Năm 2025 đã khép lại với những gam màu trái ngược trong bức tranh tài chính toàn cầu. Trong khi nhiều kênh đầu tư truyền thống thăng hoa, thị trường tài sản mã hóa lại trải qua một năm đầy sóng gió, khiến phần lớn nhà đầu tư cá nhân tại Việt Nam phải nếm trải vị đắng thua lỗ. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, những tín hiệu tích cực từ chính sách vĩ mô và khung pháp lý trong nước đang nhen nhóm hy vọng về một chu kỳ tăng trưởng mới bền vững hơn.
Bức tranh ảm đạm của năm 2025 và những con số biết nói
Thị trường tài sản mã hóa năm 2025 được ví như một chuyến tàu lượn siêu tốc đầy rủi ro. Theo các số liệu thống kê mới nhất, có tới 54,6% nhà đầu tư Việt Nam đã ghi nhận mức thua lỗ khi tham gia thị trường quốc tế trong năm vừa qua. Nguyên nhân chính đến từ sự biến động quá lớn của các đồng tiền số chủ chốt. Điển hình như Bitcoin, "anh cả" của thị trường, đã có lúc đạt đỉnh 125.000 USD nhưng cũng có thời điểm sụt giảm sâu về mức 86.000 USD, cuốn phơi mọi thành quả của nhà đầu tư.
Khi đặt lên bàn cân so sánh, sự kém hiệu quả của kênh đầu tư này càng trở nên rõ rệt. Trong khi chỉ số S&P 500 của Mỹ tăng trưởng 18% và VN-Index của Việt Nam bứt phá ấn tượng tới 42%, thì hai đồng tiền mã hóa lớn nhất là Bitcoin và Ethereum lại ghi nhận mức hiệu suất đầu tư âm lần lượt là 7,6% và hơn 10%. Thậm chí, dòng tiền rút khỏi thị trường cũng diễn ra mạnh mẽ khi quy mô vốn hóa toàn cầu bốc hơi 1 triệu tỷ USD chỉ trong quý cuối năm, đánh dấu một "mùa đông tiền số" thực sự lạnh lẽo đối với những người trót đu đỉnh.
Kỳ vọng phục hồi trong năm 2026 - Cơ hội và thách thức đan xen
Bước sang năm 2026, tâm lý thị trường đang dần được hâm nóng trở lại nhờ những dự báo lạc quan từ giới phân tích quốc tế. Một trong những động lực chính đến từ chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Các dự báo cho thấy có tới 74% khả năng Fed sẽ thực hiện ít nhất hai đợt cắt giảm lãi suất trong năm nay, tạo điều kiện để dòng tiền rẻ quay trở lại các lớp tài sản rủi ro.
Các tổ chức nghiên cứu uy tín như K33 nhận định rằng sự suy yếu của năm trước chỉ là sự điều chỉnh cục bộ nhằm loại bỏ bong bóng, chứ không phải là dấu hiệu của xu hướng giảm dài hạn. Các kịch bản lạc quan nhất thậm chí còn dự đoán Bitcoin có thể chinh phục mốc 150.000 USD đến 250.000 USD trong năm 2026. Tuy nhiên, sự thận trọng vẫn bao trùm khi chu kỳ tăng giá 4 năm quen thuộc của Bitcoin được cho là đã kết thúc, đòi hỏi nhà đầu tư phải tỉnh táo hơn trước những biến động khó lường của dòng tiền vĩ mô.
Bước tiến pháp lý đột phá tại Việt Nam
Điểm sáng lớn nhất của thị trường tài sản mã hóa Việt Nam hiện nay không nằm ở biểu đồ giá, mà ở những chuyển biến tích cực về mặt chính sách. Chính phủ đã ban hành Nghị quyết 05 về thí điểm thị trường tài sản mã hóa, cùng với việc thông qua Luật Công nghiệp Công nghệ số, chính thức công nhận đây là một loại tài sản hợp pháp. Động thái này không chỉ nhằm mục đích thu thuế hay quản lý, mà còn để bảo vệ nhà đầu tư và ngăn chặn tình trạng "chảy máu" ngoại tệ. Theo ước tính, giá trị giao dịch tiền số xuyên biên giới tại Việt Nam đạt hơn 200 tỷ USD mỗi năm, một con số khổng lồ đang nằm ngoài tầm kiểm soát.
Xem thêm: Thủ tướng chỉ đạo nóng - Sẽ cấp phép thí điểm thị trường tài sản mã hóa trước 15/1
Việc thành lập Ban quản lý thị trường giao dịch tài sản mã hóa cũng được đánh giá là bước đi kịp thời. Cơ quan này sẽ đóng vai trò then chốt trong việc xây dựng các tiêu chuẩn về an toàn, bảo mật và minh bạch, những yếu tố vốn là điểm yếu chí mạng của thị trường tự phát bấy lâu nay.
Cuộc đua khốc liệt của các doanh nghiệp nội địa
Cánh cửa pháp lý hé mở cũng là lúc cuộc đua giành thị phần giữa các "ông lớn" tài chính và công nghệ bắt đầu nóng lên. Tuy nhiên, rào cản gia nhập thị trường là không hề nhỏ. Yêu cầu về vốn điều lệ tối thiểu lên tới 10.000 tỷ đồng cùng các tiêu chuẩn khắt khe về công nghệ đã khiến nhiều doanh nghiệp phải chùn bước. Đơn cử như Chứng khoán Vietcap đã quyết định dừng kế hoạch lập sàn giao dịch tài sản số vì vượt quá nguồn lực.
Trong bối cảnh đó, chiến lược "muốn đi xa phải đi cùng nhau" đang trở thành xu hướng. Sự hợp tác giữa tập đoàn công nghệ FPT và Chứng khoán VIX là một ví dụ điển hình, tận dụng thế mạnh công nghệ của bên này và kinh nghiệm tài chính của bên kia để xây dựng một sàn giao dịch đạt chuẩn. Điều này cho thấy thị trường đang chuyển dịch từ giai đoạn phát triển tự phát sang giai đoạn đầu tư bài bản, chú trọng vào hạ tầng công nghệ lõi và an ninh bảo mật.
Thử nghiệm táo bạo tại Đà Nẵng và tầm nhìn dài hạn
Một bước tiến đáng chú ý khác là việc Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng phê duyệt thử nghiệm giải pháp MIMO – một mô hình trung gian chuyển đổi tài sản số USDT sang VND và ngược lại. Đây là lần đầu tiên một cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được áp dụng thực tế cho hoạt động trung gian thanh toán tiền mã hóa tại Việt Nam. Dự án kéo dài từ tháng 12/2025 đến năm 2028 này được kỳ vọng sẽ tạo ra tiền đề quan trọng để xây dựng quy trình vận hành minh bạch, giúp giảm thiểu rủi ro rửa tiền và các hoạt động phi pháp.
Nhìn chung, dù vẫn còn nhiều thách thức về nhân lực chất lượng cao và sự hoàn thiện của khung pháp lý, thị trường tài sản mã hóa Việt Nam đang bước những bước chậm mà chắc. Từ một vùng xám đầy rủi ro, lĩnh vực này đang dần được định hình để trở thành một kênh dẫn vốn mới, đóng góp tích cực cho nền kinh tế số trong tương lai.
Đọc thêm: Đà Nẵng chuẩn bị khai trương Văn phòng Trung tâm tài chính quốc tế Việt Nam vào ngày 21 tháng 12
