Hệ sinh thái tài sản mã hóa tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn định hình rõ nét khi Hà Nội quyết liệt triển khai các chính sách mới, đồng thời trở thành địa phương đầu tiên chi 600 tỷ đồng vốn mồi để thúc đẩy lĩnh vực này. Đây được xem là động thái mang tính bước ngoặt trong bối cảnh Thủ đô đang tăng tốc chuyển đổi sang nền kinh tế số với những mục tiêu tăng trưởng đầy tham vọng.
Thông tin trên được đưa ra tại Diễn đàn Quản trị Doanh nghiệp Việt Nam 2025 diễn ra ngày 10/12. Tại đây, các chuyên gia và nhà quản lý đã cùng thảo luận về bức tranh tài sản số đang dần hoàn thiện cấu trúc pháp lý và hạ tầng tại Việt Nam.
Định hình lại khái niệm và niềm tin trong kinh tế số
Phát biểu tại diễn đàn, Tiến sĩ Trần Quý, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế Số Việt Nam, nhận định rằng tài sản số không đơn thuần là câu chuyện số hóa dữ liệu. Đó là quá trình phức tạp nhằm ánh xạ các tài sản thực sang môi trường số, nơi chúng đòi hỏi được định danh cụ thể và quản trị bằng các chuẩn mực pháp lý hoàn toàn mới.
Ông Quý nhấn mạnh, trong nền kinh tế On-chain, khi các giao dịch diễn ra hoàn toàn trên không gian mạng, yếu tố xác thực và niềm tin đóng vai trò tối quan trọng. Khác với đời sống thực nơi con người nhận diện qua sự hiện diện vật lý, môi trường blockchain vận hành phi tuyến, buộc phải có cơ chế giám sát minh bạch và chuẩn hóa để đảm bảo tính toàn vẹn của dữ liệu.
Phân tích sâu hơn về cấu trúc thị trường, Viện trưởng Viện Phát triển Kinh tế Số cho biết hệ sinh thái tại Việt Nam đang hình thành xoay quanh hai trụ cột chính là tài sản số (VA) và nhà cung cấp dịch vụ tài sản số (VASP). Song hành cùng đó là các đơn vị bổ trợ như thẩm định giá, lưu ký và kiểm định công nghệ, tạo nên một cấu trúc tương đồng thị trường vốn truyền thống nhưng vận hành trên nền tảng công nghệ tiên tiến.
Đánh giá về Nghị quyết 05/2025/NQ-CP – văn bản pháp lý nền tảng cho việc thí điểm thị trường tài sản mã hóa – ông Quý cho rằng việc giới hạn 5 đơn vị tham gia thử nghiệm là bước đi hợp lý. Ông so sánh điều này với thị trường chứng khoán, nơi số lượng sàn giao dịch không quyết định thành công bằng cơ chế vận hành và năng lực giám sát chặt chẽ.
Bên cạnh đó, vị chuyên gia cũng thẳng thắn đề cập đến "phần chìm" của thị trường, nơi tồn tại thực trạng đầu tư tự phát trong nhiều năm qua. Ước tính có khoảng 20% nhà đầu tư Việt Nam từng tham gia vào nhóm này, nơi tài sản đôi khi được tạo ra chỉ bằng "một phím Enter" thiếu sự bảo chứng. Mục tiêu cốt lõi của Nghị quyết 05 chính là đưa phần thị trường này vào khuôn khổ, thiết lập cây cầu nối giữa hoạt động phi chính thức và thị trường được giám sát, dựa trên nền tảng pháp luật và công nghệ chuẩn hóa nhằm giảm thiểu rủi ro.
Hà Nội "đốt đuốc" tìm nhân tài, lập quỹ đầu tư tiên phong
Từ góc độ quản lý địa phương, ông Trần Anh Tuấn, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội, khẳng định chính sách là yếu tố then chốt quyết định năng lực cạnh tranh. Hà Nội hiện nắm giữ lợi thế lớn nhờ Luật Thủ đô sửa đổi 2024 với nhiều điều khoản mở đường cho khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Thành phố đang tích cực vận dụng các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị và luật chuyên ngành để triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), trong đó tài sản số được xác định là một trong bốn nhóm ưu tiên hàng đầu.
Điểm nhấn đáng chú ý nhất là việc Hà Nội trở thành địa phương đầu tiên tại Việt Nam thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm sử dụng ngân sách Thành phố. Với số vốn ban đầu 600 tỷ đồng, quỹ đã thu hút sự tham gia của gần 10 nhà đầu tư lớn, tạo nguồn lực mạnh mẽ hỗ trợ các doanh nghiệp công nghệ và dự án tài sản số trong giai đoạn khởi tạo.
Ông Tuấn cho biết, Hà Nội không đặt mục tiêu so sánh với các địa phương khác trong nước mà hướng tới chuẩn cạnh tranh khu vực và quốc tế. Mặc dù chưa được định danh chính thức là trung tâm tài chính quốc tế, ông tin tưởng Hà Nội sẽ sớm đạt được vị thế này nhờ chiến lược đầu tư bài bản vào con người. Thành phố đang ráo riết "đốt đuốc" tìm kiếm nhân tài chất lượng cao, từ kiến trúc sư dữ liệu, kỹ sư trưởng công nghệ đến các chuyên gia về tài sản số, nhằm xây dựng nền móng vững chắc cho các mô hình kinh tế mới.
Những động thái quyết liệt này nhằm phục vụ mục tiêu lớn trong giai đoạn 2026–2030, đưa tỷ trọng kinh tế số vượt mốc 40% GDP và duy trì mức tăng trưởng khoảng 11% mỗi năm. Đây là mức tăng trưởng đầy thách thức nếu chỉ dựa trên mô hình kinh tế truyền thống, do đó, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và thị trường tài sản số được kỳ vọng là chìa khóa mở ra động lực tăng trưởng mới bền vững cho Thủ đô.
