Trong chương trình Tài chính Kinh doanh phát sóng trên VTV1 vào trưa ngày 16/3, câu chuyện ứng dụng công nghệ blockchain trong truy xuất nguồn gốc thực phẩm đã được nhắc đến như một giải pháp nhằm tăng cường minh bạch trong chuỗi cung ứng. Khi vấn đề an toàn thực phẩm vẫn là mối quan tâm lớn của xã hội, việc áp dụng các công nghệ mới được kỳ vọng sẽ giúp người tiêu dùng có thêm công cụ để kiểm chứng thông tin về sản phẩm.
Blockchain và cách mạng truy xuất
Blockchain là hệ thống lưu trữ dữ liệu theo chuỗi khối, trong đó các thông tin sau khi được ghi nhận sẽ rất khó bị chỉnh sửa hoặc xóa bỏ. Nhờ đặc tính này, công nghệ được xem là công cụ hiệu quả để ghi lại toàn bộ quá trình hình thành của một sản phẩm, từ khâu sản xuất, thu hoạch, vận chuyển cho đến khi được phân phối ra thị trường.
Khi dữ liệu được lưu trữ trên blockchain, người tiêu dùng có thể dễ dàng truy xuất thông tin thông qua mã QR gắn trên sản phẩm. Chỉ với một thao tác quét bằng điện thoại, các thông tin như nơi sản xuất, ngày thu hoạch, đơn vị phân phối hoặc quá trình vận chuyển có thể được hiển thị rõ ràng. Điều này góp phần hạn chế tình trạng làm giả nguồn gốc, đồng thời giúp người mua có thêm cơ sở để lựa chọn sản phẩm an toàn.
Tại Việt Nam, một số hợp tác xã và doanh nghiệp nông nghiệp đã bắt đầu thử nghiệm ứng dụng blockchain trong quản lý dữ liệu sản xuất. Việc số hóa thông tin và đưa lên hệ thống không chỉ giúp nâng cao tính minh bạch mà còn tạo lợi thế cạnh tranh cho sản phẩm, đặc biệt trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng chú trọng đến chất lượng và xuất xứ hàng hóa.
Cải thiện niềm tin của người tiêu dùng với blockchain
Không chỉ tại Việt Nam, blockchain cũng đang được nhiều doanh nghiệp lớn trên thế giới đưa vào thử nghiệm trong lĩnh vực thực phẩm. Một trong những ví dụ điển hình là Walmart, tập đoàn bán lẻ đã áp dụng công nghệ này để theo dõi nguồn gốc nông sản trong hệ thống cung ứng của mình.
Trước đây, việc truy xuất nguồn gốc của một lô hàng trong chuỗi cung ứng có thể mất tới 7 ngày do phải rà soát dữ liệu từ nhiều đơn vị khác nhau. Tuy nhiên, sau khi áp dụng blockchain, thời gian truy xuất đã được rút ngắn xuống chỉ còn khoảng 2,2 giây. Nhờ đó, khi xảy ra sự cố liên quan đến an toàn thực phẩm, doanh nghiệp có thể nhanh chóng xác định lô hàng bị ảnh hưởng để thu hồi kịp thời.
Các chuyên gia cho rằng, khi chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp và trải qua nhiều khâu trung gian, blockchain có thể trở thành một công cụ quan trọng giúp tăng cường tính minh bạch. Dù việc triển khai vẫn còn những thách thức về chi phí và hạ tầng công nghệ, xu hướng ứng dụng blockchain trong lĩnh vực truy xuất nguồn gốc thực phẩm được dự báo sẽ tiếp tục mở rộng trong thời gian tới, góp phần nâng cao mức độ an toàn và niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường thực phẩm.
