Nhật Bản ra mắt stablecoin được neo với đồng Yên – bước ngoặt trong chuyển đổi tài chính số

Từ thí điểm đến cấp phép chính thức

JPYC từng tồn tại từ năm 2021 dưới dạng phiên bản thanh toán trả trước, song không được phép quy đổi ngược về tiền thật. Phiên bản mới ra mắt năm 2025 đã được Cơ quan Dịch vụ Tài chính Nhật Bản (FSA) phê duyệt theo Đạo luật Dịch vụ Thanh toán (Payment Services Act), cho phép người dùng chuyển đổi 1 JPYC về 1 Yên Nhật sau khi xác minh danh tính qua thẻ định danh cá nhân.

Điều này đưa JPYC trở thành stablecoin đầu tiên tại Nhật được cấp phép phát hành hợp pháp, mở đường cho việc tích hợp vào các nền tảng thanh toán, thương mại điện tử và ngân hàng. 

Cơ chế phát hành và mô hình hoạt động

Khác với các stablecoin phổ biến như USDT hay USDC được quản lý bởi công ty tư nhân, JPYC được phát hành nội địa và chịu sự giám sát trực tiếp của FSA. Cơ chế vận hành của JPYC gồm ba tầng:

1. 1. Tài sản bảo chứng: Mỗi đồng JPYC được bảo chứng hoàn toàn (100% hoặc hơn) bằng tiền gửi Yên Nhật và trái phiếu chính phủ Nhật Bản (JGB) được giữ trong quỹ tín thác tại Tập đoàn Ngân hàng và Ủy thác Mitsubishi UFJ và Ngân hàng Hokkoku. JPYC không sử dụng tài sản rủi ro hay stablecoin khác làm tài sản thế chấp, mà dựa hoàn toàn vào hệ thống ngân hàng nội địa.
      

   2. Phát hành và quy đổi: Người dùng hoặc doanh nghiệp nạp tiền Yên Nhật vào tài khoản JPYC EX, để tự phát hành JPYC và có thể đổi lại Yên Nhật theo tỷ lệ 1:1 bất cứ lúc nào sau khi đã xác minh KYC/AML. Quá trình phát hành và chuyển đổi được ghi nhận công khai trên blockchain Ethereum, Avalanche và Polygon, từ đó đảm bảo minh bạch nguồn cung.
      

   3. Lợi nhuận và hoạt động tài chính: JPYC không thu phí giao dịch, doanh thu đến từ lợi suất trái phiếu JGB mà công ty nắm giữ – hiện dao động quanh mức 3%. Điều này khiến mô hình này bền vững hơn USDT, vốn phụ thuộc nhiều vào đầu tư thương mại ngắn hạn bằng USD.

Đọc thêm: Kyrgyzstan ra mắt stablecoin neo với tiền pháp định trên BNB Chain

So sánh với USDT và USDC

Khác biệt cốt lõi là JPYC được thiết kế như công cụ thanh toán “on-chain” cho người dân và doanh nghiệp Nhật, chứ không nhằm phục vụ giới đầu cơ crypto.

Lộ trình triển khai và phổ cập JPYC

Theo JPYC Inc., trong giai đoạn đầu, công ty sẽ không thu phí giao dịch để mở rộng cơ sở người dùng. Mục tiêu là đạt quy mô phát hành 10 nghìn tỷ Yên (khoảng 65,4 tỷ USD) trong ba năm tới. JPYC hiện đã được 7 công ty Nhật đăng ký tích hợp, gồm:

• Densan System – phát triển hệ thống thanh toán bằng stablecoin cho cửa hàng bán lẻ.
• Asteria – thêm chức năng thanh toán JPYC vào nền tảng kết nối dữ liệu doanh nghiệp (hiện phục vụ 10.000 công ty).
• HashPort Wallet – ví điện tử sắp hỗ trợ JPYC.

Bối cảnh chính sách và cạnh tranh khu vực

Nhật Bản trở thành quốc gia đầu tiên tại châu Á ban hành khung pháp lý rõ ràng cho stablecoin từ năm 2023. Trong khi đó, Trung Quốc đang thử nghiệm stablecoin gắn với đồng nhân dân tệ và Hàn Quốc thì đã phát hành stablecoin theo mô hình tương tự trên mạng lưới Avalanche.

Theo Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS), các stablecoin được neo theo USD hiện chiếm hơn 99% thị phần toàn cầu. Việc xuất hiện JPYC có thể đa dạng hóa hệ sinh thái stablecoin, đồng thời tăng cầu trái phiếu JGB, giúp Nhật Bản ổn định lãi suất dài hạn trong bối cảnh kinh tế trì trệ.

Phó Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nhật (BOJ) Ryozo Himino nhận định stablecoin có thể “thay thế một phần vai trò tiền gửi ngân hàng trong tương lai” và kêu gọi cơ quan quản lý “sớm thích ứng với trật tự thanh toán toàn cầu mới”.

Đọc thêm: 2 ông lớn công nghệ Trung Quốc đồng loạt dừng phát triển stablecoin

Ý nghĩa với nền kinh tế Nhật

Mặc dù người Nhật vẫn chuộng tiền mặt, tỷ lệ thanh toán không tiền mặt đã tăng từ 13,2% (2010) lên 42,8% (2024). JPYC có thể là mảnh ghép còn thiếu giúp Nhật chuyển đổi sang nền kinh tế kỹ thuật số thực sự – nơi tiền pháp định, blockchain và tài sản số cùng tồn tại.

Việc ra mắt JPYC không chỉ mở ra một stablecoin mới, mà còn là bước đi chiến lược trong kỷ nguyên “tiền pháp định on-chain”, khi các quốc gia bắt đầu đưa đồng tiền của mình lên blockchain – nơi USD đã thống trị quá lâu.