhiệm kỳ kéo dài đến năm 2028.
Ông cho biết sẽ giữ vai trò kín tiếng hơn, song quyết định ở lại một phần do các sức ép pháp lý mà chính quyền đang tạo ra đối với Fed.
Bà Lisa Cook tiếp tục là mục tiêu
Bà Lisa Cook, người được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm, vẫn là mục tiêu trong kế hoạch cải tổ Fed của ông Trump.
Tháng 8 năm ngoái, ông Trump đã có động thái chưa từng có tiền lệ khi tuyên bố sa thải một Thống đốc Fed, cáo buộc bà Cook liên quan đến gian lận thế chấp. Bà Cook bác bỏ toàn bộ các cáo buộc này.
Sau khi bà Cook khởi kiện nhằm ngăn chặn quyết định bãi nhiệm, vụ việc được đưa lên Tòa án Tối cao.
Trong phán quyết hôm thứ Hai (29/6), đa số thẩm phán cho phép bà tiếp tục giữ chức trong thời gian vụ kiện được giải quyết.
Chánh án John Roberts nhấn mạnh quyết định của tòa chỉ dựa trên phạm vi rất hẹp, bởi phía Tổng thống Trump chưa bảo đảm đầy đủ quyền phản biện của bà Cook đối với các cáo buộc.
Ngay sau phán quyết, ông Trump và các đồng minh lập tức phát tín hiệu sẽ tiếp tục tìm cách bãi nhiệm bà.
Tòa án Tối cao cũng không kết luận liệu các cáo buộc nhằm vào bà Cook, nếu được chứng minh là đúng, có đủ căn cứ pháp lý để sa thải một Thống đốc Fed hay không. Điều đó đồng nghĩa bất kỳ nỗ lực bãi nhiệm nào trong tương lai nhiều khả năng sẽ tiếp tục phải được phân xử tại tòa án.
