Todd Combs, gia nhập Berkshire từ năm 2010 với vai trò quản lý danh mục đầu tư và sau đó kiêm nhiệm CEO của GEICO, từng được xem là một trong những nhân tố quan trọng trong chiến lược kế nhiệm dài hạn. Tuy nhiên, nhân vật này lại quyết định "dứt áo ra đi", chuyển sang JPMorgan Chase để dẫn dắt một nhóm đầu tư chiến lược mới.
Sự ra đi của Combs không chỉ để lại khoảng trống lớn mà còn buộc giới đầu tư phải đặt lại câu hỏi: mô hình quản trị và phân bổ vốn nào sẽ định hình Berkshire sau khi huyền thoại Warren Buffett rút lui khỏi vai trò điều hành?
Trong suốt nhiều thập kỷ, triết lý vận hành của Berkshire Hathaway được xây dựng trên ba trụ cột: phân quyền gần như tuyệt đối cho các công ty con, trụ sở Omaha chỉ duy trì mức độ can thiệp quản lý tối thiểu và Buffett có quyền quyết định tối cao trong phân bổ vốn. Mô hình này không chỉ tạo ra hiệu quả tài chính vượt trội, mà còn hình thành một “bản sắc Berkshire” khiến tập đoàn khác biệt so với các tập đoàn đa ngành truyền thống.
Tuy nhiên, quá trình chuyển giao hiện nay đang cho thấy những điều chỉnh rõ rệt. Greg Abel đã đảm nhận vai trò giám sát quản lý chủ động hơn đối với các doanh nghiệp ngoài mảng bảo hiểm so với cách tiếp cận lịch sử của Buffett. Việc bổ sung thêm các tầng quản lý trung gian ở một số công ty con - động thái từng được xem là đi ngược lại “Berkshire way” - cho thấy tập đoàn đang tìm cách xây dựng một cấu trúc quản trị có tính hệ thống hơn, phù hợp với quy mô doanh nghiệp nghìn tỷ USD.
Việc bổ nhiệm Adam Johnson vào vị trí điều phối các mảng kinh doanh sản phẩm tiêu dùng, dịch vụ và bán lẻ là một minh chứng. Cùng với đó, lần đầu tiên tập đoàn thiết lập chức danh Giám đốc pháp lý nội bộ, đánh dấu một bước rời xa mô hình vận hành tối giản vốn phụ thuộc chủ yếu vào các cố vấn bên ngoài. Những thay đổi này không mang tính cách mạng, nhưng cho thấy Berkshire đang dần tiếp cận với chuẩn mực quản trị của các tập đoàn niêm yết lớn.
Ở cấp độ tài chính, sự chuyển giao cũng đang diễn ra. Giám đốc Tài chính kỳ cựu Marc Hamburg sẽ nghỉ hưu sau bốn thập kỷ gắn bó, nhường chỗ cho một thế hệ lãnh đạo mới xuất thân từ nội bộ tập đoàn. Điều này củng cố quan điểm rằng Berkshire đang ưu tiên tính liên tục, ngay cả khi cấu trúc vận hành có điều chỉnh.
Phản ứng của thị trường đến nay tương đối điềm tĩnh. Cổ phiếu Berkshire chỉ giảm nhẹ sau các thông báo nhân sự, dù vẫn thấp hơn mức đỉnh đạt được trước khi Buffett công bố kế hoạch rời vị trí CEO. Tuy nhiên, một số nhà phân tích đã hạ xếp hạng cổ phiếu, phản ánh mối lo rằng sự thay đổi trong triết lý vận hành - dù mang tính thích nghi - có thể làm suy giảm lợi thế vô hình gắn liền với vai trò cá nhân của Buffett trong các quyết định phân bổ vốn.
Điểm mấu chốt đối với nhà đầu tư dài hạn không nằm ở việc Berkshire có thay đổi hay không, mà là thay đổi đến mức nào và theo hướng nào. Một mức độ tập trung quản trị cao hơn có thể giúp cải thiện tính nhất quán và khả năng kiểm soát rủi ro, nhưng đồng thời cũng có nguy cơ làm xói mòn tính linh hoạt và tinh thần doanh nhân vốn là nền tảng thành công của Berkshire.
Berkshire Hathaway có thể sẽ không đánh mất bản sắc trong ngắn hạn. Nhưng trong kỷ nguyên hậu Buffett, tập đoàn này buộc phải cân bằng giữa việc bảo tồn di sản quản trị độc đáo và thích nghi với thực tế của một doanh nghiệp quy mô toàn cầu, chịu sự giám sát ngày càng chặt chẽ của thị trường và nhà đầu tư tổ chức. Cách Berkshire xử lý sự cân bằng đó sẽ quyết định liệu “triết lý vận hành của Berkshire Hathaway” có tiếp tục là lợi thế cạnh tranh bền vững - hay chỉ còn là một di sản của quá khứ.
Theo CNBC
