Cú sập Terra Luna và nghi án “đi trước một bước” của Jane Street

Tháng 5/2022, thị trường tiền mã hóa rúng động khi hệ sinh thái Terra sụp đổ chỉ trong vài ngày, cuốn trôi khoảng 40 tỷ USD vốn hóa và châm ngòi cho làn sóng khủng hoảng lan rộng khắp ngành công nghiệp crypto. Stablecoin thuật toán TerraUSD (UST) rơi khỏi mốc 1 USD, kéo theo token LUNA lao dốc gần như về 0. 

Sự kiện này không chỉ khiến hàng triệu nhà đầu tư thiệt hại nặng nề mà còn đẩy nhiều quỹ và công ty vào vòng xoáy phá sản. Sau gần bốn năm, cú sập lịch sử ấy tiếp tục bị “khui lại” với một cáo buộc mới gây chấn động khi một trong những công ty giao dịch định lượng lớn nhất Phố Wall bị tố đã hưởng lợi từ những thông tin nội bộ ngay trước thời điểm thị trường hoảng loạn.

Theo thông tin được đăng tải trên The Wall Street Journal, ban quản lý phá sản của Terraform Labs đã đệ đơn kiện Jane Street Group tại tòa án liên bang ở Manhattan. Đơn kiện cáo buộc Jane Street sử dụng thông tin không công khai từ nội bộ Terraform để thực hiện các giao dịch có lợi cho mình, hành vi bị mô tả là “front-running” — giao dịch đón đầu thị trường dựa trên dữ liệu bí mật.

Cụ thể, Terraform được cho là đã rút một lượng lớn UST khỏi bể thanh khoản trên nền tảng Curve Finance trong nỗ lực tái cân bằng hệ thống. Tuy nhiên, Jane Street bị cáo buộc đã nhanh chóng thực hiện các giao dịch ngay sau đó, dựa trên thông tin được chia sẻ qua các kênh liên lạc riêng tư với nhân sự nội bộ. Theo bên nguyên đơn, chính những động thái này đã làm gia tăng áp lực bán, góp phần đẩy UST rơi khỏi mốc neo 1 USD và kích hoạt hiệu ứng domino dẫn tới sự sụp đổ toàn diện.

Đơn kiện cũng nêu tên đồng sáng lập Robert Granieri cùng hai nhân viên là Bryce Pratt và Michael Huang. Phía Jane Street phủ nhận các cáo buộc, cho rằng hoạt động giao dịch của họ tuân thủ quy định và nguyên nhân sụp đổ xuất phát từ những lỗ hổng cấu trúc của mô hình stablecoin thuật toán.

Nếu tòa án xác định có hành vi giao dịch nội gián, vụ kiện không chỉ làm thay đổi cách nhìn về cú sập Terra mà còn có thể tạo tiền lệ quan trọng về trách nhiệm pháp lý của các tổ chức giao dịch chuyên nghiệp trong thị trường tiền mã hóa.