Phát biểu trong cuộc trao đổi với Alan Murray của Viện Lãnh đạo WSJ tại Diễn đàn Kinh tế Thế giới ở Davos tuần trước, ông Dalio cho rằng thế giới đang chứng kiến sự hội tụ nguy hiểm của bốn yếu tố: nợ công, dòng vốn, chính trị nội địa và xung đột địa chính trị.
Ông nhấn mạnh, chu kỳ nợ vận hành theo cùng một logic, dù là với cá nhân hay quốc gia, chỉ khác ở chỗ chính phủ có thể in tiền.
“Khi mức nợ thấp so với thu nhập, bạn có thể vay thêm mà không gặp vấn đề gì. Nhưng khi nợ và chi phí trả nợ tăng cao, khả năng chi tiêu sẽ bị bóp nghẹt. Đó là lúc khủng hoảng tài chính bắt đầu hình thành”, ông nói.
Theo ông, vấn đề không chỉ nằm ở quy mô nợ, mà còn ở cung cầu. “Nợ của người này chính là tài sản của người khác. Nếu bạn phát hành quá nhiều trái phiếu, người mua sẽ chỉ chấp nhận khi lợi suất thực đủ hấp dẫn. Nếu không, họ sẽ rút lui”.
“Thế giới đang ngập trong nợ, trong khi các chính phủ vẫn tiếp tục bán thêm nợ. Vậy câu hỏi là: ai sẽ mua?” Dalio đặt vấn đề.
Địa chính trị làm gia tăng rủi ro hệ thống
Theo Dalio, căng thẳng địa chính trị làm rủi ro hệ thống gia tăng đáng kể. Ông cho rằng chiến tranh thương mại, xung đột vốn và các biện pháp trừng phạt tài chính đang khiến người nắm giữ tài sản bằng USD ngày càng cảm thấy bất an.
“Nếu bạn là Trung Quốc, bạn có lo ngại nguy cơ bị trừng phạt không. Nếu bạn là Mỹ, đó cũng là một dạng rủi ro không thể chấp nhận. Trong môi trường giống như chiến tranh kinh tế, rủi ro tài chính không còn thuần túy là vấn đề thị trường, mà trở thành vấn đề an ninh”, ông nói.
Chính bối cảnh này khiến các ngân hàng trung ương và nhà đầu tư tổ chức bắt đầu tái cấu trúc danh mục dự trữ, giảm nắm giữ tiền pháp định và gia tăng tích trữ vàng.
“Những gì đang diễn ra là sự dịch chuyển danh mục dự trữ: các ngân hàng trung ương đang chuyển sang vàng. Hiện nay, vàng đã trở thành loại tiền tệ lớn thứ 2 trong hệ thống dự trữ toàn cầu”, Dalio nhận định.
Ông cho rằng đà tăng mạnh của giá vàng không phải là hiện tượng đầu cơ đơn thuần. “Tại sao giá vàng tăng? Vì các ngân hàng trung ương và quỹ đầu tư quốc gia đang tích trữ nó. Đơn giản vì vàng an toàn hơn”.
Điều gì thực sự đang xảy ra?
Dalio tỏ ra ngạc nhiên khi nhiều người vẫn bất ngờ trước những biến động lớn của thị trường.
“Tôi thấy khó hiểu khi mỗi ngày mọi người đọc tin tức và lại bàng hoàng vì những điều chưa từng trải qua. Hãy kết nối các mảnh ghép lại: tiền đang ở đâu, ai đang mua vàng, chuyện gì đang xảy ra trong nước và trên thế giới. Chẳng phải bức tranh đã rất rõ ràng hay sao?” ông nói.
Trong bài viết trên LinkedIn ngày 30/10, Dalio lập luận rằng vàng nên được xem là một dạng tiền tệ cơ bản hơn là tài sản đầu cơ, và nhà đầu tư nên phân bổ 5% đến 15% danh mục vào vàng, thậm chí cao hơn trong bối cảnh chiến tranh hoặc tiền pháp định mất giá.
“Không thể phủ nhận rằng vàng là tiền tệ, và là loại tiền có rủi ro mất giá và bị tịch thu thấp nhất”, ông khẳng định.
Dalio chỉ ra rằng trong lịch sử, các hệ thống tiền tệ thường tồn tại dưới hai dạng: tiền gắn với tài sản hữu hình như vàng hoặc bạc, và tiền pháp định không được bảo đảm bằng bất kỳ tài sản nào. Cả hai mô hình đều từng sụp đổ khi gánh nợ vượt quá sức chịu đựng.
Trước năm 1913, khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ chưa ra đời, các quốc gia thường chấp nhận con đường giảm phát và vỡ nợ. Sau khi có ngân hàng trung ương, họ lại chọn in tiền, dẫn đến lạm phát và đồng tiền mất giá. Cả hai kịch bản đều kết thúc bằng khủng hoảng nợ và tiền tệ quy mô lớn.
Kể từ năm 1971, khi thế giới chính thức bước vào kỷ nguyên tiền pháp định hoàn toàn, Dalio cho rằng những bài học lịch sử này càng trở nên cấp thiết. “Trong mọi cuộc khủng hoảng tiền tệ lớn, vàng đều hoạt động tốt như một loại tiền thay thế cho tiền giấy, giúp bảo toàn sức mua trong dài hạn”, ông nói.
Vàng vượt trội trong khủng hoảng
Theo Dalio, một trong những ưu thế lớn nhất của vàng là rủi ro bị tịch thu thấp. “Vàng không phụ thuộc vào lời hứa trả nợ của bất kỳ ai, và cũng khó bị một chính phủ hay tổ chức nào kiểm soát tuyệt đối.”
Chính vì vậy, trong các giai đoạn khủng hoảng tiền tệ, nợ nần hoặc chiến tranh, giá trị của vàng thường tăng vọt, hay nói đúng hơn là nó ít bị mất giá hơn so với tiền pháp định.
“Đó là lý do vàng vẫn giữ vị thế là loại tiền tệ cơ bản nhất xuyên suốt lịch sử, với thành tích bảo toàn sức mua vượt trội,” Dalio nhấn mạnh.
Dalio cho biết ông không coi vàng là công cụ đầu cơ ngắn hạn, mà là một phần cấu thành của chiến lược phân bổ tài sản dài hạn.
“Tôi đánh giá vàng như mọi tài sản khác, dựa trên lợi suất kỳ vọng, rủi ro, tương quan và thanh khoản. Tôi coi vàng như một dạng tiền tệ trong danh mục, tương tự như nắm giữ tiền mặt nhưng với đặc tính bảo toàn giá trị tốt hơn trong khủng hoảng”, ông viết.
Dalio nhấn mạnh việc nắm giữ vàng là quyết định phân bổ tài sản chiến lược, không phải quyết định canh thời điểm thị trường.
“Khi được hỏi có nên mua hay bán vàng lúc này không, tôi luôn nói đó là câu hỏi thứ yếu. Điều quan trọng hơn là bạn nên nắm giữ bao nhiêu vàng trong chiến lược tổng thể”, Dalio nói.
Dựa trên phân tích của mình, ông cho rằng tỷ trọng hợp lý nằm trong khoảng 5 % đến 15 %, tùy cấu trúc danh mục và mức độ chấp nhận rủi ro. Tỷ lệ này có thể tăng trong giai đoạn hệ thống tiền tệ bất ổn, chiến tranh kinh tế hoặc rủi ro trừng phạt gia tăng, và giảm khi môi trường ổn định hơn.
Ông kết luận: “Vàng là một loại tiền tệ cơ bản mà mỗi danh mục đầu tư nên sở hữu ít nhất một phần. Trên thực tế, phần lớn nhà đầu tư hiện nay không nắm giữ bất kỳ lượng vàng nào. Đó mới là rủi ro lớn nhất”.
Song song với dòng vốn rút khỏi trái phiếu để chuyển sang vàng, thị trường tài sản số cũng ghi nhận phản ứng nhạy cảm trước các tín hiệu bất ổn vĩ mô. Bitcoin – thường được ví như “vàng kỹ thuật số” – có xu hướng biến động mạnh mỗi khi lợi suất trái phiếu Mỹ thay đổi hoặc đồng USD suy yếu. Trên các sàn giao dịch quốc tế như Binance, Bybit và BingX, khối lượng giao dịch các cặp BTC/USDT và ETH/USDT thường gia tăng rõ rệt trong các giai đoạn thị trường toàn cầu xuất hiện rủi ro hệ thống. Điều này phản ánh xu hướng đa dạng hóa danh mục của nhà đầu tư hiện đại, khi vàng và crypto ngày càng được xem như hai kênh phòng vệ song song trước nguy cơ tiền pháp định mất giá.
Trên thị trường, giá vàng thế giới đã vượt mốc 5.550 USD/ounce để lập kỷ lục lịch sử mới, nối tiếp cú bứt phá mạnh nhất kể từ tháng 3/2020 trong phiên trước đó, sau khi xuất hiện thông tin về khả năng xảy ra một cuộc xung đột nhằm vào Iran.
Theo Kitco
