Từ ngày 01/01/2026, khi Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, các giao dịch tài sản số theo mô hình ngang hàng (P2P) tại Việt Nam có thể đối mặt với rủi ro pháp lý nghiêm trọng. Trong bối cảnh dòng vốn crypto quy mô lớn và yêu cầu tuân thủ ngày càng siết chặt, thị trường đang đứng trước ngã rẽ buộc phải tái cấu trúc theo hướng minh bạch và chính danh.
Nhận định trên được ông Trần Huyền Dinh – Chủ nhiệm Ủy ban Ứng dụng Fintech (Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam – VBA), Chủ nhiệm Chương trình ChainTracer, Giám đốc dự án Basal Pay (CTCP AlphaTrue Solutions) – đưa ra tại hội thảo “Blockchain: Từ nền tảng công nghệ đến ứng dụng trong tài chính số” diễn ra ngày 10/01/2026 tại TP. Đà Nẵng.
Theo ông Dinh, khi khung pháp lý mới đi vào thực thi, người tham gia giao dịch P2P có thể vô tình trở thành mắt xích trong các hành vi rửa tiền, trốn thuế hoặc tài trợ cho hoạt động phi pháp, từ đó đối mặt với nguy cơ bị phong tỏa tài khoản, truy thu thuế, thậm chí bị truy cứu trách nhiệm hình sự – ngay cả khi không có chủ ý.
Blockchain bước vào giai đoạn “hạ tầng hóa”
Hội thảo do Đại học Duy Tân phối hợp cùng Dragon Lab, AlphaTrue Solutions, Tether và blockchain Layer 1 Plasma tổ chức, thu hút hơn 1.000 sinh viên, giảng viên và chuyên gia công nghệ – tài chính, phản ánh nhu cầu ngày càng lớn đối với tri thức bài bản về blockchain, tài sản mã hóa và khung pháp lý liên quan.
Phát biểu khai mạc, PGS. TS Nguyễn Gia Như, Hiệu trưởng Trường Khoa học Máy tính và Trí tuệ Nhân tạo (ĐH Duy Tân), nhấn mạnh blockchain đã vượt ra khỏi giai đoạn thử nghiệm để trở thành một lớp hạ tầng giá trị mới của nền kinh tế số. Việc đưa blockchain, dữ liệu phân tán và tài chính số vào chương trình đào tạo đại học, theo ông, là bước chuẩn bị cần thiết cho nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời tạo cầu nối giữa học thuật và triển khai thực tiễn tại doanh nghiệp.
Quy mô dòng vốn lớn, rủi ro tuân thủ càng cao
Tại hội thảo, ông Trần Huyền Dinh dẫn báo cáo Global Crypto Adoption Index của Chainalysis, cho biết Việt Nam liên tục nằm trong nhóm quốc gia có mức độ tiếp nhận tài sản mã hóa cao nhất toàn cầu. Tổng giá trị dòng vốn crypto chảy vào Việt Nam trong giai đoạn 2023–2024 ước tính gần 220 tỷ USD.
Theo ông, chính quy mô và tốc độ luân chuyển lớn này khiến tài sản mã hóa trở thành lĩnh vực nhạy cảm về rửa tiền và gian lận nếu thiếu khung quản lý phù hợp. Điều này đòi hỏi thị trường phải được tổ chức lại theo hướng minh bạch, dựa trên tiếp cận quản lý rủi ro, đồng thời tích hợp đầy đủ cơ chế AML/CFT ngay từ khâu thiết kế hệ thống – phù hợp với chuẩn mực quốc tế và mục tiêu tăng cường an toàn tài chính, trong bối cảnh Việt Nam vẫn nằm trong Danh sách xám của FATF.
Blockchain phải nằm trong khuôn khổ quản lý
Ở góc nhìn quốc tế, bà Lê Vũ Hương Quỳnh, Giám đốc khu vực Châu Á – Thái Bình Dương của Tether, cho rằng blockchain đang chuyển dịch từ một công nghệ mang tính đột phá sang vai trò hạ tầng cho thanh toán và chuyển giao giá trị, đặc biệt trong các giao dịch xuyên biên giới. Khi đã trở thành hạ tầng, blockchain không thể đứng ngoài khuôn khổ quản lý và giám sát.
Các phiên thảo luận tại hội thảo tập trung làm rõ mối quan hệ giữa công nghệ, pháp lý và yêu cầu tuân thủ trong bối cảnh triển khai thực tế tại Việt Nam. Đối với sinh viên, sự hoàn thiện dần của khung pháp lý tài sản số, cùng định hướng hình thành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng, đang mở ra các cơ hội nghề nghiệp mới – đặc biệt ở những vị trí đòi hỏi năng lực liên ngành, kết nối công nghệ với pháp lý và quản trị rủi ro.
Sandbox – bước đi thận trọng để “chính danh hóa” tài sản số
Một điểm nhấn của chương trình là hoạt động trải nghiệm tài sản số trong khuôn khổ sandbox, cho phép người tham dự quan sát trực tiếp quy trình chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định trong môi trường thử nghiệm có kiểm soát. Qua đó, sinh viên có cái nhìn rõ hơn về cách dữ liệu giao dịch được ghi nhận phục vụ công tác giám sát và tuân thủ.
Hiện Việt Nam ghi nhận hai mô hình sandbox được cơ quan quản lý cho phép thử nghiệm:
-
MIMO: Giải pháp chuyển đổi USDT – VND và ngược lại theo cơ chế không lưu ký (non-custodial) tại Đà Nẵng, được cấp phép theo Giấy phép số 1724/GP-SKHCN ngày 18/12/2025.
-
Basal Pay: Ứng dụng chuyển đổi tài sản mã hóa sang tiền pháp định, thử nghiệm theo Giấy phép số 514/GP-SKHCN ngày 29/08/2025.
Trong bối cảnh Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực, hội thảo không chỉ mang ý nghĩa học thuật mà còn phản ánh rõ cách tiếp cận thận trọng, dựa trên dữ liệu và tuân thủ của Việt Nam trong tiến trình đưa blockchain và tài sản mã hóa vào quỹ đạo phát triển chính danh, minh bạch và bền vững.
