Các nhà phân tích và doanh nghiệp từng kỳ vọng mức cắt giảm lãi suất chủ chốt mạnh hơn, nhưng rủi ro lạm phát đang kìm hãm quá trình nới lỏng tiền tệ - điều mà cơ quan quản lý tiền tệ của Nga thận trọng liên hệ với cuộc chiến.
Ngân hàng Trung ương Nga đã hạ lãi suất chủ chốt từ 14,5% xuống 14,25% - mức giảm thấp hơn kỳ vọng của giới phân tích - trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều khó khăn liên quan đến chi tiêu ngày càng tăng cho cuộc chiến ở Ukraine, các lệnh trừng phạt của phương Tây và cuộc khủng hoảng nhiên liệu do các cuộc tấn công bằng drone của Ukraine gây ra.
Tại cuộc họp báo cuối tuần trước, Thống đốc Ngân hàng Trung ương Nga Elvira Nabiullina - người lần đầu xuất hiện trước công chúng kể từ đầu tháng 6 và giải thích sự vắng mặt của mình là do bị ốm - nói rõ rằng chính sách tiền tệ khó có khả năng được nới lỏng trong thời gian sớm.
Theo người đứng đầu cơ quan quản lý này, lãi suất có thể sẽ duy trì ở mức cao trong thời gian dài hơn do các “rủi ro gây lạm phát”, trong bối cảnh chi tiêu ngân sách trong ba năm tới cao hơn dự kiến. Bà Nabiullina mô tả điều này là một “chính sách tài khóa mang tính mở rộng hơn”.
Đà tăng giá xăng dầu cũng là một trong những yếu tố then chốt khiến Ngân hàng Trung ương Nga lựa chọn mức cắt giảm lãi suất thận trọng hơn.
“Giá xăng tăng cũng có thể ảnh hưởng đến kỳ vọng lạm phát, bởi đây là mặt hàng rất nhạy cảm đối với cả người dân lẫn doanh nghiệp”, bà Nabiullina nói. Nhận định này đồng nghĩa với việc bà trực tiếp liên hệ chiến dịch không kích của Ukraine với những vấn đề cụ thể trong nền kinh tế Nga.
Doanh nghiệp lo nền kinh tế “đóng băng”
Kể từ năm ngoái, Ngân hàng Trung ương Nga chỉ giảm lãi suất một cách thận trọng, trong bối cảnh các dấu hiệu suy giảm kinh tế bắt đầu xuất hiện. Trong quý I, kinh tế Nga đã thu hẹp lần đầu tiên sau ba năm, khi các lĩnh vực dân sự chịu tác động từ lãi suất cao và tình trạng thiếu lao động.
Theo dự báo đồng thuận do hãng tin RBC công bố, giới phân tích trung bình từng kỳ vọng mức cắt giảm mạnh hơn, đưa lãi suất xuống 14%.
Ngay trước khi bà Nabiullina xuất hiện, các hiệp hội doanh nghiệp Nga đã kêu gọi cơ quan quản lý cắt giảm lãi suất 1 điểm phần trăm xuống 13,5%, để nền kinh tế không “đóng băng hoàn toàn”. Lãi suất cao đang gây sức ép lên doanh nghiệp: các công ty lớn cắt giảm nhân sự và tìm kiếm hỗ trợ từ nhà nước, trong khi một số doanh nghiệp nhỏ buộc phải đóng cửa.
Năm 2024, Ngân hàng Trung ương Nga đã tăng mạnh lãi suất lên mức cao nhất trong nhiều năm, trong bối cảnh lạm phát tăng vọt do chi tiêu quân sự thúc đẩy.
Thâm hụt ngân sách của Nga trong năm tháng đầu năm 2026 đã lên tới 6.000 tỷ rúp, tương đương 61-62 tỷ euro, hay 2,6% GDP. Con số này đã vượt mức kế hoạch cả năm tới 60%. Chính phủ Nga đang có kế hoạch tăng chi tiêu quân sự thêm 4.000-5.000 tỷ rúp, tương đương 41-52 tỷ euro.
Tại Diễn đàn Kinh tế Quốc tế St Petersburg hồi đầu tháng này, nơi bà Elvira Nabiullina không tham dự, Tổng thống Vladimir Putin đã bác bỏ những nhận định cho rằng nền kinh tế Nga đang sụp đổ. Ông nói rằng tăng trưởng GDP “chỉ giảm xuống mức tương đương các nước khu vực đồng euro”.
