Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ tuyên bố Tổng thống Trump không thể sa thải bà Lisa Cook

Tổng thống Trump chưa thể tác động chính trị vào nội bộ Fed

Tòa phúc thẩm liên bang Mỹ đã bác bỏ nỗ lực của Tổng thống Donald Trump nhằm bãi nhiệm Thống đốc Cục Dự trữ Liên bang (Fed) Lisa Cook, đảm bảo rằng bà sẽ tiếp tục tham gia và bỏ phiếu trong cuộc họp lãi suất quan trọng diễn ra trong tuần này. Quyết định này được đưa ra chỉ vài ngày trước khi Fed họp để thảo luận về chính sách tiền tệ, trong bối cảnh thị trường đang mong đợi một đợt cắt giảm lãi suất.

Theo phán quyết từ Tòa phúc thẩm Khu vực D.C., Tổng thống Trump không có quyền sa thải bà Cook mà không có lý do chính đáng. Bà Cook, người được Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm năm 2022 và là phụ nữ da màu đầu tiên giữ vị trí này, sẽ vẫn giữ vai trò của mình trong Hội đồng Thống đốc Fed. Quyết định này được đưa ra sau khi Tòa án cấp dưới ban hành lệnh tạm thời ngăn chặn việc sa thải và tòa phúc thẩm đã từ chối yêu cầu khẩn cấp của chính quyền Trump để đảo ngược lệnh đó.

Trong một diễn biến liên quan, Thượng viện Mỹ đã phê chuẩn ông Stephen Miran, ứng cử viên do Tổng thống Trump đề cử, vào Hội đồng Thống đốc Fed. Ông Miran, hiện đang giữ chức vụ tại Hội đồng Cố vấn Kinh tế Nhà Trắng, sẽ nghỉ phép không lương để tham gia Fed và bỏ phiếu trong cuộc họp sắp tới. Sự bổ sung này có thể ảnh hưởng đến động lực nội bộ của Fed, đặc biệt khi ông Miran được coi là người ủng hộ các chính sách kinh tế của Trump.

Đọc thêm: Tổng thống Trump chưa thể sa thải thống đốc Fed Lisa Cook

Bối cảnh vụ việc trước đó giữa tổng thống Donald Trump và Thống đốc Lisa Cook

Vụ việc bắt nguồn từ ngày 25/08/2025, khi Tổng thống Trump bất ngờ thông báo sa thải bà Lisa Cook, cáo buộc bà có hành vi lừa dối liên quan đến các cáo buộc gian lận thế chấp do một trong những người được ông bổ nhiệm đưa ra. Đây là lần đầu tiên trong lịch sử một tổng thống Mỹ cố gắng sa thải một thống đốc Fed, một động thái được các nhà phê bình cho là nhằm kiểm soát Fed khi đây cơ quan độc lập chịu trách nhiệm về chính sách tiền tệ quốc gia.

Bà Cook, một nhà kinh tế học nổi tiếng với nghiên cứu về bất bình đẳng kinh tế và tác động của phân biệt chủng tộc đối với tăng trưởng, đã phủ nhận các cáo buộc và cho rằng chúng mang động cơ chính trị. Fed cũng tuyên bố rằng tổng thống không có thẩm quyền sa thải thống đốc mà không có lý do chính đáng, dựa trên Đạo luật Dự trữ Liên bang 1913, vốn bảo vệ sự độc lập của cơ quan này.

Ngay sau thông báo của Tổng thống Trump, bà Cook đã đệ đơn kiện lên tòa án liên bang, và một thẩm phán đã ban hành lệnh sơ bộ yêu cầu Fed cho phép bà tiếp tục làm việc trong quá trình kiện tụng. Chính quyền Trump sau đó kháng cáo khẩn cấp lên Tòa phúc thẩm D.C., nhưng tòa đã bác bỏ vào ngày 15/09/2025 với lý do rằng việc sa thải không đáp ứng tiêu chí và có thể vi phạm nguyên tắc độc lập của Fed.

Đọc thêm: Lần đầu tiên trong lịch sử: Tổng thống Trump sa thải thống đốc Fed Lisa Cook

Các chuyên gia pháp lý cho rằng vụ việc này có thể dẫn đến một cuộc chiến kéo dài tại Tòa án Tối cao Mỹ, nơi sẽ quyết định cuối cùng về giới hạn quyền lực của tổng thống đối với Fed. Trong lịch sử, chưa từng có tổng thống nào thành công trong việc sa thải thống đốc Fed và động thái của Trump được xem là một phần trong chiến lược rộng lớn hơn nhằm ảnh hưởng đến chính sách kinh tế, đặc biệt là lãi suất - một chủ đề mà ông thường chỉ trích Fed dưới thời Biden.

Quyết định của tòa án không chỉ bảo vệ vị trí của bà Cook mà còn củng cố nguyên tắc độc lập của Fed, vốn được thiết kế để tránh can thiệp chính trị vào quyết định kinh tế vĩ mô. 

Vụ việc này tiếp tục làm nổi bật sự căng thẳng giữa chính quyền Trump và các cơ quan độc lập, và có thể ảnh hưởng đến các quyết định lãi suất sắp tới, nơi Fed dự kiến sẽ cắt giảm để hỗ trợ tăng trưởng kinh tế. Bà Cook, với quan điểm ủng hộ chính sách tiền tệ linh hoạt, có thể đóng vai trò quan trọng trong cuộc họp này.