Trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng cao cho năm 2026, câu hỏi “dòng tiền nên đi đâu” không chỉ là vấn đề vĩ mô mà còn là nỗi trăn trở rất thực của hàng triệu người có thu nhập trung bình.
Chia sẻ tại talkshow Chính sách tiền tệ 2026, TS. Phạm Xuân Hòe – Nguyên Phó Viện trưởng Viện Chiến lược Ngân hàng (Ngân hàng Nhà nước Việt Nam), đã đưa ra những khuyến nghị thẳng thắn, thực tế, đặc biệt dành cho nhóm thu nhập trung bình - nhóm dễ bị “cuốn” theo tăng trưởng nhưng cũng dễ tổn thương nhất trước biến động tài sản.
Theo ông Phạm Xuân Hòe, với người thu nhập trung bình, khả năng tích lũy không lớn, vì vậy không thể cùng lúc “ôm” nhiều kênh đầu tư.
“Người thu nhập trung bình về cơ bản chỉ xoay quanh ba kênh: Tiết kiệm, bất động sản và chứng khoán. Nhưng thứ tự ưu tiên phải rất rõ”, ông nhấn mạnh.
Tiết kiệm vẫn là nền tảng
Ưu tiên số một, theo ông Hòe, vẫn là gửi tiết kiệm tích lũy. Không phải tiết kiệm thụ động, mà là các sản phẩm tiết kiệm bậc thang, gửi góp định kỳ - những công cụ đang được hệ thống ngân hàng thiết kế ngày càng linh hoạt.
“Gửi dần, tích lũy dần, đến khi đạt một ngưỡng nhất định thì mới nghĩ đến chuyện đầu tư tài sản lớn hơn”, ông nói.
Đây là cách để người thu nhập trung bình giữ được kỷ luật tài chính, tránh rơi vào vòng xoáy vay nợ quá sớm.
Bất động sản: Chỉ nên là bất động sản sinh lời
Khác với tâm lý phổ biến “có tiền là mua đất”, ông Phạm Xuân Hòe đặc biệt lưu ý: Chỉ nên đầu tư vào bất động sản sinh lời, không phải bất động sản nói chung.
“Tôi không nói đến đất nền, nhà cao cấp hay đầu cơ. Tôi nói đến bất động sản có dòng tiền”, ông thẳng thắn.
Theo đó, khi đã tích lũy được khoảng 50–60% giá trị tài sản, người mua có thể cân nhắc vay khoảng 40–45% để đầu tư vào bất động sản có khả năng tạo dòng tiền đủ trả nợ và giữ tài sản lâu dài.
Đây được xem là bước chuyển thể từ tiết kiệm sang đầu tư, nhưng chỉ phù hợp khi dòng tiền cá nhân đủ an toàn.
Chứng khoán: Hãy đầu tư qua quỹ để hạn chế rủi ro
Về chứng khoán, ông Hòe nhìn nhận triển vọng năm 2026 là khá tích cực, nếu tăng trưởng đạt khoảng 10%, lạm phát được kiểm soát và môi trường vĩ mô ổn định.
Tuy nhiên, với người thu nhập trung bình, chứng khoán không phải sân chơi dễ dàng.
“Người ta còn đang rất vất vả mưu sinh, không có thời gian ngồi chọn cổ phiếu, đọc báo cáo. Đầu tư chứng khoán còn cần ‘duyên’ với ngành, với mã”, ông nói.
Vì vậy, lời khuyên của ông là: Nếu tham gia chứng khoán, hãy đi qua các quỹ đầu tư, nơi rủi ro được phân tán, có bảo toàn một phần vốn gốc, thay vì tự mua bán và dễ rơi vào trạng thái bán tháo khi thị trường biến động.
Ba việc Chính phủ cần làm để dòng tiền vào sản xuất
Từ góc độ chính sách, ông Phạm Xuân Hòe cảnh báo, tăng trưởng cao nếu không đi kèm với kiểm soát dòng tiền sẽ dẫn tới "bong bóng" tài sản và bất bình đẳng gia tăng.
Theo ông, ưu tiên số một của Ngân hàng Nhà nước năm 2026 vẫn là kiểm soát lạm phát và cung tín dụng, dù công cụ hạn mức tín dụng mang tính hành chính sẽ từng bước được điều chỉnh.
“Chúng ta đã từng trả giá rất đắt cho lạm phát năm 2011. Bài học đó không được phép lặp lại”, ông nhấn mạnh.
Song song với chính sách tiền tệ, ông Hòe cho rằng Chính phủ cần triển khai đồng thời 3 nhóm giải pháp then chốt:
Thứ nhất, đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, cải thiện quy trình giải ngân để vốn nhanh chóng đi vào nền kinh tế, tạo vòng quay tín dụng lành mạnh.
Thứ hai, điều chỉnh căn cơ thị trường bất động sản: Kiểm soát đòn bẩy tài chính của doanh nghiệp, xử lý tồn kho, minh bạch quỹ đất và hạn chế tình trạng “ôm đất, cắm tôn”.
Thứ ba, hoàn thiện thể chế theo đúng kinh tế thị trường, điều hành bằng công cụ thị trường thay vì mệnh lệnh hành chính. Trong đó, ông đặc biệt đề xuất các chính sách tài khóa - tín dụng ưu đãi cho doanh nghiệp xanh, ESG và thậm chí là xây dựng quỹ tái cấp vốn xanh để định hướng dòng tiền dài hạn
