El Salvador lấy ngân sách ở đâu để mua Bitcoin mỗi ngày?

Chính sách “mỗi ngày mua 1 BTC” của El Salvador đã trở thành một trong những chiến lược tài chính gây tranh cãi nhất thế giới kể từ khi được công bố vào cuối năm 2022. Khi quốc gia Trung Mỹ này liên tục gia tăng dự trữ Bitcoin, câu hỏi được đặt ra không chỉ là họ đang nắm giữ bao nhiêu, mà quan trọng hơn là nguồn tiền nào đang được sử dụng cho chiến lược này.

Theo dữ liệu mới nhất từ bảng theo dõi danh mục quốc gia, El Salvador hiện nắm giữ khoảng 7.593 BTC, tương đương hơn 560 triệu USD theo giá thị trường. Chỉ trong 7 ngày gần nhất, quốc gia này đã mua thêm 7 BTC và trong vòng 30 ngày, lượng tích lũy tăng thêm 30 BTC, phản ánh khá sát chiến lược “mỗi ngày 1 BTC” mà chính phủ theo đuổi. Con số này khiến cho lượng Bitcoin của El Salvador đã vượt mốc 7.500 BTC và tiếp tục tăng đều theo thời gian.

Trên thực tế, không tồn tại một quỹ riêng biệt được quốc gia này công bố chính thức chỉ dành cho việc mua Bitcoin mỗi ngày. Thay vào đó, việc tích lũy tài sản số của El Salvador đến từ sự kết hợp của nhiều nguồn tài chính trong hệ thống ngân sách quốc gia. Nguồn cơ bản nhất vẫn là ngân sách nhà nước, bao gồm thu thuế và các khoản thu tài khóa. Trong cách tiếp cận của chính phủ, việc mua Bitcoin được xem như một hình thức tái phân bổ tài sản dự trữ, tương tự như cách các quốc gia đầu tư vào vàng hoặc trái phiếu.

Bên cạnh đó, chính phủ cũng từng sử dụng các quỹ công để hỗ trợ chiến lược này, trong đó có quỹ tín thác Bitcoin được thành lập khi nước này hợp pháp hóa Bitcoin vào năm 2021. Các khoản lợi nhuận phát sinh trong giai đoạn thị trường tăng giá, nếu có, cũng có thể được tái đầu tư để tiếp tục tích lũy, dù mức độ minh bạch của các giao dịch này vẫn còn là dấu hỏi.

Một nguồn lực khác thường được nhắc đến là kế hoạch phát hành “trái phiếu Bitcoin”, còn gọi là Volcano Bonds. Đây là sáng kiến nhằm huy động vốn từ nhà đầu tư quốc tế, với một phần số tiền dự kiến được dùng để mua Bitcoin và phần còn lại để phát triển hạ tầng, bao gồm dự án “Bitcoin City”. Tuy nhiên, tiến độ triển khai công cụ tài chính này chậm hơn kỳ vọng, khiến nó chưa trở thành nguồn vốn chủ lực cho chiến lược mua Bitcoin hàng ngày.

Ở cấp độ vĩ mô, El Salvador là quốc gia sử dụng USD làm đồng tiền chính thức, do đó nguồn ngoại tệ của họ đến từ xuất khẩu, kiều hối và các khoản vay quốc tế. Trong đó, kiều hối đóng vai trò đặc biệt quan trọng khi chiếm tỷ trọng lớn trong GDP. Một phần dòng tiền USD này, sau khi đi vào nền kinh tế, có thể được chuyển đổi sang Bitcoin như một phần của chiến lược dự trữ mới.

Tuy nhiên, chính yếu tố vay nợ quốc tế lại là điểm gây tranh cãi lớn nhất. International Monetary Fund nhiều lần bày tỏ lo ngại rằng việc sử dụng nguồn lực tài chính, đặc biệt là tiền vay, để đầu tư vào một tài sản có biến động mạnh như Bitcoin sẽ làm gia tăng rủi ro tài khóa. Dù chính phủ El Salvador khẳng định không sử dụng trực tiếp vốn vay từ IMF để mua Bitcoin, các chuyên gia cho rằng tiền trong ngân sách là có thể thay thế lẫn nhau, khiến việc phân định rạch ròi trở nên khó khăn.

Nhìn tổng thể, với quy mô hơn 7.500 BTC và vẫn đang tăng lên từng ngày, chiến lược “mỗi ngày 1 BTC” của El Salvador không chỉ là một quyết định đầu tư, mà còn là một tuyên bố chính sách mang tính biểu tượng. Trong dài hạn, hiệu quả của chiến lược này sẽ phụ thuộc hoàn toàn vào biến động của Bitcoin, biến nó trở thành một trong những “canh bạc” vĩ mô đáng chú ý nhất trên thế giới hiện nay.