Nền móng pháp lý vững chắc cho thị trường tài sản số
Vào ngày mùng 5 tháng 6 năm 2026, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) đã tổ chức một hội nghị quan trọng về các sản phẩm mới và định hướng phát triển thị trường với chủ đề thảo luận xoay quanh tài sản mã hóa cùng tương lai của thị trường tài chính số.
Tại sự kiện này, ông Tô Trần Hòa, người đang đảm nhiệm vị trí Phó trưởng Ban thường trực Ban Quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa thuộc Ủy ban Chứng khoán Nhà nước, đã chia sẻ nhiều thông tin đáng chú ý.
Theo đó, chỉ trong một khoảng thời gian ngắn từ tháng 9 năm 2025 đến nay, Việt Nam đã nhanh chóng ban hành hàng loạt văn bản quan trọng để đặt nền móng vững chắc cho thị trường hoàn toàn mới này. Các văn bản được ban hành bao gồm hai đạo luật, một nghị quyết và ba thông tư hướng tới mục tiêu hình thành một thị trường tài sản mã hóa có sự kiểm soát chặt chẽ, đảm bảo tính minh bạch và phù hợp với các thông lệ quốc tế.
Văn bản đầu tiên tạo tiền đề là Nghị quyết số 05 về việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam, văn bản này đã chính thức có hiệu lực từ ngày mùng 9 tháng 9 năm 2025. Tiếp theo đó, Luật Công nghiệp công nghệ số cũng lần đầu tiên đưa các khái niệm rõ ràng về tài sản số, tài sản mã hóa và tài sản ảo vào trong hệ thống pháp luật nước nhà.
Điểm đáng lưu ý là Việt Nam đã chính thức thừa nhận đây là một loại tài sản dựa theo các quy định của Bộ luật Dân sự. Sự thay đổi này mang một ý nghĩa vô cùng to lớn vì lần đầu tiên tài sản mã hóa của các nhà đầu tư đã có cơ sở pháp lý vững chắc để được bảo vệ như một loại tài sản hợp pháp của công dân.
Bên cạnh đó, Luật Đầu tư cũng cho phép các doanh nghiệp tiến hành đăng ký ngành nghề kinh doanh liên quan đến tài sản mã hóa, đồng thời xác định rõ đây là một ngành nghề kinh doanh có điều kiện. Nhằm đồng bộ hóa hệ thống, Bộ Tài chính cũng đã ban hành ba thông tư, trong đó có một thông tư quy định chi tiết về công tác kế toán, kiểm toán và hai thông tư hướng dẫn cụ thể về nghĩa vụ thuế đối với các tổ chức tham gia vào thị trường.
Những quy định kiểm soát và điều kiện giao dịch nghiêm ngặt
Theo chia sẻ từ đại diện cơ quan quản lý, chính sách quản lý hiện nay đang hướng tới bốn mục tiêu lớn. Đầu tiên là thiết lập một khung pháp lý cơ bản để hình thành thị trường tài sản mã hóa đồng bộ tại Việt Nam. Mục tiêu tiếp theo là thu hút dòng vốn đầu tư từ nước ngoài để phục vụ cho sự phát triển của nền kinh tế số.
Song song với đó, việc đưa thị trường này vào khuôn khổ phòng chống rửa tiền và chống tài trợ vũ khí hủy diệt hàng loạt cũng là một nhiệm vụ then chốt. Cuối cùng, các quy định này sẽ giúp Việt Nam đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn quốc tế nghiêm ngặt như FATF, FSB và IOSCO.
Trong bối cảnh nước ta đang nằm trong danh sách xám về phòng chống rửa tiền, việc hoàn thiện khung pháp lý này được kỳ vọng lớn sẽ góp phần cải thiện đáng kể tiêu chuẩn và nâng cao xếp hạng toàn cầu của Việt Nam trong thời gian tới.
Dựa trên các nội dung của Nghị quyết số 05, phạm vi thí điểm sẽ tập trung chủ yếu vào bốn nội dung chính là hình thành thị trường phát hành và bán tài sản mã hóa, quy định rõ ràng các điều kiện giao dịch, quy định các dịch vụ mà tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa được phép thực hiện, và cuối cùng là thiết lập cơ chế quản lý giám sát của nhà nước.
Đại diện Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhấn mạnh rằng vì đây là một thị trường mới mẻ và ẩn chứa nhiều rủi ro, việc triển khai cần phải được thực hiện một cách vô cùng thận trọng, có sự kiểm soát chặt chẽ và từng bước hoàn thiện chính sách.
Một điểm đặc biệt cần lưu ý là sau sáu tháng kể từ khi tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa đầu tiên được cấp phép, mọi giao dịch của các nhà đầu tư trong nước bắt buộc phải thực hiện thông qua các tổ chức cung cấp dịch vụ đã được cấp phép chính thức tại Việt Nam.
Nhà đầu tư vẫn có quyền lưu trữ tài sản tại ví cá nhân của mình nhưng khi phát sinh các hoạt động giao dịch mua bán thì bắt buộc phải thực hiện thông qua các tổ chức này. Giai đoạn đầu sẽ chỉ cho phép những nhà đầu tư trong nước đã có sẵn tài sản mã hóa tham gia, cơ quan quản lý chưa cấp phép mở mới tài khoản cho người chưa sở hữu tài sản. Toàn bộ hoạt động mua bán sẽ được thực hiện hoàn toàn bằng đồng Việt Nam thông qua các cặp giao dịch phổ biến với Bitcoin, Ethereum hoặc các loại tiền ổn định giá như USDT và USDC.
Tiêu chuẩn khắt khe cho doanh nghiệp và định hướng tương lai
Để được cấp phép hoạt động, các tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa phải đáp ứng những tiêu chuẩn vô cùng khắt khe. Các doanh nghiệp này bắt buộc phải thành lập tại Việt Nam, đăng ký ngành nghề kinh doanh theo Luật Đầu tư và có mức vốn điều lệ tối thiểu lên đến 10.000 tỷ đồng.
Cơ cấu dòng vốn phải có sự tham gia đóng góp đáng kể từ các định chế tài chính lớn như công ty chứng khoán, ngân hàng thương mại, công ty quản lý quỹ, doanh nghiệp bảo hiểm và các công ty công nghệ có doanh thu thực tế trong ngành.
Thêm vào đó, hệ thống phần cứng và máy chủ phải đặt hoàn toàn tại Việt Nam, đồng thời hệ thống công nghệ thông tin phải đạt tiêu chuẩn an toàn cấp độ bốn nhằm hạn chế tối đa nguy cơ bị tấn công gây thất thoát tài sản. Các tổ chức này cũng có nghĩa vụ công bố thông tin định kỳ và bất thường tương tự như các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán để đảm bảo tính minh bạch tối đa.
Về định hướng phát triển trong tương lai, ông Tô Trần Hòa cho biết cơ quan quản lý sẽ tiếp tục nghiên cứu và đánh giá sâu hơn để áp dụng các sản phẩm tài chính mới như dịch vụ cho vay ký quỹ, cho vay tài sản mã hóa và các sản phẩm phái sinh tài sản mã hóa. Các cơ quan chức năng sẽ nỗ lực nâng cao nhận thức cho cộng đồng nhà đầu tư, đồng thời phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ ngành để quản lý thị trường hiệu quả.
