ECB phát triển dự án đưa đồng euro lên blockchain

Ngân hàng Trung ương châu Âu đang tăng tốc chuẩn bị cho một giai đoạn mới của thị trường tài chính kỹ thuật số. Cơ quan này đặt mục tiêu đưa đồng euro, cùng hệ thống thanh toán của khu vực, lên nền tảng công nghệ chuỗi khối (Blockchain) nhằm giảm bớt sự phụ thuộc vào các hạ tầng tài chính tư nhân hoặc các hệ thống từ nước ngoài. Đây được xem là một bước đi mang tính chiến lược, giúp định hình lại tương lai tài chính của toàn bộ khu vực này.

Thách thức từ các làn sóng tài chính mới

Hiện nay, nhiều ngân hàng và quỹ đầu tư lớn trên thế giới đang đẩy mạnh thử nghiệm việc mã hóa các tài sản tài chính. Quá trình này giúp chuyển các tài sản quen thuộc, chẳng hạn như trái phiếu hay quỹ đầu tư, thành các mã kỹ thuật số có thể giao dịch trực tiếp trên hệ thống sổ cái phân tán.

Công nghệ mới mang lại kỳ vọng lớn về khả năng tự động hóa quy trình giao dịch, từ đó giúp giảm chi phí và rút ngắn thời gian thanh toán một cách đáng kể cho các bên tham gia.

Tuy nhiên, một vấn đề lớn xuất hiện là các giao dịch mới này chủ yếu vẫn đang sử dụng các đồng tiền kỹ thuật số tư nhân, hoặc tiền gửi ngân hàng đã được số hóa.

Đại diện Ban điều hành Ngân hàng Trung ương châu Âu từng đưa ra lời cảnh báo rằng, nếu châu Âu không tự xây dựng các tuyến đường số của riêng mình, khu vực này sẽ đối mặt với nguy cơ phải phụ thuộc hoàn toàn vào những hạ tầng do các quốc gia khác phát triển.

Đặc biệt, sự phát triển nhanh chóng của các loại tiền số gắn liền với đồng đô la Mỹ đang tạo ra những áp lực không nhỏ đối với quyền tự chủ tiền tệ của châu Âu.

Kết nối đồng euro với công nghệ chuỗi khối

Để giải quyết bài toán trên, cơ quan quản lý tiền tệ châu Âu đang tiến hành phát triển dự án mang tên Pontes. Hệ thống này được thiết kế để kết nối trực tiếp các nền tảng tài chính công nghệ mới với hệ thống thanh toán hiện tại của châu Âu. Đây chính là mạng lưới mà các ngân hàng thương mại vẫn sử dụng mỗi ngày, phục vụ việc luân chuyển hàng nghìn tỷ euro.

Sau hàng chục cuộc thử nghiệm thành công với các tổ chức tài chính lớn trong năm qua, cơ quan này nhận định công nghệ hiện tại đã đủ độ trưởng thành để đi vào vận hành thực tế. Theo kế hoạch, hệ thống Pontes sẽ bắt đầu được triển khai thực tế từ quý 3 năm 2026.

Trong giai đoạn đầu tiên, hệ thống này sẽ tập trung phục vụ các tài sản có tính thanh khoản thấp, ví dụ như một số loại trái phiếu doanh nghiệp, nhằm giúp các giao dịch diễn ra nhanh chóng và linh hoạt hơn. Mặc dù vậy, hệ thống mới này chưa nhằm mục đích thay thế hoàn toàn các hạ tầng tài chính cốt lõi hiện có, mà sẽ hoạt động song song với quy mô giao dịch ở mức độ vừa phải.

Tầm nhìn đồng bộ hóa thị trường tài chính

Một trong những mối lo ngại lớn nhất của các nhà quản lý là nguy cơ thị trường tài chính số bị chia cắt, do mỗi tổ chức tự phát triển một hệ thống công nghệ riêng biệt. Tình trạng các mạng lưới hoạt động song song nhưng không thể chuyển tài sản, hoặc không thể đồng bộ dữ liệu với nhau, sẽ gây ra sự lãng phí và cản trở dòng chảy vốn trên thị trường.

Chính vì vậy, bên cạnh dự án kết nối kể trên, châu Âu còn phát triển thêm một dự án dài hạn mang tên Appia với tham vọng xây dựng một kiến trúc chung cho toàn bộ thị trường tài chính mã hóa vào năm 2028.

Mục tiêu cốt lõi của kế hoạch này là giúp các nền tảng công nghệ của các ngân hàng khác nhau có thể hoạt động tương thích hoàn toàn với nhau. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng này hứa hẹn sẽ giúp châu Âu bảo vệ vững chắc chủ quyền tiền tệ, đồng thời mở ra một không gian phát triển an toàn và đồng bộ cho nền kinh tế số trong tương lai.