Mới nghe tin tăng lương, giá cả đã tăng 5-10%
Chiều 12/11, Quốc hội thảo luận tại hội trường về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giá. Đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) nhấn mạnh, việc bình ổn giá theo cơ chế thị trường hiện nay là hết sức cần thiết, nhưng trong thực tế, công tác này vẫn gặp nhiều khó khăn.
Theo ông, phần lớn mặt hàng thiết yếu và hàng tiêu dùng hiện nay được các thương nhân định giá dựa trên cung – cầu, chi phí đầu vào và biến động nguyên liệu. Khi nhu cầu tăng, giá tăng; khi nhu cầu giảm, giá giảm. Dù nhìn chung giá cả trong nước thời gian qua ổn định và lạm phát được kiểm soát, vẫn tồn tại những biến động đáng chú ý.
“Chỉ mới có chủ trương tăng lương cho cán bộ, công chức, thậm chí mới chỉ là thông tin ‘sẽ tăng’, giá cả ngoài thị trường đã lập tức nhảy 5–10%,” ông Hòa nêu, đồng thời đặt câu hỏi: “Vậy trong trường hợp đó, có thể gọi là bình ổn giá hay không? Biện pháp cụ thể của Nhà nước để xử lý tình huống này là gì?”
Ông đề nghị dự thảo Luật cần quy định rõ giải pháp bình ổn giá theo cơ chế thị trường, nhằm tăng tính khả thi và hiệu quả trong thực thi.
Dự thảo Luật giao nhiệm vụ cho UBND cấp xã phối hợp với các ngành chức năng của tỉnh trong việc triển khai bình ổn giá. Tuy nhiên, đại biểu Hòa bày tỏ lo ngại: Cán bộ cấp xã hiện nay thiếu chuyên môn để đảm đương công tác chuyên ngành này. Ông đề nghị luật nên quy định rõ trách nhiệm, quyền hạn của UBND cấp xã, cũng như cơ chế phối hợp với cơ quan chuyên môn cấp tỉnh, tránh tình trạng lúng túng hoặc chồng chéo khi triển khai.
Về danh mục mặt hàng bình ổn giá, đại biểu Phạm Văn Hòa nhấn mạnh cần đánh giá kỹ để xác định mặt hàng nào giữ, mặt hàng nào loại bỏ hoặc bổ sung. Ông đề xuất xem xét đưa vàng vào diện bình ổn giá, do giá vàng biến động mạnh, chênh lệch với thế giới và ảnh hưởng lớn đến tâm lý, tiêu dùng xã hội.
Cần tiêu chí khoa học để xác định hàng hóa do Nhà nước định giá
Trong khi đó, Đại biểu Thạch Phước Bình (Vĩnh Long) cho rằng tiêu chí hiện nay để xác định hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá còn mang tính định tính, chủ yếu dựa trên mức độ ảnh hưởng đến ổn định kinh tế – xã hội. Điều này dẫn đến việc đưa hay rút mặt hàng khỏi danh mục thiếu căn cứ khoa học và chưa thống nhất.
Ông Bình dẫn chứng, từng có thời kỳ xăng dầu, vật liệu xây dựng, dịch vụ y tế, giáo dục được đưa vào danh mục, nhưng không có tiêu chí đo lường cụ thể.
Về thẩm quyền và cơ chế điều chỉnh danh mục, ông Thạch Phước Bình cho biết, việc điều chỉnh qua nhiều cấp gây độ trễ lớn, trong khi giá thị trường có thể biến động chỉ trong vài ngày, như trường hợp xăng dầu, phân bón, thuốc chữa bệnh.
Ông đề xuất bổ sung cơ chế linh hoạt, cho phép Chính phủ tạm thời điều chỉnh danh mục tối đa 6 tháng khi cần thiết để bình ổn thị trường, sau đó báo cáo Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét và quyết định tại kỳ họp gần nhất. Cách này vừa đảm bảo tính chủ động của Chính phủ trong quản lý giá, vừa giữ nguyên tắc giám sát của Quốc hội.
