Thông điệp đầu tiên của ông Kevin Warsh trên cương vị Chủ tịch Cục Dự trữ Liên bang Mỹ cho thấy Fed chưa sẵn sàng mềm mỏng với lạm phát, bất chấp kỳ vọng của thị trường và sức ép chính trị từ Nhà Trắng.
Tại hội nghị thường niên của Ngân hàng Trung ương Châu Âu diễn ra ở Sintra, Bồ Đào Nha, ông Warsh khẳng định mục tiêu lạm phát 2% vẫn là “lằn ranh” quan trọng của Fed. Theo ông, những ai cho rằng ngân hàng trung ương Mỹ có thể dễ dàng chấp nhận mức lạm phát cao hơn mục tiêu này sẽ phải thất vọng.
Phát biểu của ông Warsh được giới đầu tư đặc biệt quan tâm bởi trước đó, một bộ phận thị trường từng kỳ vọng Fed dưới thời lãnh đạo mới có thể nhanh chóng chuyển sang lập trường nới lỏng hơn. Tuy nhiên, những gì ông Warsh thể hiện tại Sintra lại cho thấy hướng đi ngược lại: Fed vẫn xem kiểm soát giá cả là ưu tiên hàng đầu.
Đằng sau thông điệp này là thực tế người dân và doanh nghiệp Mỹ vẫn đang chịu sức ép lớn từ mặt bằng giá cao. Dù lạm phát đã có thời điểm hạ nhiệt so với giai đoạn đỉnh điểm, chi phí sinh hoạt, dịch vụ, hàng hóa và tín dụng vẫn là vấn đề nhức nhối. Vì vậy, theo ông Warsh, Fed không thể vội vàng tuyên bố chiến thắng khi giá cả vẫn còn ở mức gây áp lực lên nền kinh tế.
Lập trường cứng rắn của tân Chủ tịch Fed cũng đặt ông vào vị thế không hoàn toàn đồng thuận với Tổng thống Donald Trump, người nhiều lần kêu gọi giảm lãi suất để hỗ trợ tăng trưởng. Ông Trump chính là người đề cử ông Warsh vào vị trí đứng đầu Fed, nhưng bài phát biểu mới nhất cho thấy nhà lãnh đạo ngân hàng trung ương Mỹ muốn giữ khoảng cách rõ ràng giữa chính sách tiền tệ và mong muốn chính trị.
Ông Warsh nhấn mạnh Fed là một ngân hàng trung ương độc lập và điều đó sẽ không thay đổi. Đây là tuyên bố có sức nặng trong bối cảnh mối quan hệ giữa Nhà Trắng và Fed tiếp tục được thị trường theo dõi sát sao.
Thông điệp về tính độc lập của Fed càng đáng chú ý khi chỉ ít ngày trước đó, Tòa án Tối cao Mỹ đã ra phán quyết rằng Tổng thống Trump không thể sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook. Quyết định này được xem là một tín hiệu quan trọng, củng cố thêm ranh giới pháp lý bảo vệ Fed trước sự can thiệp trực tiếp từ nhánh hành pháp.
Tại hội nghị Sintra, ông Warsh không đưa ra một cam kết cụ thể nào về đường đi của lãi suất trong thời gian tới. Thay vào đó, ông cho biết các quyết định chính sách sẽ được đưa ra tại từng cuộc họp, dựa trên dữ liệu kinh tế mới nhất. Điều này đồng nghĩa Fed vẫn để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt nếu lạm phát chưa giảm đủ bền vững.
Sau phát biểu của ông Warsh, thị trường tài chính đã điều chỉnh kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Mỹ. Dù khả năng Fed tăng lãi suất trong ngắn hạn có giảm nhẹ, giới giao dịch vẫn đánh giá xác suất Fed nâng lãi suất tại cuộc họp tháng 9 ở mức đáng kể.
Nhận định về diễn biến này, ông Oren Klachkin, nhà kinh tế thị trường tài chính tại Nationwide, cho rằng kỳ vọng Fed sớm cắt giảm lãi suất dưới thời ông Warsh đã không còn chắc chắn như trước. Theo ông, cán cân rủi ro đã thay đổi sau bài phát biểu tại Sintra, dù kịch bản Fed giữ nguyên lãi suất đến cuối năm vẫn được xem là có khả năng xảy ra.
Một nội dung khác được chú ý trong phần trao đổi của ông Warsh là tác động của trí tuệ nhân tạo đối với lạm phát. Khi được hỏi liệu AI có thể khiến giá cả tăng lên trong ngắn hạn hay không, ông không đưa ra đánh giá chi tiết, nhưng nhấn mạnh nhiệm vụ của Fed là không để các thay đổi công nghệ trở thành nguyên nhân làm lạm phát vượt khỏi tầm kiểm soát.
Theo ông Warsh, tốc độ thay đổi của nền kinh tế đang nhanh hơn nhiều so với trước đây, đặc biệt dưới tác động của AI. Vì vậy, Fed cần cải thiện cách sử dụng dữ liệu trong điều hành chính sách. Ông cho rằng trong vòng một năm tới, ngân hàng trung ương Mỹ nên dựa nhiều hơn vào dữ liệu thời gian thực, thay vì phụ thuộc quá lớn vào các thống kê phản ánh những gì đã xảy ra trong quá khứ.
Cùng tham dự phiên thảo luận tại Sintra với ông Warsh còn có Chủ tịch ECB Christine Lagarde, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Anh Andrew Bailey và Thống đốc Ngân hàng Trung ương Canada Tiff Macklem. Các nhà hoạch định chính sách tiền tệ này đều đang đối mặt với bài toán khó: vừa phải kiểm soát lạm phát, vừa tránh gây thêm sức ép lên tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, cách phản ứng của từng ngân hàng trung ương đang có sự khác biệt. ECB đã lựa chọn tăng lãi suất trong cuộc họp tháng 6. Trong khi đó, BOE và BOC thận trọng hơn do nền kinh tế trong nước có dấu hiệu yếu đi. Với Fed, những phát biểu của ông Warsh cho thấy cơ quan này vẫn chưa muốn phát tín hiệu nới lỏng khi lạm phát còn là mối lo lớn.
Bài phát biểu tại Sintra vì thế không chỉ là tuyên bố chính sách, mà còn là lời khẳng định về phong cách điều hành của tân Chủ tịch Fed. Ông Warsh muốn thị trường hiểu rằng Fed sẽ không hạ thấp tiêu chuẩn chống lạm phát, cũng không vội vàng xoay trục chỉ vì kỳ vọng cắt giảm lãi suất đang tăng lên.
Trong bối cảnh giá cả vẫn là nỗi lo thường trực của người dân Mỹ, thông điệp của ông Warsh khá rõ ràng: Fed có thể linh hoạt về công cụ, nhưng sẽ không dễ dàng thỏa hiệp với mục tiêu ổn định giá cả.
