Ethereum bước vào năm 2026 với một trong những lộ trình tham vọng nhất kể từ sau The Merge, khi Ethereum Foundation công bố “Protocol Priorities Update” xoay quanh ba trụ cột: mở rộng quy mô, cải thiện trải nghiệm người dùng và tăng cường bảo mật.
Ra mắt năm 2015 bởi Vitalik Buterin, Ethereum đã hoàn tất quá trình chuyển đổi sang Proof-of-Stake vào năm 2022, đặt nền móng cho một kiến trúc bền vững hơn. Đến nay, mạng lưới không chỉ đóng vai trò “máy tính thế giới” mà còn trở thành hạ tầng cho DeFi, NFT và làn sóng token hóa tài sản thực (RWA).
Dữ liệu từ ValidatorQueue cho thấy hơn 122 triệu ETH đang được staking, tương đương hơn 30% tổng lượng nguồn cung Ethereum (ETH), và ở trạng thái không thể thanh khoản (illiquid) để đổi lấy mức lợi nhuận hàng năm chỉ khoảng 3%. Mặc dù con số này khá khiêm tốn so với tiêu chuẩn của ngành crypto, nhưng tổng giá trị 72 tỷ USD đang bị khóa lại chính là một khoản đặt cược khổng lồ vào tương lai dài hạn của Ethereum từ cả nhà đầu tư cá nhân lẫn tổ chức.
Tuy nhiên, vị thế dẫn đầu không đồng nghĩa với việc không có áp lực. Ethereum vẫn đang đối mặt với ba điểm nghẽn cốt lõi: phí giao dịch cao trong giai đoạn cao điểm, giới hạn throughput ở Layer 1 và sự cạnh tranh ngày càng gay gắt từ các blockchain khác như Solana hay các giải pháp Layer 2. Dù gas limit đã được nâng lên 60 triệu trong năm 2025, nhu cầu từ DeFi và RWA vẫn vượt khả năng xử lý, khiến trải nghiệm người dùng chưa thực sự tối ưu. Song song đó là những rủi ro dài hạn như tấn công lượng tử hay nguy cơ kiểm duyệt mạng lưới.
Trước áp lực này, năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt kỹ thuật. Bản nâng cấp Pectra mang đến EIP-7702, cho phép tài khoản EOA thực thi logic tạm thời, đồng thời cải thiện đáng kể khả năng xử lý dữ liệu blob. Đến cuối năm, Fusaka tiếp tục tối ưu hạ tầng với PeerDAS, giảm tải cho validator và mở rộng công suất xử lý. Sang năm 2026, roadmap được đẩy nhanh với Glamsterdam – dự kiến triển khai cơ chế enshrined PBS – và Hegota, tập trung vào Verkle Trees nhằm tối ưu lưu trữ và xác minh dữ liệu.
Những thay đổi này phản ánh một chuyển dịch quan trọng: từ giai đoạn đầu cơ sang giai đoạn xây dựng hạ tầng thực chất. Số lượng hợp đồng thông minh đạt kỷ lục cho thấy hoạt động developer vẫn tăng trưởng mạnh, trong khi Layer 2 hiện chiếm hơn một nửa tổng giao dịch. Stablecoin tiếp tục là trụ cột thanh khoản với tổng volume hàng nghìn tỷ USD, củng cố vai trò của Ethereum như lớp settlement chính của thị trường.
Dù vậy, diễn biến giá lại không hoàn toàn đồng thuận với các chỉ số on-chain. ETH đã điều chỉnh khoảng 30% trong năm qua, phản ánh tâm lý thị trường thận trọng. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng roadmap 2026 – với kỳ vọng tăng throughput gấp nhiều lần và giảm đáng kể chi phí – có thể trở thành chất xúc tác mới, đặc biệt khi các xu hướng như AI agents hay machine economy bắt đầu cần đến hạ tầng blockchain có độ tin cậy cao.
Ở góc độ chiến lược, Ethereum Foundation đang đẩy mạnh các hướng nghiên cứu như tăng gas limit vượt 100 triệu, triển khai account abstraction ở cấp độ native và tích hợp các giải pháp mật mã chống lượng tử. Với cộng đồng, điều này đồng nghĩa validator cần nâng cấp hạ tầng để theo kịp blob scaling, trong khi developer có thêm công cụ để xây dựng các ứng dụng thân thiện hơn với người dùng phổ thông.
Về dài hạn, nếu các nâng cấp như Glamsterdam và Hegota được triển khai đúng tiến độ, Ethereum có thể đạt được sự cân bằng giữa ba yếu tố vốn luôn xung đột: phi tập trung, bảo mật và khả năng mở rộng. Khi đó, mạng lưới không chỉ giữ vai trò trung tâm trong crypto mà còn trở thành hạ tầng cho tài chính truyền thống và nền kinh tế số mới.
Năm 2026, vì thế, nhiều khả năng sẽ không chỉ là một cột mốc kỹ thuật, mà còn là thời điểm Ethereum định hình lại vị thế của mình trong hệ sinh thái blockchain toàn cầu.
