Kiến trúc bảo mật 3 lớp của TCEX gồm những gì để bảo vệ tài sản của nhà đầu tư?

Bài học từ thị trường quốc tế cho TCEX

Tại Hội nghị “Tài sản mã hóa và Tương lai thị trường tài chính số” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước tổ chức ngày 5/6 tại Hà Nội, TCEX đã giới thiệu mô hình kiến trúc bảo mật 3 lớp được xây dựng nhằm bảo vệ toàn diện tài sản nhà đầu tư. Mô hình này được kỳ vọng góp phần củng cố niềm tin thị trường trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước triển khai cơ chế thí điểm đối với tài sản mã hóa.

Sáng 5/6, tại Hội nghị “Tài sản mã hóa và Tương lai thị trường tài chính số” do Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) tổ chức, nhiều vấn đề liên quan đến sự phát triển của thị trường tài sản mã hóa (TSMH) tại Việt Nam đã được đưa ra thảo luận. Trong đó, câu chuyện về an toàn tài sản và bảo vệ nhà đầu tư thu hút sự quan tâm đặc biệt khi Việt Nam đang bước vào giai đoạn thí điểm thị trường TSMH theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP.

Theo tài liệu được chia sẻ từ phía TCEX, kinh nghiệm quốc tế cho thấy những tổn thất lớn nhất trên thị trường tài sản mã hóa không xuất phát từ biến động giá mà đến từ những lỗ hổng trong vận hành, lưu ký và kiểm soát nội bộ của các nền tảng giao dịch. Trong hơn một thập kỷ phát triển của ngành công nghiệp tài sản mã hóa toàn cầu, hàng loạt sự cố lớn đã để lại những bài học sâu sắc về quản trị rủi ro và bảo vệ tài sản khách hàng.

Năm 2014, sàn giao dịch Mt. Gox mất khoảng 850.000 BTC sau nhiều năm tài sản bị rút khỏi hệ thống mà không được phát hiện. Đến năm 2018, Coincheck ghi nhận thiệt hại khoảng 534 triệu USD khi ví nóng bị tấn công do tài sản được lưu trữ tập trung tại một điểm duy nhất.

Năm 2022, sự sụp đổ của FTX gây chấn động thị trường với khoản thất thoát ước tính khoảng 8,9 tỷ USD, xuất phát từ việc không tách bạch tài sản của khách hàng với tài sản của doanh nghiệp. Một năm sau đó, Binance bị xử phạt 4,3 tỷ USD liên quan đến những thiếu sót trong chương trình phòng chống rửa tiền.

Gần đây nhất, năm 2025, Bybit ghi nhận tổn thất khoảng 1,5 tỷ USD khi quy trình ký giao dịch bị thao túng thông qua giao diện giả mạo. Những sự kiện này cho thấy các rủi ro lớn nhất của thị trường tài sản mã hóa thường xuất phát từ hạ tầng vận hành, mô hình lưu ký và năng lực tuân thủ của các tổ chức trung gian.

Tấm khiên 3 lớp của TCEX

Từ những bài học thực tiễn của thị trường quốc tế, TCEX cho biết đã phát triển mô hình kiến trúc bảo mật 3 lớp với nhà đầu tư là trung tâm của hệ thống bảo vệ.

Lớp đầu tiên tập trung vào hạ tầng và an ninh hệ thống nhằm ngăn chặn các nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài và đảm bảo hoạt động liên tục của nền tảng. Theo doanh nghiệp, hệ thống được xây dựng theo tiêu chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4, kết hợp nhiều lớp bảo vệ như phân tách vùng mạng, mã hóa dữ liệu và kiểm soát truy cập. Trung tâm giám sát an ninh hoạt động 24/7 giúp phát hiện các dấu hiệu bất thường theo thời gian thực, đồng thời hệ thống được kiểm thử định kỳ bởi đơn vị độc lập nhằm đánh giá và khắc phục các lỗ hổng tiềm ẩn.

Lớp thứ hai là cơ chế lưu ký và bảo vệ tài sản. TCEX cho biết tài sản của khách hàng được tách biệt hoàn toàn với tài sản của sàn giao dịch. Phần lớn tài sản được lưu trữ trong ví lạnh, trong khi ví nóng chỉ duy trì lượng tài sản cần thiết phục vụ thanh khoản giao dịch. Các khóa bảo mật được quản lý bằng công nghệ MPC kết hợp Multisig nhằm hạn chế rủi ro từ việc một cá nhân hoặc một điểm lỗi duy nhất có thể kiểm soát tài sản. Doanh nghiệp cũng áp dụng cơ chế Proof of Reserves cùng hoạt động kiểm toán độc lập để bảo đảm khả năng đáp ứng đầy đủ nghĩa vụ đối với nhà đầu tư.

Lớp bảo vệ thứ ba tập trung vào tuân thủ pháp lý và phòng chống tội phạm tài chính. Nhà đầu tư được xác minh danh tính thông qua quy trình eKYC tích hợp công nghệ sinh trắc học và kiểm tra sống. Hệ thống phòng chống rửa tiền và tài trợ khủng bố (AML/CFT) được triển khai nhằm sàng lọc danh sách trừng phạt và giám sát giao dịch theo thời gian thực. 

TCEX cho rằng niềm tin là yếu tố cốt lõi quyết định sự phát triển của thị trường tài sản mã hóa. Theo đó, việc xây dựng các tiêu chuẩn bảo mật, cơ chế giám sát và khung tuân thủ đồng bộ sẽ là nền tảng quan trọng giúp thị trường vận hành minh bạch, an toàn và bền vững trong giai đoạn phát triển mới.

Tại hội nghị, doanh nghiệp cũng kiến nghị xây dựng bộ tiêu chuẩn an toàn và vận hành thống nhất cho các sàn giao dịch được cấp phép, đồng thời tăng cường cơ chế chia sẻ thông tin giữa các thành viên thị trường với cơ quan quản lý. Việc mở rộng hợp tác giữa các sàn giao dịch trong nước và quốc tế được xem là giải pháp cần thiết nhằm nâng cao năng lực phòng ngừa, truy vết và ứng phó với các rủi ro xuyên biên giới trong tương lai.