Nghị quyết 05 tạo lực đẩy cho thị trường
Trong làn sóng tái cấu trúc thị trường tài chính số toàn cầu, các chuyên gia cho rằng lợi thế của Việt Nam không nằm ở việc chạy đua tốc độ, mà ở khả năng xây dựng nền tảng thể chế và tiêu chuẩn quản trị rủi ro ngay từ giai đoạn đầu. Đây được xem là yếu tố cốt lõi để định vị quốc gia trong thị trường tài sản mã hóa, đặc biệt là với nhóm tài sản thực được số hóa (RWA).
Tại hội thảo “Giải pháp mã hóa tài sản thực: Cân bằng lợi ích và quản trị rủi ro cho nhà đầu tư” do Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam tổ chức ngày 7/4, Trung tướng Đặng Vũ Sơn, Cố vấn cấp cao của Hiệp hội nhận định rằng nếu được thiết kế đúng cách, tài sản mã hóa không chỉ mở ra một kênh đầu tư mới mà còn có thể trở thành nền tảng hạ tầng niềm tin số cho toàn bộ nền kinh tế.
Theo ông Sơn, cơ hội lớn nhất của Việt Nam không phải là đi nhanh, mà là “đi đúng ngay từ đầu”. Trong bối cảnh thị trường vốn toàn cầu đang chuyển mình mạnh mẽ dưới tác động của công nghệ blockchain, cách tiếp cận bài bản về thể chế, tiêu chuẩn và quản trị sẽ quyết định mức độ tham gia của Việt Nam vào cấu trúc tài chính số đang hình thành.
Thực tế quốc tế cho thấy xu hướng token hóa tài sản đã vượt qua giai đoạn thử nghiệm. Nhiều loại tài sản như vàng, trái phiếu hay bất động sản đã được chuyển đổi thành các chứng chỉ số trên blockchain, cho phép phân mảnh, giao dịch liên tục và tiếp cận nhà đầu tư toàn cầu. Với mức độ chấp nhận tài sản mã hóa cao cùng tốc độ số hóa nhanh, Việt Nam được đánh giá có khả năng bước vào chu kỳ RWA sớm và mạnh mẽ.
Trong bối cảnh Việt Nam chuẩn bị thí điểm các sàn giao dịch tài sản mã hóa theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP của Chính phủ, việc xây dựng khuôn khổ vận hành rõ ràng cho các loại tài sản đưa lên sàn trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Theo ông Nghiêm Minh Hoàng, Trưởng ban RWA thuộc Câu lạc bộ Đầu tư Tài sản số Việt Nam cho biết, RWA là các tài sản trong thế giới thực như vàng, bất động sản hay trái phiếu được số hóa trên blockchain nhằm tăng khả năng giao dịch, phân chia và quản lý.
Theo dự báo của Boston Consulting Group, quy mô thị trường RWA toàn cầu có thể đạt 19.000 tỷ USD vào năm 2033, tương đương khoảng 10% GDP toàn cầu. Tại Việt Nam, quy mô thị trường này được kỳ vọng đạt 70–80 tỷ USD vào năm 2030, cho thấy dư địa tăng trưởng đáng kể.
Nghị quyết 05/2025/NQ-CP được xem là bước đi quan trọng khi lần đầu tiên mở ra cơ chế thí điểm cho thị trường tài sản mã hóa. Chính sách này phân tách rõ giữa token không có tài sản đảm bảo và token gắn với tài sản thực, trong đó nhóm thứ hai đang được ưu tiên phát triển.
Ở giai đoạn đầu, các tổ chức phát hành trong nước chủ yếu hướng đến nhà đầu tư nước ngoài, trong khi thị trường nội địa chưa được mở cửa hoàn toàn. Tuy nhiên, theo ông Hoàng, yếu tố thanh khoản trong nước sẽ đóng vai trò then chốt cho sự phát triển bền vững. Khi thị trường vận hành ổn định và các đơn vị chứng minh được năng lực tuân thủ, khả năng mở rộng cho nhà đầu tư trong nước có thể đến sớm hơn dự kiến.
So với nhiều quốc gia còn đang loay hoay với khung pháp lý, cách tiếp cận chủ động của Việt Nam được đánh giá là tín hiệu tích cực. Song song với việc quản lý tài sản mã hóa, Việt Nam cũng đang thúc đẩy blockchain như một công nghệ chiến lược quốc gia, hướng tới mục tiêu hoàn thiện cả hạ tầng pháp lý lẫn công nghệ trong giai đoạn 2026–2027.
Cơ hội lớn đi kèm thách thức không nhỏ
Dù tiềm năng rộng mở, các chuyên gia cũng cảnh báo RWA là lĩnh vực phức tạp, đòi hỏi mức độ minh bạch và tuân thủ cao. Những vụ việc như Hanagold trước đây cho thấy rủi ro không chỉ đến từ công nghệ mà còn từ cách vận hành thị trường.
Theo ông Nghiêm Minh Hoàng, rủi ro trong RWA có thể chia thành ba nhóm chính. Thứ nhất là rủi ro tài sản cơ sở, bao gồm vấn đề lưu ký, tính minh bạch của dự trữ và quyền sở hữu pháp lý. Nhà đầu tư nắm giữ token thường không có quyền trực tiếp với tài sản, đồng nghĩa với việc khả năng thu hồi có thể bị hạn chế nếu đơn vị phát hành gặp sự cố.
Thứ hai là rủi ro cấu trúc tài chính. Một số mô hình có thể tồn tại khoảng trống giữa thời điểm huy động vốn và thời điểm mua tài sản thực, tạo ra bất cân xứng lợi ích. Ngoài ra, nguy cơ sử dụng vốn sai mục đích hoặc phát hành vượt quá tài sản bảo chứng cũng là những vấn đề cần được kiểm soát chặt chẽ.
Thứ ba là rủi ro công nghệ và thị trường. Thanh khoản trên nền tảng số đôi khi chỉ mang tính danh nghĩa, trong khi việc quy đổi sang tài sản thực có thể gặp nhiều hạn chế về thời gian và chi phí. Bên cạnh đó, các rủi ro từ hợp đồng thông minh và hạ tầng kỹ thuật vẫn luôn hiện hữu.
Ở góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Chinh, nhà sáng lập DDC Holdings cho rằng việc mã hóa tài sản thực có thể giúp cải thiện thanh khoản, cắt giảm trung gian và nâng cao tiêu chuẩn thị trường. Tuy nhiên, điều kiện tiên quyết vẫn là chất lượng của tài sản bảo chứng. Tài sản phải rõ ràng về pháp lý, minh bạch về giá trị và có khả năng định giá đáng tin cậy.
Các chuyên gia đồng thuận rằng RWA là xu hướng tất yếu của tài chính số. Tuy nhiên, yếu tố quyết định thành công không nằm ở công nghệ, mà ở khả năng xây dựng khung pháp lý, tiêu chuẩn vận hành và hệ thống quản trị rủi ro minh bạch, nhất quán.
Trong bối cảnh Việt Nam đang từng bước tham gia sâu hơn vào hệ sinh thái tài chính toàn cầu, cách tiếp cận thận trọng nhưng chủ động được kỳ vọng sẽ giúp thị trường RWA phát triển bền vững, tận dụng cơ hội mà vẫn kiểm soát tốt rủi ro trong những năm tới.
