Hơn một thập kỷ sau khi sàn giao dịch từng lớn nhất thế giới sụp đổ, câu chuyện của Mt.Gox một lần nữa trở lại là tâm điểm. Cựu CEO Mark Karpelès vừa đưa ra đề xuất thực hiện một đợt “hard fork” trên mạng lưới Bitcoin nhằm thu hồi khoảng 80.000 BTC bị đánh cắp trong vụ tấn công năm 2011, số tài sản hiện có giá trị ước tính khoảng 5,2 tỷ USD theo mặt bằng giá hiện tại.
Mt.Gox từng xử lý hơn 70% khối lượng giao dịch Bitcoin toàn cầu trước khi tuyên bố phá sản năm 2014 sau khi phát hiện hàng trăm nghìn BTC bị thất thoát. Sự sụp đổ của sàn này được xem là một trong những cú sốc lớn nhất lịch sử tiền mã hóa, kéo theo nhiều năm kiện tụng và quá trình phục hồi tài sản phức tạp tại Nhật Bản. Dù một phần Bitcoin đã được thu hồi và đang được phân phối cho các chủ nợ, vẫn còn khoảng 80.000 BTC liên quan đến vụ hack năm 2011 nằm im trong một ví mà không thể động tới trong suốt hơn 15 năm.
Theo đề xuất được đưa ra, mạng lưới sẽ bổ sung một quy tắc đồng thuận mới cho phép một thực thể được ủy quyền hợp pháp có thể ký giao dịch và di chuyển số Bitcoin này. Cơ chế được mô tả sẽ chỉ áp dụng với một địa chỉ ví cụ thể và được kích hoạt tại một khối xác định trước. Nếu được thông qua, lượng BTC nói trên sẽ được đưa vào quy trình pháp lý nhằm bổ sung nguồn tài sản hoàn trả cho các chủ nợ còn đang chờ đợi bồi thường.
Tuy nhiên, ý tưởng này ngay lập tức gây tranh cãi vì đụng chạm trực tiếp đến nguyên tắc bất biến vốn là nền tảng của Bitcoin. Blockchain được thiết kế để các giao dịch đã xác nhận không thể bị đảo ngược hay chỉnh sửa. Việc thay đổi luật chơi để xử lý một trường hợp cụ thể, dù với mục tiêu bồi hoàn thiệt hại, làm dấy lên lo ngại về tiền lệ trong tương lai. Nếu mạng lưới có thể can thiệp vì một lý do pháp lý, nhiều người đặt câu hỏi liệu những can thiệp khác có thể xảy ra khi chịu áp lực chính trị hoặc kinh tế.
Một hard fork cũng đòi hỏi sự đồng thuận rộng rãi từ cộng đồng nhà phát triển, thợ đào và các node vận hành mạng lưới. Nếu không đạt được sự thống nhất, nguy cơ chia tách chuỗi hoàn toàn có thể xảy ra, tạo ra hai phiên bản Bitcoin song song. Điều này không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn có thể ảnh hưởng đến niềm tin thị trường, đặc biệt trong bối cảnh Bitcoin ngày càng được coi là tài sản vĩ mô và được giao dịch rộng rãi trên các sàn lớn như BingX.
Ở thời điểm hiện tại, đề xuất vẫn dừng ở mức ý tưởng và chưa có tín hiệu rõ ràng về khả năng nhận được sự ủng hộ đủ lớn từ cộng đồng. Tuy vậy, chỉ riêng việc câu chuyện Mt.Gox tiếp tục tác động đến Bitcoin sau hơn một thập kỷ cũng cho thấy những hệ quả dài hạn mà các sự kiện lịch sử có thể để lại đối với một hệ sinh thái phi tập trung.
